انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ ایران

آخرین اخبار و تحلیل‌ها از انتخابات ریاست‌جمهوری 1400

۲۸ خرداد ۱۴۰۰ انتخابات ریاست جمهوری در ایران برگزار می‌‌شود. سیزدهمین دوره از انتخاباتی که برخی می‌گویند مهم‌ترین انتخابات در ادوار گذشته است و برخی می‌گویند نتیجه آن هیچ اثری بر سرنوشت مردم ندارد.

بسیاری می‌گویند مردم با صندوق‌های رای قهر کرده‌اند و نه تکرار «رای می‌دهم» تاثیر دارد و نه وعده چند برابر شدن یارانه و مذاکره و مانند آن.

چراکه آنها در فاصله ۱۶ سال هم خروجی دولت اعتدالی روحانی را دیده‌اند و همه نتیجه دولت اصولگرای احمدی‌نژاد را. اما خروجی هر دو حداقل برای مردم یکسان بود. در هر دو دولت تورم رکورد زد،‌ نرخ ارز چند برابر شد و تحریم‌ها همه ابعاد زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داد. برای همین بسیاری گمان می‌کنند فارغ از اینکه کدام دولت با کدام خط‌‌مشی و دیدگاه سیاسی و اقتصادی بر سر کار بیاید، خروجی یکسان است و تاثیر آن حداقل بر سفره و معیشت مردم فرقی ندارد.

از سال ۵۸ تا کنون، ۱۲دولت در ایران بر سر کار آمده. ۱۲ دولت متفاوت با عملکردهای مختلف و از برخی جهات کاملا مشابه همدیگر.

مردم گاهی به امید بهبود اقتصادی پای صندوق‌های رای رفته‌اند و گاهی به امید گشایش‌های سیاسی و مدنی. گاهی به کاندیدایی رای داده‌اند که حرف از سازندگی زده و گاهی به کاندیدایی که وعده گفتگوی تمدن‌ها را داده است. گاهی به آوردن نفت بر سر سفره‌شان رای داده‌اند و گاهی به چرخیدن چرخ زندگی و چرخ سانتریفیوژها همزمان و در کنار هم.

اما امید مردم این بار به چیست و آنها این بار به کدام شعار رای می‌دهند؟ از طرفی دولت بعدی با چه شعاری بر سر کار می‌آید و چگونه قرار است شرایط آشفته اقتصادی و ناامیدی اجتماعی را بهبود دهد؟

اما چه کسانی در انتخابات این دوره ثبت‌نام می‌کنند، چه کسانی تایید صلاحیت می‌شوند، شعارهای هر کاندیدا چیست و چقدر با واقعیت‌های اقتصاد ما منطبق است، کدام کاندیدا فقط وعده می‌دهد و کدام برای آینده برنامه دارد؟ همه اینها سوالاتی است تجارت‌نیوز در صفحه اختصاصی انتخابات ۱۴۰۰ به آنها جواب می‌دهد.

در مدت باقیمانده تا برگزاری انتخابات شما می‌توانید آخرین رویدادها، تحلیل‌ها و اظهارنظرهای سیاسی و اقتصادی را در این صفحه و در تجارت‌نیوز دنبال کنید.

نمایش بیشتر

تاریخ ثبت‌نام کاندیداها : 1 خرداد 1400

تاریخ دقیق انتخابات ریاست‌جمهوری 1400

28 خرداد 1400

کاندیداهای احتمالی انتخابات 1400

بيوگرافي سريع
حسین دهقان
بيوگرافي سريع
محمدباقر قالیباف
بيوگرافي سريع
ابراهیم رئیسی
بيوگرافي سريع
محسن رضایی
بيوگرافي سريع
علی لاریجانی
بيوگرافي سريع
مصطفی تاجزاده
بيوگرافي سريع
محمدجواد ظریف
بيوگرافي سريع
محمود احمدی‌نژاد
بيوگرافي سريع
سعید محمد
بيوگرافي سريع
محمد‌جواد آذری‌جهرمی
بيوگرافي سريع
علی مطهری
علی مطهری
بيوگرافي سريع
سعید جلیلی
بيوگرافي سريع
عزت‌اله ضرغامی
بيوگرافي سريع
فائزه هاشمی
بيوگرافي سريع
رامین مهمان‌پرست
بيوگرافي سريع
رستم قاسمی
بيوگرافي سريع
فریدون عباسی دوانی

سرخط خبرهای انتخاباتی


ثبت‌نام داوطلبان نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری، از روز ۲۱ اردیبهشت آغاز می‌شود و به مدت پنج روز تا ۲۵ اردیبهشت ادامه خواهد یافت. با این وجود تنها چند سیاستمدار و نظامی سرشناس برای حضور در این انتخابات به صورت رسمی اعلام آمادگی کرده‌اند.

