به گزارش تجارت نیوز، دولت قصد دارد 17.9 درصد از سهام خود در پالایشگاه ستاره خلیج فارس که تحت مالکیت پالایش پخش است را واگذار کند. در همین چارچوب، سازمان خصوصیسازی موظف شده است ظرف یک ماه آینده نسبت به تعیین تکلیف اراضی این پالایشگاه اقدام کرده و همزمان وضعیت بدهی ارزی شرکت به بانک مرکزی را بررسی و نهایی کند.
پالایشگاه ستاره خلیج فارس بهعنوان بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی کشور ظرفیت تولید روزانه حدود 40 میلیون لیتر بنزین و 11 میلیون لیتر گازوئیل را دارد.
درحالی این واگذاری در چارچوب برنامه دولت برای گسترش حضور بخش خصوصی و تعمیق بازار سرمایه انجام میشود که در حال حاضر 51 درصد سهام پالایشگاه ستاره خلیج فارس در اختیار وزارت نفت و 49 درصد دیگر متعلق به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
حال باید پرسید آیا فروش سهام شرکت ملی پالایش و پخش به خاطر جبران بدهی ارزی شرکت به بانک مرکزی است؟
چیزی که به نام خصوصیسازی و واگذاری اموال دولت به بخش خصوصی واقعی مطرح میشد، در عمل به نهادهایی واگذار شده که اساسا بخش خصوصی واقعی محسوب نمیشوند
مرتضی بهروزیفرد، کارشناس نفت و انرژی، در گفتوگو با تجارتنیوز عنوان کرد: متاسفانه، واقعیت این است که در ایران، متخصص خرابکردن چیزهای خوب هستیم. خصوصیسازی بهعنوان یک سیاست اقتصادی، سالها و حتی دههها پیش در بسیاری از کشورهای دنیا آغاز شد و در موارد متعددی نتایج بسیار خوبی هم به همراه داشت، اما ما در ایران متاسفانه آن را تخریب کردیم.
وی ادامه داد: چیزی که به نام خصوصیسازی و واگذاری اموال دولت به بخش خصوصی واقعی مطرح میشد، در عمل به نهادهایی واگذار شده که اساسا بخش خصوصی واقعی محسوب نمیشوند. بهعنوان مثال، واگذاریها به جاهایی مثل صندوق بازنشستگی نفت، سازمان تامین اجتماعی، بنیاد تعاون سپاه یا بنیاد مستضعفان انجام شده است. عملا اسم این فرایند خصوصیسازی است، اما در واقعیت چنین نیست.
دولت همچنان سهام طلایی را در اختیار دارد و عملا این خود دولت است که تعیین میکند مدیران ارشد چه کسانی باشند
بهروزیفرد توضیح داد: از همه مهمتر اینکه دولت همچنان سهام طلایی را در اختیار دارد و عملا این خود دولت است که تعیین میکند مدیران ارشد چه کسانی باشند. بنابراین، چه بخواهیم چه نخواهیم، مدیریت همچنان دولتی است. در چنین شرایطی، حتی اگر واگذاریها تحت عنوان رد دیون انجام شود، فقط سهام جابهجا میشود و نه مدیریت. مدیریت عملا دولتی باقی میماند و فقط سهام از یک نهاد دولتی به یک نهاد شبهدولتی دیگر منتقل میشود. در نهایت هم بیشتر یک کار صوری و ظاهری انجام میشود.
واگذاری پالایشگاه ستاره خلیج فارس بیشتر یک تغییر ظاهری است تا این که قرار باشد خصوصیسازی با هدف دستیابی به نتایجی مانند چابکسازی، افزایش بهرهوری، تولید بهتر و بهبود شرایط انجام شود
وی افزود: در واقع بیشتر یک تغییر ظاهری است تا این که قرار باشد خصوصیسازی با هدف دستیابی به نتایجی مانند چابکسازی، افزایش بهرهوری، تولید بهتر و بهبود شرایط انجام شود. متاسفانه به نظر من تغییری ماهوی رخ نخواهد داد.
این کارشناس نفت و انرژی خاطرنشان کرد: مشکل بزرگتر این است که پالایشگاهها و پتروشیمیها ذاتا نهادهای تخصصی هستند. وزارت نفت سالها در این حوزه تجربه و دانش انباشته داشته، اما وقتی سهام چنین مجموعهای به نهادی واگذار میشود که تجربه و تخصص چندانی در این زمینه ندارد، طبیعی است که نتیجه مثبتی برای کشور به همراه نخواهد داشت.
واقعیت این است که اگر ستاره خلیج فارس راهاندازی نمیشد، امروز کشور با بحران بسیار شدیدی در حوزه بنزین مواجه بود
او گفت: در مورد پالایشگاه ستاره خلیج فارس، باید توجه داشت که این پروژه داستان بسیار مهمی داشته است. واقعیت این است که اگر ستاره خلیج فارس راهاندازی نمیشد، امروز کشور با بحران بسیار شدیدی در حوزه بنزین مواجه بود.
به گفته او، راهاندازی و ساخته شدن این پالایشگاه، با همه فراز و نشیبها، یک موهبت بود. اولا باعث شد میعانات گازی روی دست کشور نماند و بتوان از آن استفاده کرد و ثانیا نقش حیاتی در تامین سوخت کشور ایفا کرد. حالا اگر تصور شود چنین مجموعهای صرفا با این توجیه که واگذاری باعث چابکسازی، بهرهوری بیشتر و تولید بهتر میشود، منتقل شود، در عمل چنین اتفاقی نخواهد افتاد.
بهروزیفرد گفت: در مورد رد دیون میتوان گفت که دولت میتواند آن را به بخش خصوصی واگذار کند و دست از سر آن بردارد. از طرف دیگر، مشکل اساسی این است که حتی اگر ارادهای برای واگذاری واقعی هم وجود داشته باشد، بخش خصوصی واقعی در کشور بسیار محدود است.
او در نهایت گفت: بخش خصوصی واقعی نیز در شرایط فعلی تمایل چندانی ندارد که سرمایه خود را درگیر چنین پروژههایی کند؛ آن هم در فضایی که نفوذ کافی ندارد و نمیتواند از سرمایهاش بهدرستی استفاده کند. متاسفانه بستر و شرایط لازم برای چنین کاری در کشور فراهم نیست و این واقعیتی است که باید آن را در نظر گرفت.
برای مطالعه بیشتر گزارش دولت بزرگترین پالایشگاه ایران را میفروشد را در تجارتنیوز بخوانید.
