تا انتخابات ریاستجمهوری بعدی در آمریکا (در نوامبر سال ۲۰۲۴ میلادی)کمتر از ۳ سال زمان باقی مانده است. با این همه، حدود یک سال پیش از آنکه انتخابات اصلی آغاز شود، انتخابات درونحزبی در این کشور کلید میخورد و به صورت سنتی، تنها دو حزب هستند که نامزدهای اصلی را معرفی میکنند: جمهوریخواهان و دموکراتها. به گزارش تجارتنیوز، هنوز برای اینکه بگوییم نامزد نهایی این دو حزب چه کسی خواهد بود، بسیار زود است. با این همه، یک نفر هست که از همین حالا برای سکونتِ دوباره در «کاخ سفید» دندان تیز کرده است؛ دونالد ترامپ. اما آیا رییسجمهور پیشین آمریکا این شانس را دارد که دوباره به صحنه سیاست در این کشور برگردد؟ افزون بر این، فارغ از پیروزی یا شکست ترامپ در انتخابات درونحزبی در حزب جمهوریخواه و بعد هم در انتخابات اصلی ریاستجمهوری در این کشور در سال ۲۰۲۴ میلادی، معنای فعالیتهای سیاسی ترامپ چیست؟ مرد عجیب دنیای سیاست در آمریکا و در جهان دونالد ترامپ به معنای واقعیِ کلمه یک «آمریکایی» است: یک سفیدپوستِ ثروتمند که برای بقیه جهان به غیر از آمریکا اهمیتی قائل نیست و با تمام سخنان و سیاستهایش در طول ۴ سالی که رییسجمهور آمریکا بوده، این را اثبات کرده است. رییسجمهور شدن یک فردِ غیرسیاسی در آمریکا چندان عجیب و بیسابقه نیست. «رونالد ریگان»، رییسجمهور اسبق آمریکا (در دهه ۱۹۸۰ میلادی) هم یک بازیگر سینما بود و با این همه، هنوز هم یکی از مهمترین روسایجمهور در تاریخ آمریکا تلقی میشود. «رونالد ریگان»، رییسجمهور آمریکا در دهه ۱۹۸۰ میلادی، یک بازیگر سینما بود. ترامپ هم یک تاجر، نویسنده کتابهای موفقیت، مجری برنامههای تلویزیونی و یک سرمایهگذار است که ابتدا کسی برآمدنش در درون حزب جمهوریخواه را هم پیشبینی نمیکرد، چه برسد به اینکه چنین فردی بتواند رییسجمهور بشود. اما دونالد ترامپ رییسجمهور شد و در این سمت، به اندازهای کارهای عجیب و غریب کرد که دنیا به شگفت درآمد: او آمریکا را از «پیمان تغییرات اقلیمی پاریس» خارج کرد؛ اروپا (متحد قدیمی آمریکا) را تهدید به کاهش همکاریها کرد؛ بر سر واردات کالاهای چینی به آمریکا تعرفه وضع کرد و با چینیها وارد یک جنگ تجاری شد؛ با «کیم جونگ اون»، دیکتاتور کرهشمالی دیدار کرد؛ با «ولادیمیر پوتین»، مرد مرموز روسیه ارتباطاتی مخفیانه داشت؛ مشتاق دیوارکشی میان آمریکا و مکزیک بود و علاوه بر همه اینها، یک زنستیز و مهاجرستیز دوآتشه هم بود. ماجرایی که برای ترامپ گران تمام شد جو بایدن، رییسجمهور کنونی آمریکا (که یکی از غیرمحبوبترین روسایجمهور این کشور و پیرترینِ آنها هم هست)، چندی پیش در مورد احتمال رقابت دوباره با دونالد ترامپ به عنوان نامزد حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ آمریکا گفته بود «معلوم نیست تا آن زمان چیزی از حزب جمهوریخواه» باقی مانده باشد. ترامپ حزب جمهوریخواه را دوپاره کرد، آن هم به دو گروهی که طرفدار بازگشت او هستند و گروه دیگری که نمیخواهند دوباره رویِ رییسجمهور پیشین آمریکا را در کاخ سفید ببینند. حمله طرفداران ترامپ به کاخ کنگره در واشینگتن در آمریکا (که حالا دقیقا یک سال از آن گذشته)، یکی از عجایب تاریخِ سیاسی آمریکا بود که ترامپ مسبب آن بود. ترامپ به همان اندازه که برای دموکراتها ترسناک است، برای جمهویخواهان و برای بقیه دنیای سیاست در جهان هم ترسناک است. ترامپ طرفدارانش را تهییج کرد که به بهانه تقلب در انتخابات به کاخ کنگره هجوم ببرند و این رخداد بیسابقه، علاوه بر آبروریزی برای سیاست آمریکایی و کشته شدن ۵ نفر، پای ترامپ را برای دومین بار به «استیضاح» (Impeachment) کشاند. ترامپ تنها رییسجمهور آمریکا است که دوبار استیضاح شده است. پس از آن، شبکههای اجتماعی توئیتر، فیسبوک و اینستاگرام، حسابهای کاربری ترامپ را بستند و رییسجمهور پر حاشیه آمریکا، عملا یک سال گذشته را در یک «حصر رسانهای» به سر برده است. حالا اما شواهدی هست که او میخواهد به شیوه خودش به بازی برگردد. ترامپ (متاسفانه) بر میگردد؟ پیش از ماجرای حمله به ساختمان کنگره، ترامپ حدود ۸۹ میلیون نفر دنبال کننده در توئیتر داشت و در فیسبوک و اینستاگرام هم به ترتیب ۳۳ و ۲۴٫۵ میلیون نفر. او همیشه رسانههای (به گفته خودش) «جریان اصلی» را به دروغپراکنی متهم میکرد و رسانهها هم تقریبا یکصدا با او در جدل بودند. اما ترامپ که قصد کرده دوباره به کاخ سفید برگردد، شبکه اجتماعی خودش را هم به راه انداخته است. او در جایی گفته بود: «در جامعهای هستیم که طالبان حق دارد در توئیتر باشد، اما رئیسجمهور سابق آمریکا وادار به سکوت میشود.» ترامپ بهتازگی «گروه رسانه و فناوری ترامپ»، موسوم به TMTG را تشکیل داده و به دنبال راهاندازی یک شبکه اجتماعی با نام Truth Social (تلویحا به معنی «شبکه اجتماعی حقیقت») است. در این مسیر، شرکت Rumble که در اصل رقیبی برای «یوتیوب» محسوب میشود هم مشارکت دارد. دیدار ترامپ با دیکتاتور کرهشمالی، یکی از جنجالیترین فعالیتهای او در طول دوران فعالیتش بود. قرار است شبکه اجتماعی ترامپ در سه ماهه اول سال ٢٠٢٢ میلادی آغاز به کار کند. این، نخستین مرحله از سه مرحله راهاندازی خواهد بود و در مراحل بعدی، امکان تماشای برنامه برای مشترکان با موضوعاتی نظیر سرگرمی، اخبار و نیز پادکست اضافه خواهد شد. آیا جهان برای یک ترامپ عصبانیتر آماده است؟ بنابراین، واضح است که ترامپ در اندیشه بازگشت به دنیای سیاست است. اما چه سناریوهایی برای آینده سیاسی ترامپ (که میتواند برای همه جهان و از جمله ما ایرانیها هم پیامدهای سنگینی داشته باشد) قابل تصور است؟ همین چند روز پیش، گروهی از تحلیلگران در «اندیشکده بروکینگز» (Brookings Institution) در آمریکا، در مقالهای به بررسی سناریوهای احتمالی برای آینده سیاسی ترامپ پرداختند. به عقیده این نویسندگان، فعالیتهای ترامپ و وضعیت سیاسی در آمریکا، چند احتمال را در مورد آینده او پیش میکشند. (اصل مقاله را در اینجا ببینید.) احتمال نخست، به باور این تحلیلگران، این است که ترامپ شکافی بزرگ در دل حزب جمهوریخواه ایجاد کند، چیزی که آنها نامش را «Trumpublican» میگذارند که ترکیبی از دو کلمه «Trump» و «Republican» (به معنی «جمهوریخواه») است. بر این اساس، ترامپ حزب جمهوریخواه را واقعا دوپاره خواهد کرد و خودش رهبر انشعابی در این حزب میشود که یا پیروز انتخابات در سال ۲۰۲۴ میلادی خواهد بود و یا اینکه ترامپ را به رهبری در دل حزب جمهوریخواه بدل میکند که تا سالها در این سِمت حضور خواهد داشت. تحلیلگران میگویند ترامپ ممکن است موجب بروز انشعاب و شکاف در حزب جمهوریخواه بشود. احتمال دوم این است که ترامپ طرفداران شعار Make America Great Again (که حالا اختصار MAGA را هم در ادبیات سیاسی آمریکا ایجاد کرده) متحد کند و یک «حزب سوم» واقعی در رقابت با جمهوریخواهان و دموکراتها ایجاد کند. احتمال سوم هم این است که ترامپ متوسل به همان شیوهای بشود که کار دستش داد: فراخوانِ طرفدارانش به نافرمانیهای مدنی و خشونت. این احتمال، هر چقدر عجیب به نظر برسد، محتمل است و رفتار ترامپ و سطح خشونت جامعه چندده میلیونی طرفداران او در آمریکا هم نشان میدهد که باید جدیاش گرفت. ترامپِ تاجر یا ترامپِ رییسجمهور؟ نویسندگان مقاله، احتمالات دیگری هم میدهند، از جمله اینکه ترامپ به دلیل جرائم مختلف به دادگاههای متعددی کشیده شود و به اجبار در غبار سیاست گم شود؛ یا اینکه به فعالیتهای تجاری خودش برگردد. ترامپ همین حالا حدود ۲٫۵ میلیارد دلار ثروت دارد و اگر کمک مالیِ احتمالیِ طرفدارانش را هم در نظر بگیریم، در سال ۲۰۲۴ میلادی او میتواند بزرگترین و گرانترین پویش مالی برای شرکت در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا را به راه بیندازد. آیا ایران و جهان آماده بازگشت ترامپ به دنیای سیاست در سال ۲۰۲۴ میلادی هستند؟ در واقع، مانع خاصی در مقابل ورود دوباره ترامپ به دنیای سیاست وجود ندارد. با این حال، بازگشت دوباره او به سیاست میتواند شکافهای بسیاری را در جهان فعال کند و به خشونت، مشکلات اقتصادی و ناآرامیهای سیاسی در کشورهای بسیاری در جهان ختم شود.