از ساعت ۸ صبح فردا، سه‌شنبه ۲۱ اردیبهشت، ثبت‌نام از داوطلبان انتخابات سیزدهمین دوره ریاست‌جمهوری آغاز می‌شود. ثبت‌نام از داوطلبان فقط در وزارت کشور انجام می‌شود.

برخی چهره‌ها تاکنون به صورت رسمی برای ورود به سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام حضور کرده‌اند و برخی نیز گمانه‌های جدی در مورد حضورشان وجود دارد. از دو روز دیگر ثبت‌نام در انتخابات آغاز می‌شود.

سردار حسین دهقان، کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ معتقد است، منعی برای ورود نظامی‌ها به انتخابات ریاست‌جمهوری نیست و آنچه که منع شده این است که نیروهای مسلح به معنای سازمانشان بخواهند وارد رقابت‌های سیاسی شوند.

بر اساس برخی گمانه‌زنی‌ها، احتمال حضور سیدابراهیم رئیسی و محمدجواد ظریف در انتخابات ریاست‌جمهوری افزایش یافته است.


آذر منصوری
توسط آذر منصوری 1

‏مگر می‌شود یک نیروی نظامی شناخته شده کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری شود و‌ تصمیم او را شخصی و فردی تلقی کرد؟
‏چرا هم قانون اساسی و هم بنیانگذار جمهوری اسلامی به صراحت نظامیان را از هر گونه ورود به قدرت و سیاست و انتخابات بر حذر داشته است؟

منوچهر متکی
توسط منوچهر متکی 2

در شورای وحدت به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که آقای رییسی کاندیدای اصلح ریاست‌جمهوری هستند. امیدواریم به زودی از زبان خود وی اعلام کاندیداتوری را بشنویم و شاهد ثبت‌نام او باشیم. آقای لاریجانی تحت هیچ شرایطی نامزد شورای وحدت نیست.

حسین دهقان
توسط حسین دهقان 3

احمدی نژاد از اسکله‌هایی سخن می‌گوید که دولت بر آن‌ها نظارتی ندارد. من این را قبول ندارم. اگر اسکله‌ای وجود دارد که از آنجا قاچاق می‌شود یا دولت بر آن حاکم است یا نیست؟ اگر حاکم است باید محکم جلوی این کار را بگیرد.

حسین کنعانی مقدم
توسط حسین کنعانی مقدم 4

احمدی‌نژاد مانور سیاسی می‌دهد، اما می‌داند که ممکن است در انتخابات آینده صلاحیتش تایید نشود؛ اما رای خود را جمع می‌کند برای اینکه از فرد دیگری حمایت کند. دوم اینکه به نظر می‌آید به دنبال فضاسازی است که خودش را به عنوان یک اپوزیسیون داخلی مطرح کند و آرای خاکستری را به سمت خودش سرازیر کند، یعنی هر کسی مخالف نظام اسلامی می‌گوید باید برویم به احمدی نژاد رای بدهیم چرا که بهتر از این اپوزیسیون داخلی پیدا نمی‌کنیم که موقعیت و جایگاه نیز داشته باشد. احمدی نژاد خودش را به یک تله انفجاری وارد می‌کند که ممکن است به مرگ سیاسی‌اش ختم شود .

محسن رفیق دوست
توسط محسن رفیق دوست 5

سعید محمد را نمی شناسم. اصلا از کجا پیدا شد. یکی از شرایط ریاست جمهوری این است که رجل سیاسی و مذهبی باشد و او نیست. با تصویب قانون انتخابات اوت می‌شود. من با اکثر مسئولان سپاه که صحبت کردم از او حمایت نمی‌کردند. من الان در سپاه نیستم و اخبار را دنبال می‌کنم. تا اینجا مساله عزل او بیشتر تایید شده است. نپرسیدم که موضوع تخلف چه بوده، چون می‌دانستم که رجل سیاسی و مذهبی نیست و جایگاهی پیدا نمی‌کند.

محمداسماعیل کوثری
توسط محمداسماعیل کوثری 6

به نظرم آقای رئیسی اگر کاندیدا شوند گزینه اول و اجماعی نیروهای انقلاب خواهد شد اما باید صبر کرد و دید چه پیش می‌آید.

علی محمد نمازی
توسط علی محمد نمازی 7

اگر ابراهیم رییسی اعلام نامزدی کند داوطلبان اصولگرا از انتخابات کنار می‌کشند و اگر نیاید رقابت جدی بین نامزدهای اصولگرا به وجود خواهد آمد. اصلاح‌طلبان مشکلی برای اجماع بر روی نامزد مورد نظر خود ندارند و همه نسبت به سازوکار نهاد اجماع ساز (جبهه اصلاحات ایران) وفادار هستند. باید داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری ابتدا ثبت‌نام کنند و زمانی که اسامی اعلام شد، می‌توانیم روی نامزد مورد نظر اجماع کنیم.

