به گزارش تجارت نیوز، جنگ، انقلاب، تحریم و اختلال در تنگههای راهبردی بارها میلیونها بشکه نفت را از بازار جهانی خارج کرده و فشار بر قیمتها و امنیت انرژی را افزایش داده است. این اینفوگرافی هفت اختلال بزرگ عرضه نفت را با واحد میلیون بشکه در روز مقایسه میکند.
دادههای این اینفوگرافی از آژانس بینالمللی انرژی از طریق چشمانداز بازار کالاهای بانک جهانی استخراج شده است. رقم مربوط به بسته شدن تنگه هرمز به مارس ۲۰۲۶ اشاره دارد که جدیدترین داده موجود تا آوریل ۲۰۲۶ است.
بسته شدن تنگه هرمز: بزرگترین اختلال عرضه نفت در تاریخ
مقیاس این اختلال، اهمیت تنگه هرمز را برای بازارهای جهانی انرژی نشان میدهد. این تنگه در خلیج فارس، منطقه پیشرو تجارت نفت جهان، قرار دارد و یک آبراه راهبردی است که بهطور معمول حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت را از خود عبور میدهد.
ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، زمانی که ایالات متحده و اسرائیل جنگ هوایی علیه ایران را آغاز کردند، تا حد زیادی رفتوآمد کشتیها را از طریق تنگه هرمز مسدود کرده است.
توقف تقریبا کامل حرکت نفتکشها در این تنگه سبب شده کشورهای خلیجفارس تولید نفت خود را کاهش دهند. انتظار میرود تا زمانی که جریان حملونقل متاثر بماند، این زیان در عرضه افزایش یابد.
پیش از بسته شدن تنگه هرمز، انقلاب ایران بزرگترین اختلال عرضه نفت میان رویدادهای نشاندادهشده بود. از نوامبر ۱۹۷۸ تا آوریل ۱۹۷۹، کاهش تولید نفت منجر به از دست رفتن ۵.۶ میلیون بشکه در روز شد.
اختلال مارس ۲۰۲۶ در تنگه هرمز با اختلاف ۴.۵ میلیون بشکه در روز، یعنی حدود ۸۰ درصد، از این رقم فراتر رفت.
انقلابها، تحریمها و جنگهای ایجادکننده اختلال
دو اختلال بزرگ دیگر هر یک به از دست رفتن ۴.۳ میلیون بشکه در روز منجر شدند؛ تحریم نفتی اعراب و حمله به کویت.
تحریم نفتی اعراب که از اکتبر ۱۹۷۳ تا مارس ۱۹۷۴ ادامه داشت، تقریبا سبب شد قیمت نفت چهار برابر شود. بهدلیل کمبود پیشآمده، برخی کشورها در آن دوره به سهمیهبندی سوخت وادار شدند. این تحریم نخستین بحران بزرگ جهانی نفت محسوب میشود که به تاسیس آژانس بینالمللی انرژی انجامید.
حمله به کویت نیز از اوت ۱۹۹۰ تا ژانویه ۱۹۹۱ عرضه را مختل کرد و قیمت جهانی نفت را در عرض چند روز دو برابر کرد.
در فاصلهای نزدیک، جنگ ایران و عراق از اکتبر ۱۹۸۰ تا ژانویه ۱۹۸۱ به از دست رفتن ۴.۱ میلیون بشکه در روز منجر شد.
زیانهای کوچکتر اما قابلتوجه
دوره نخست جنگ عراق (مارس تا دسامبر ۲۰۰۳) و جنگ داخلی لیبی (فوریه تا اکتبر ۲۰۱۱) زیان کمتری نسبت به شوکهای بزرگ دهههای ۱۹۷۰، ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ داشتند.
با این حال، تاثیر آنها بهصورت مطلق قابلتوجه بود. جنگ عراق به از دست رفتن ۲.۳ میلیون بشکه در روز انجامید. جنگ داخلی لیبی نیز به زیان ۱.۵ میلیون بشکهای در روز منجر شد.
پنج مورد از هفت اختلال نشاندادهشده مرتبط به خاورمیانه است که اهمیت فوقالعاده این منطقه در عرضه جهانی نفت را برجسته میکند. بسته شدن تنگه هرمز در سال ۲۰۲۶ بهعنوان نخستین رویداد در این مجموعه داده شناخته میشود که به از دست رفتن عرضه بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز اشاره میکند.