جواد امام
توسط جواد امام 8

اینکه برخی بگویند تاجزاده منتظر است تا شورای نگهبان ایشان را رد کند و حجتی برای تحریم انتخابات ریاست‌جمهوری داشته باشند حرف بی‌ربطی است. آقای تاجزاده فعال سیاسی و منتقد وضع موجود است و علناً نیز تمام نظرات و نقدها را می‌گوید و اقدامات خوب حاکمیتی را احترام و حمایت و بقیه موارد را نیز به صراحت اعلام می‌کند؛ شاید برخی این صراحت لهجه را برنمی‌تابند.

صادق زیباکلام
توسط صادق زیباکلام 9

تا زمان انتخابات حدود دوماه مانده و جواد ظریف و تیم وزارتخانه‌اش در حال انجام مذاکرات احیای برجام هستند. طیف تندرو از هر کاری فروگذار نخواهند بود تا بتوانند مانع از انجام این توافق شوند. ظریف تا زمان انتخابات به جای اینکه بخواهد برنامه‌های انتخاباتی خود را برای مردم تشریح کند، باید زمان خود را صرف این کند که به تندرو‌ها جواب بدهد که این موضوع در مذاکرات درست بوده.

محمد عطریانفر
توسط محمد عطریانفر 10

ما تمایل داریم اصلاح‌طلبان، واقع‌گرا باشند و دست از اتوپیا‌های دور از دسترس بردارد، آرمان هم باید روی زمین پیاده شود. اگر هدف قله دماوند باشد برای وصول به آن ابتدا باید اینجا سوار ماشین شویم و مسیر چندین کیلومتری را طی کنیم تا به شهردماوند برسیم و بعد خود را به دامنه کوه برسانیم و از آن بالا برویم؛ یعنی باید زحمت بکشیم و تلاش کنیم. اینکه یکباره تصور کنیم راس قله دماوند هستیم نادرست است.

محمدعلی باقری
توسط محمدعلی باقری 11

حضور مصطفی تاج‌زاده، سورپرایز انتخابات سیزدهم است. وی حامل اصلاحات ساختاری و زبان کسانی است که همچنان اصلاح‌طلبی را یگانه راه رسیدن به وضعیت مطلوب می‌دانند و در عین حال، شیوه‌ها و راهبردهای مالوف گذشته اصلاح‌طلبان را راهگشای بن‌بست‌های کنونی کشور نمی‌دانند.

غلامحسین کرباسچی
توسط غلامحسین کرباسچی 12

خوب است اگر وزارت کشور و شورای نگهبان ایشان را تائید کنند و فکر می‌کنم این امر امتحان خوبی است که مشاهده کنیم مردم این نوع لحن و گفتار را انتخاب می‌کنند یا خیر!

منوچهر متکی
توسط منوچهر متکی 13

دوستان اصلاح‌طلب ما روی ردصلاحیت‌ها سرمایه‌گذاری نکنند. از این ورق پیش از این استفاده کرده‌اند. من تصور می‌کنم این کارها نه جواب می‌دهد و نه خیلی کارساز است. اینکه ما یک نفر را بیاوریم و او را رد صلاحیت کنند و از پس آن موجی ایجاد کنیم به قول فرنگی‌ها یک حرکت «د مده» است و تجربه هم نشان داده نتیجه لازم را نمی‌دهد.

عبدالله گنجی
توسط عبدالله گنجی 14

‏خوشبختانه مواضع تاجزاده علیه قانون اساسی، قوانین موضوعه و سیاست‌های کلی نظام شفاف است. مواجهه سیستم نظارتی کشور با ایشان غیرشفاف جلوه نخواهد کرد اما چالش اصلی برای اصلاح‌طلبان مدعی نظام و انقلاب است که توقع است مواضع خود را بیان کنند.

‏بخشی از آنان از معرکه‌آفرینی و چالش لذت می‌برند اما اکثریت و عقلا وارد بازی باخته نخواهند شد. اگر صف‌بندی جدیدی در درون جریان رخ دهد. بعید نیست پالایش دیگری بعد از ٨٨ اتفاق بیفتد. اینجا مطالبه شفافیت از سران جریان ضروری است. درخواستی که ٨٨ بی‌پاسخ ماند.

حمیدرضا ترقی
توسط حمیدرضا ترقی 15

اصولگرایان در تلاشند که آقای رئیسی را برای حضور در انتخابات قانع کنند. اما در صورت عدم کاندیداتوری آقای رئیسی، شورای وحدت آقای قالیباف را هم در کنار دیگر چهره‌های طرح شده مورد بحث قرار می‌دهد.

اسماعیل گرامی‌مقدم
توسط اسماعیل گرامی‌مقدم 16

حوزه سیاست و حوزه نظامی‌گری دارای ویژگی‌های متفاوتی است. کار نظامیان تولید قدرت بر مبنای فرمانبری و دستور است، در صورتی که حوزه سیاست،‌ حوزه تصمیم‌گیری و خط‌‌مشی‌گذاری است. کسی که ۳۰ سال تولید قدرتش بر مبنای فرمانبری و دستور بوده است،‌ اساساً درک درستی از حوزه تحلیل سیاسی و خط مشی‌گذاری ندارد.

اسماعیل گرامی‌مقدم
توسط اسماعیل گرامی‌مقدم 17

کاندیداتوری نظامیان در انتخابات ضربات زیادی به حوزه نظامی زده است؛ یعنی زمانی که آقای محسن رضایی در مجلس ششم رأی کسب نکرد، مجدداً‌ نباید کاندیدای ریاست جمهوری می‌شد و زمانی که رأی برای ریاست جمهوری اخذ نکرد،‌ فرماندهی ارشد سپاه باید تصمیم می‌گرفت که هیچ سپاهی که بلافاصله از حوزه نظامی وارد سیاست شود نباید در انتخابات شرکت کند چون این موضوع دارای عوارضی برای نظامیان است.

مسیح مهاجری
توسط مسیح مهاجری 18

روحانیون در زمان زیادی از چهار دهه عمر نظام جمهوری اسلامی عهده‌دار مسئولیت اول اجرائی کشور بودند و بهتر است مدتی این مسئولیت برعهده افراد غیرروحانی باشد.

نظامیان هم اگر قدرت اجرائی و سیاسی را تحویل بگیرند اولاً روحیه نظامی‌گری را بر عرصه سیاسی کشور مستولی می‌کنند که بهیچوجه به صلاح نظام نیست و ثانیاً بسیار بعید است حاضر شوند قدرت را به دیگران برگردانند. بنابراین، به صلاح کشور نیست این دو طایفه در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ کاندیدا شوند.

محمد عطریانفر
توسط محمد عطریانفر 19

فرمایشات آقای احمدی‌نژاد در طول این سال‌ها، به حدی رنگ باخته که اگر او بدتر از این نوع اتهام‌ها را هم مطرح کند، نه کسی باور می‌کند و نه او را می‌ستاید. بلکه اعتبار و منزلت محدود وی، نزد افکار عمومی روز به روز کمتر و کمتر می‌شود.

مشکل آقای احمدی‌نژاد دیده شدن است. به هر رنگ و رو و ریا، او به خود حق می‌دهد برای پاسخ گفتن به تمنیات درونی و آرزوهای روحی و روانی خود، سخنانی را که نوعا التزامی به صحت و درستی آن ندارد، مطرح می‌سازد. خداوند عاقبت این نوع انسان‌ها را که تمام حقیقت و واقعیات روزگار خویش را در آینه خودشیفتگی و خودباوری بی‌بنیاد خود می‌بینند، بخیر کند.

ناصر ایمانی
توسط ناصر ایمانی 20

مواضعی که آقای احمدی‌نژاد در یکی دو ماه اخیر اتخاذ کرده نشان می‌دهد که نمی‌خواهد صلاحیتش تایید بشود. کسی که می‌خواهد تایید صلاحیت بشود، لااقل از چهار پنج ماه پیش از انتخابات مواضع تند و رادیکال خود را مخفی نگه می‌دارد، اما او نمی‌خواهد رئیس جمهور بشود و می‌خواهد شورای نگهبان او را ردصلاحیت کند تا مواضع تندتر بگیرد.

او در حال آماده‌سازی خود برای زمان و شرایطی است که حکومت بدین شکل نباشد که البته آنگونه نخواهد شد. او اکنون در حال به وجود آوردن شکل جدیدی از اپوزیسیون در کشور است که آن هم اپوزیسیون داخلی است. تا پیش از این اپوزیسیون خارجی داشتیم، اما اکنون او تلاش دارد در داخل جریان اپوزیسیون بسازد.

محمد علی ابطحی
توسط محمد علی ابطحی 21

با اخباری که از دیدار آقای رییسی با رهبری شنیده می شود و انتصابات امروز قوه قضاییه، اصولگرایان روی چه گزینه دیگری ممکن است اجماع کنند؟!

 محمد عطریانفر
توسط محمد عطریانفر 22

ظریف به‌عنوان گزینه‌ مطرح برای ریاست‌جمهوری می‌تواند مورد وفاق دو جریان قرار بگیرد و اتفاق سال‌ ۶۸ و اجماع در مورد کاندیداتوری و ریاست‌جمهوری هاشمی‌ رفسنجانی این‌بار درباره ظریف اتفاق بیفتد. جبر زمانه و منحصر شدن امر منافع ملی، او را مجبور می‌کند بیاید.

سردار جوانی
توسط سردار جوانی 23

نظر به برداشت‌های نادرست و بعضاً سوءاستفاده برخی رسانه‌های داخلی و خارجی از پاسخ اینجانب به سؤال درباره فعالیت‌های انتخاباتی برادر پاسدار دکتر سعید محمّد، فرمانده سابق قرارگاه سازندگی حضرت خاتم‌الانبیاء (ص) که در مسئولیت‌های گذشته، زحمات ارزشمندی کشیده‌اند به آگاهی می‌رساند؛ همچنانکه از متن مصاحبه برمی‌آید، تخلف مورد اشاره، صرفاً بروز رفتارهای سیاسی- انتخاباتی بوده که مغایر با مقررات جاری سپاه است.

علی مطهری
توسط علی مطهری 24

 آقای رئیسی در مسند قوه قضائیه قرار گرفته و اصلاحاتی را در این دستگاه آغاز کرده است. ایشان باید کارش را به نهایت برساند. این که افراد از این شاخه به آن شاخه می‌پرند کار درستی نیست.

محمد مهاجری
توسط محمد مهاجری 25

اصلاح‌طلبان خیلی دوست دارند که آقای رئیسی در انتخابات شرکت کند، چرا که یک فضای دو قطبی جدی در کشور راه می‌افتد. اگر آقای رئیسی نباشد و دیگر کاندیداها باشند، دوقطبی شکل نخواهد گرفت، اصلاح‌طلب‌ها فقط در یک فضای دو قطبی شدید می‌توانند کنشگری داشته باشند، به همین دلیل دوست دارند آقای رئیسی بیاید ولو اینکه در انتخابات پیروز نشوند. یعنی دو قطبی‌ را شکل دهند که در آن دو قطبی بتوانند آقای رئیسی را به چالش بکشند؛ اما باید دید تحلیل آقای رئیسی چیست؛ آیا حاضر خواهد بود که در  انتخابات مشارکت کند.

قاسم میرزایی
توسط قاسم میرزایی 26

آقای رئیسی روند بسیار خوبی را پیش گرفته؛ اسمش بر سر زبان‌ها است، نه می‌گوید می‌آید و نه می‌گوید نمی‌آید تا تکلیف را روشن نمی‌کند که به نظر من بازی خوبی را پیش گرفته است. اما اگر آقای رئیسی کاندیدا نشود و نیاید تغییرات دیگری صورت می‌گیرد. آقای قالیباف و مجموعه این افراد مانند آقای رضایی کنار نمی‌روند.

سید محمد حسینی
توسط سید محمد حسینی 27

به نظر می رسد مهمترین کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ شخص آیت الله رییسی است و همگان منتظر هستند که ایشان حضور و کاندیداتوری خود را رسما اعلام کند هم جبهه نیروهای انقلاب و هم کاندیداهایی که در این عرصه ورود پیدا کرده اند و هم جبهه اصلاحات که می خواهند ببینند گزینه نهایی اصولگرایان چه کسی است‌، تا بر اساس آن آرایش انتخاباتی بگیرند. بخش عمده مردم نیز منتظرند تا با ورود و انتخاب ایشان تحولی اساسی و به نفع مردم در قوه مجریه صورت گیرد.

عبدالله رمضان زاده
توسط عبدالله رمضان زاده 28

ورود نظامیان به سیاست موجب شکاف و اختلاف درونی آنها و ضربه به امنیت ملی است.

جواد امام
توسط جواد امام 29

مسئولین محترم ⁧سپاه پاسداران⁩، صرف نظر از درست یا غلط بودن خبر تخلف آقای ⁧سعید محمد⁩ بهتر است درخصوص وضعیت استخدامی‌ ایشان از کارمندی به نظامی و اخذ درجه سرتیپ ۲ شفافسازی نموده و توضیح دهند ایشان هنگام پذیرش مسئولیت قرارگاه خاتم الانبیاء(ص)نظامی نبودند؛ ‏چگونه به یکباره ⁧مدرج⁩ شدند!؟

عزت الله یوسفیان
توسط عزت الله یوسفیان 30

زمینه خدمت فراهم شود مسلما لاریجانی برای خدمت می‌آید اما وقتی زمینه‌ها مساعد نباشد، بعید است داوطلب نامزدی انتخابات ریاست جمهوری شود زیرا او از آن دسته افراد نیست که خودش را به آب و آتش بزند که رای بیاورد و رییس جمهوری شود. لاریجانی از داوطلبانی است که هدفش رای نیست بلکه خدمت است.

آخرین تحلیل‌ها از انتخابات 1400

خروج احمدی‌نژاد از لیست کاندیداهای ۱۴۰۰

دلار ۱۰ هزار تومانی محقق می‌شود؟/ سیاست ارزی رئیس جمهور آینده چیست؟

آنکه یارانه می‌داد، بازمی‌گردد؟ / سال آینده یارانه ۲.۵ میلیون تومان می‌شود؟

دو راهی عجیب / دولت آینده دلار ۴۲۰۰ تومانی را حذف می‌کند؟

مردم به چه وعده اقتصادی رای می‌دهند؟ / چرا نامزدها وعده واقعی نمی‌دهند؟

«تدبیر و امید» در میانه موجِ تحریم / آیا روحانی می‌توانست بهتر عمل کند؟

آخرین اخبار انتخابات

جدول داوطلبان نامزدی در انتخابات ۱۴۰۰

ثبت‌نام نامزدهای کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری سیزدهم از فردا آغاز می‌شود اما هنوز بسیاری از کسانی که بارها نامشان در رسانه‌ها به عنوان کاندیداهای انتخابات…
بیشتر بخوانید

۸ صبح فردا؛ آغاز ثبت‌نام از داوطلبان انتخابات ریاست‌جمهوری

ثبت‌نام از داوطلبان سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری از فردا سه‌شنبه آغاز می‌شود.
بیشتر بخوانید

نامزدهای احتمالی انتخابات ریاست‌جمهوری را بشناسید

ماه‌های پایانی سال گذشته بود که کم‌کم بازار اعلام کاندیداتوری افراد برای انتخابات ریاست‌جمهوری سیزدهم گرم شد و برخی چهره‌های شناخته شده سیاسی و نظامی…
بیشتر بخوانید

مخالف تبعیت سپاه از یک جریان سیاسی هستم

یک کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم می‌گوید: که نیروهای مسلح به معنای سازمان حق ورود به این جریان سیاسی و درگیری‌های سیاسی را ندارند چون…
بیشتر بخوانید

بی‌اعتنایی دولت به شرق به منافع ملی خسارت زد

دواطلب انتخابات ریاست‌جمهوری با بیان اینکه سیاست خارجی نمی‌تواند بدون سیاست داخلی کامل باشد،‌ گفت: جنبه‌های داخل و خارج کشور در یک چارچوب کلی باید…
بیشتر بخوانید

ورود رئیسی و ظریف به انتخابات قطعی شده است؟

درحالی که افراد زیادی برای نامزدی در انتخابات ۱۴۰۰ اعلام حضور کرده‌اند اما اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان هنوز از کاندید قطعی خود رونمایی نکرده‌اند. سیدابراهیم رئیسی…
بیشتر بخوانید

نگاهی بر دولت‌های قبل

12 برش از 12 دولت

42 سال گذشته و در این مدت 12 دولت بر سر کار آمده. برخی می‌گویند در همه این دولت‌ها در بر یک پاشنه چرخیده؛ دولت اول هر رئیس جمهور دولت وعده و مهار قیمت‌ها بوده و دولت دوم، دولت رشته شدن همه پنبه‌ها بوده است. استثنایی هم در کار نیست. از دولت اول میرحسین موسوی تا دولت دوم روحانی.

تنها خط‌مشی‌ها فرق کرده و عددها. اما رویه و نتیجه یکی بوده. یک دولت نرخ ارز را چهار برابر گران کرده و تحویل بعدی داده و دولت دیگری 10 برابر. یکی تورم را 3 درصد کرده و یکی 50 درصد. رویه و خروجی یکسان بوده.

اما برخی معتقدند میان دولت‌ها فرق هست. برخی دولت جنگ‌زده بوده‌اند و پولی برای بهبود شرایط نداشتند. اما مشکل از آن دولت‌هایی است که می‌توانستند و تدبیری به کار نبردند.

اما دولت‌های قبل چه کرده‌اند و هر کدام چه دستاوردی داشته‌اند؟ دولت اول و دوم عمر چندانی نداشت. پس معرفی دولت‌ها را از دولت میرحسین موسوی و سال 60 آغاز می‌کنیم.

کابینه جنگ و اقتصاد دولتی

دو دولت میرحسین موسوی همزمان با جنگ 8 ساله ایران و عراق بود. ایران تازه یک انقلاب را پشت سر گذاشته و درگیر جنگ شده بود. در این دوران تنها هدف دولت «اداره جنگ» و «تامین معیشت مردم» بود و طبعا خبری از افزایش تولید، توسعه و عمران نبود. اقتصادی که با وقوع انقلاب رنگ و بوی دولتی به خود گرفته بود، به واسطه جنگ بیش از همیشه دولتی شد. بانک‌های کشور از 36 بانک به 9 بانک تقلیل یافتند و همه دولتی شدند. صدها واحد صنعتی، بازرگانی و کشاورزی و شرکت‌های بیمه به دولت یا بنیادها واگذار شد.

اما شاخص‌ها در این دوره چه وضعی دارند؟ در این دوره تورم تنها یکبار به زیر 10 رسید اما تا 28 درصد هم پیش رفت. بالاترین نرخ نفت بشکه‌ای 40 دلار بود اما اقتصاد نفت 5 دلاری را هم دید و سال 65 کل درآمد نفتی ایران 5.9 دلار بود. این دولت با دلار 27 تومانی آغاز شد. تا پایان جنگ نرخ دلار 5 برابر شد و به 145 تومان رسید. اما بعد از امضای قطعنامه 598، دلار به 59 تومان برگشت.

براساس آمارها خسارات ریالی جنگ 8 ساله 6 هزار و 535 میلیارد تومان و خسارت ارزی جنگ بیش از ۲۴۸ میلیارد دلار بود. خسارتی که جبران آن بر دوش دولت بعدی بود؛ دولت هاشمی رفسنجانی.

کابینه سازندگی و اقتصاد خصوصی

دولت «سازندگی» میراث‌دار اقتصادِ جنگ‌زده ایران در دهه 60 بود. در ابتدای دهه 70، ایران با کمبود شدید در توانایی تولید برق، مدارس سه ‌شیفته و یک سیاستِ خارجیِ نیمه‌ویران شده مواجه بود. آن هم در حالی که منابع مالی کافی برای توسعه اقتصادی وجود نداشت.

هاشمی رفسنجانی برای این بازسازی از نهادهای بین‌المللی وام گرفت. نهادهایی چون سپاه پاسداران را به میدان آورد و بخش خصوصی را هم وارد ماجرا کرد. نتیجه برای آن دوران قابل قبول بود. رشد ناگهانی سرمایه‌گذاری در پروژه‌های عمرانی و نرخ‌های بالای تشکیل سرمایه ناخالص از مهم‌ترین دستاوردهای آن دوره بود. اما در مقابل مشکلاتی هم وجود داشت. اول اینکه او به اشراف‌گرایی متهم شد، دوم آنکه پای نظامیان به اقتصاد ایران باز شد و سوم آنکه این منابع مالی، تورم ایجاد کرد و تورم دولت هاشمی در دوره‌ای به 49 درصد رسید. شرایط دولت اول خوب بود. اما در دولت دوم نارضایتی‌های اجتماعی در شهرهایی مانند مشهد، ارک و اسلام‌شهر شکل گرفت.

علی‌رغم تورم و گرانی، اما در مجموع شرایط اقتصاد در آن دوران بد نبود. اما آنچه نادیده گرفته شد، مطالبات سیاسی و فرهنگی انباشته شده مردم بود. چیزیی که سبب شد مردم در سال 76 به دولتی رای بدهند که فقط شعار سیاسی می‌داد و نه اقتصادی.

روزگار خوش اقتصادِ دولتِ سیاست‌زده

سال 76 دولتی بر سر کار آمد که فقط شعارهای سیاسی داده بود؛ گفتگوی تمدن‌ها، رشد جامعه مدنی و آزادی‌ سیاسی. اما جالب اینکه روزگار اقتصاد در این دولت سیاسی، بهتر از ادوار دیگر بود.

دولتی با چند شاخه فکری و سیاستی که در آن هم چهره‌های لیبرالی مانند محمدرضا نجفی و محسن نوربخش در آن حضور داشتند. هم محمد ستاری‌فرِ نهادگرا و هم کسانی مانند حسین کمالی که تا حدی «چپ‌گرا» بودند.

در فضای بین‌المللی رئیس دولت اصلاحات برای اولین بار ایده گفتگوی تمدن‌ها را داد و در مسیر تنش‌زدایی جهانی پیش رفت.

شرایط اقتصادی هم مساعد بود. علی‌رغم افت درآمدهای نفتی، ایران حساب ذخیره ارزی را راه‌اندازی کرد. پروژه‌های عمرانی دولت قبل ادامه یافت. طرح توسعه فولاد و پارس جنوبی هم در این دولت آغاز شد. این دولت هم قرار بود طرح هدفمندی یارانه‌ها را اجرا کند و هم ارز را تک نرخی کند که نشد.

اما دولت اصلاحات توانست نرخ تورم را در محدوده 10 تا 20 درصد کنترل کند. دلار را به سمت تک‌نرخی شدن ببرد، نرخ رشد اقتصادی 6 تا 7 درصدی ایجاد کند.

البته دولت اول خاتمی شرایط بهتری داشت. اما در دولت دوم، هم پایگاه رای خاتمی ناراضی بود و هم گروه‌های سیاسی او را در تنگنا قرار دادند. خاتمی گفته بود دولتش هر 9 روز با یک بحران مواجه بوده و رییس‌جمهور صرفا یک «تدارکاتچی» است.

آغاز روزگار ناخوش اقتصاد در دولت مهرورز

دولت اصلاحات اقتصاد ایران را در شرایط مطلوبی تحویل محمود احمدی‌نژاد داد اما احمدی‌نژادی‌ها امانتدار خوبی نبودند. چه در عرصه اقتصاد و چه در عرصه سیاست، هر آنچه دولت قبل کاشته بود، رشته شد.

حضور دولت نهم و دهم کم کم به تنش‌هایی علیه ایران در فضای بین‌الملل دامن زد. برای اولین بار پرونده ایران به شورای امنیت رفت و تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع شد. اگرچه واکنش رئیس دولت این بود که تحریم‌ها را کاغذپاره خواند و گفت آنها می‌توانند آنقدر قطعنامه بدهند که قطعنامه‌دانشان پاره شود. او در مقابل به جای تنش‌زدایی در سطح جهان، سعی کرد نوع و سبک مدیریتش را به جهان صادر کند و جهان را مدیریت کند.

غافل از اینکه در مدیریت شرایط داخل مانده بود. دولت احمدی‌نژاد پردرامدترین دولتی است که بر سر کار آمده. در دولت او نفت به بشکه‌ای 120 دلار رسید و درآمد نفتی ایران 700 میلیارد دلار بود. پولی بسیار که دست او را برای اجرای آرزوهی غیرکارشناسی‌اش باز کرد. پرداخت یارانه نقدی، پرداخت وام برای اشتغال، ساخت مسکن مهر و آغاز هزاران طرح عمرانی از جمله کارهایی بود که او انجام داد.

نتیجه اقداماتش در دو سال آخر بروز پیدا کرد. وقتی دلار 1000 تومانی به 3500 تومان رسید. تورم 40 درصدی نرخ رشد اقتصادی منفی 6.7 درصدی، میانگین اشتغال صفر و البته آغاز تحریم‌های نفتی.

دولت اعتدال، وارث مشکلات اقتصادی

محصول سیاست‌های خوب دولت اصلاحات را احمدی‌نژاد درو کرد و محصول سیاست‌های بد احمدی‌نژاد به دولت روحانی رسید.

دولت روحانی در سال 92 در روزهایی بر سر کار آمد که ایران درگیر شدیدترین تحریم‌های خود بود. نرخ ارز بالا رفته و تورم افزایش یافته بود. اقتصاد روزگار خوشی نداشت. وعده روحانی اما این بود که کاری کند که هم چرخ سانتریفیوژها بچرخد و هم چرخ زندگی مردم.

دولت اول روحانی مصداق همین جمله بود. سال 94 مذاکرات هسته‌ای به نتیجه رسید. برجام امضا شد. نرخ تورم کنترل و حتی برای دو سال پیاپی مثبت شد. نرخ رشد اقتصادی ایران به 12 درصد هم رسید و همه چیز مطلوب بود.

اما از اردیبهشت سال 97 ورق برگشت. آمریکا از برجام خارج شد، نرخ ارز جهید، تورم ماه به ماه بیشتر شد و سنگین‌ترین تحریم‌های نفتی و بانکی علیه ایران اعمال شد. نرخ دلار 800 درصد بیشتر شد و 30 هزار تومان را هم رد کرد. به گواه برخی آمارها صادرات نفت ایران به زیر 500 هزار بشکه در روز رسید و تورم 1400 به 50 درصد رسید.

مداخله دولت در اقتصاد افزایش یافت. از تاسیس قرارگاه مرغ گرفته تا کمیته رصد قیمت خرما. بسیج و سپاه هم برای کنترل قیمت‌ها به میدان آمدند. اما نتیجه در ماه‌های آخر صف‌های طولانی روغن و مرغ و گوشت بود.

در این میان از اواخر سال 98 به بعد کرونا هم مزید بر علت شد و به مشکلات دولت اضافه کرد.

نمایش بیشتر

مخاطب گرامی توجه فرمایید:
نظرات حاوی الفاظ نامناسب، تهمت و افترا منتشر نخواهد شد.

  1. خداوندآخرت همه راختم به خیر بگرداند من معلول با شش سر ایالبار با درآمد مستمری بهزیستی ۴۰۰ تومان ویارانه۲۳۰هزارتومان و۲۰۵هزارتومان معیشتی کل درآمد من ماهیانه بااین پول خداوکیلی نان خالی ماهیانه یک خانواده شش نفری را میشه تامین کرد

    1. 1
      3

      درود بر شما. اقای عزیز واقعا نمیشه درست می گویید نمیشه ولی میگی برای شما چه راحلی پیشنهاد بدیم. چندیدن سال منتظر این افراد دولتی شدی تا مشکلتو حل کنن ایا مشکلت حل شد؟ من و تو میدونیم راهش چیه ولی تک نفری نمیتونیم کاری کنیم. بیا باهم متحد بشیم. دیگران رو هم در این اتحاد همراه کنیم. طرز فکرمون رو عوض کنیم و دنبال یه خود جدید باشیم. از این کلیشه ها و ارزش هایی که میخواهن ما ازشون پیروی کنیم مخالفت کنیم. قطعا می بینی که پیروزی نزدیک است

  2. 11
    9

    اقای رضایی من بجای شمابودم بیخیال ریاست جمهوری میشدم
    دیگه بسه خودت میدونی رای نمیاری وهر دوره باشعار جدید میای جلو
    شانس اوردی ماجرای ظریف باعث شد شعار جدیدهم پیداکنی

    مردم دیگه رای نمیدن مگر اینکه سید محمد خاتمی بیاد