مانند هر بازار دیگری، الماس هم بازار خودش را دارد و از قضا، این بازار بسیار هم گرم و گیرا است. همین چند روز پیش اعلام شد که بزرگترین الماس سیاه شناختهشده جهان، برای اولین بار در دوبی به نمایش عمومی گذاشته شد و در نهایت، به قیمت ۵ میلیون پوند (معادل حدود ۶٫۸ میلیون دلار) به فروش رفت. به گزارش تجارتنیوز، با این حال الماسهای خاص دیگری هم وجود دارند که گرانتر، سنگینتر یا به رنگهای خاصتری بودهاند و علاوه بر این، برخی هم داستانهای خاص خودشان را داشتهاند. الماسهای رکورددار: از برزیل تا آفریقا و ایران مثلا، الماس «دریای نور» و دوقلوی آن، الماس «کوه نور»، یکی از شنیدنیترینِ این داستانها را دارند: منشا هر دو این الماسها، جایی در هند یا پاکستان امروزی فرض میشود و البته، این هر دو، بارها در طول تاریخ دستبهدست شدهاند. («دریای نور» در نهایت از طریق نادرشاه افشار به ایران رسید و «کوه نور» هم از انگلستان و تاجِ مادرِ ملکه کنونی بریتانیا سر درآورد.) ماجرای دستبهدست شدن جواهرات در جهان کاملا قابلفهم است: تا پیش از قرن بیستم، در جریان لشگرکشیهای نظامی، جواهرات سلطنتی دستبهدست میشدند و پس از آن هم، سرقت جواهرات یا فروش آنها به شکلی دیگر (عمدتا زیرزمینی) انجام میگرفت و این روند هنوز هم ادامه دارد. مثلا معروف است که نادرشاه افشار در حمله به هند، بخش بزرگی از جواهرات مهاراجههای هندی را با خود به ایران آورده و برخی از این جواهرات، اکنون در «موزه جواهرات ملی ایران» در تهران نگهداری میشود. انگلیسیها هم در جریان استعمار هند، همین کار را کردند و این ماجرا پیش از اینها هم بارها تکرار شده بود. اما الماسهای رکورددار از نظر وزن در جهان، کدامها هستند؟ نخست اینکه خاص بودنِ الماسها، جدا از وزن آنها به رنگ آنها هم بستگی دارد. در این میان، الماسهای صورتیرنگ، سیاهرنگ، زردرنگ و نارنجیرنگ، خاصترینها هستند. یک معدن الماس در کنگو دومین نکته اینکه الماسهای رکورددار را معمولا در دو حالت «تراشخورده» و «تراشنخورده» (یا خام) رتبهبندی میکنند. طبیعی است که الماسها پس از تراشخوردن سبکتر میشوند، اما معمولا ارزش آنها بالاتر هم میرود. نکته دیگر هم اینکه به غیر از مناطقی در مرکز قاره آفریقا، برخی از بزرگترین الماسهای جهان در هند یا برزیل هم کشف شدهاند و این به غیر از مواردی است که یک الماس، میان خاندانهای سلطنتی یا ابرثروتمندان و کلکسیوندارها، جا به جا شده است. حالا مستقیم به سراغ فهرست میرویم، البته با ذکر این نکته که این فهرست، بزرگترین الماسهای دنیا را به ترتیبی مستقیم در بر نمیگیرد، بلکه تلاش کردهایم بزرگترین الماسهایی که داستانهای جالبی داشتهاند را فهرست کنیم! ۱ -الماس «سرجیو»: غول سیاه بزرگترین الماس تراشنخورده دنیا، الماس «سرجیو» است که در رده «کاربونادو» (Carbonado) یا «الماس سیاه» قرار میگیرد. این الماس با وزن ۳ هزار و ۱۶۷ قیراط (حدود ۶۳۳ گرم) در سال ۱۸۹۵ میلادی در برزیل کشف شده است. نکته عجیب اینکه این الماس، همان زمان به سه تکه تقسیم شد و این تکهها به عنوان برشدهندههای صنعتی مورد استفاده قرار گرفتند. در واقع، حالا خبری از آن غول سیاه نیست. این شاید یکی از عجیبترین نمونههای نابود کردنِ یک اکتشاف شگفتانگیز در جهان بوده باشد! ۲ -الماس «کولینان»: الماسی که ۹ تکه شد! جایگاه دومِ بزرگترین الماس تراشنخورده دنیا، به الماس «کولینان» ( Cullinan ) تعلق دارد که ۳ هزار و ۱۰۶ قیراط (معادل حدود ۶۲۱ گرم) وزن داشته و از نوع بیرنگ بوده است. نام این الماس از معدنداری به نام «توماس کولینان» (Thomas Cullinan) گرفته شده که این الماس را در سال ۱۹۰۵ میلادی در آفریقای جنوبی کشف کرد. داستان «سرجیو» اینجا هم تکرار شده است: این الماس تکهتکه شد تا تراش داده شود. از میانِ ۹ تکه الماسی که تراش داده شدند، بزرگترین تکه آن (موسوم به Cullinan I) 530 قیراط (معادل حدود ۱۰۶ گرم) وزن دارد و در کنار Cullinan II، امروز جزئی از گنجینه سلطنتی دربار بریتانیا است. کشف الماسهای بزرگ، به شدت دشوار و بعید است. از قضا، یکی از بزرگترین الماسهای تراشخورده در جهان هم به همان الماس بزرگ «کولینان» تعلق بر میگردد. در واقع، Cullinan III هم همچون خواهر و برادرشهایش که در بالا به آنها اشاره کردیم، در فهرست سنگینترین الماسهای تراشخورده در جهان قرار دارد. ۳ -«جوبیلی»: الماسی که طلایی است اما بزرگترین الماس تراش خورده دنیا، اساسا طلایی رنگ است. الماس «جوبیلی طلایی» (Golden Jubilee)، با وزن ۵۴۵ قیراط (معادل حدود ۱۰۹ گرم)، در آفریقای جنوبی کشف شد و البته، همین تازگی، جایگاه آن به چالش کشیده شد! الماس «جوبیلی»، یکی از بزرگترین الماسهای تراشخورده در جهان است. «جوبیلی طلایی» در سال ۱۹۸۵ میلادی، در همان معدنی کشف شد که «الماس کولینان» هم در آن کشف شده بود. این الماس بین ۴ تا ۱۲ میلیون دلار قیمتگذاری شده و جالبتر اینکه یک بار به «واتیکان» انتقال داده شد تا توسط «پاپ ژانپل دوم»، رهبر پیشین کلیسای کاتولیک، تبرک داده شود. ۴ -«انیگما»: الماسی که از فضا آمد چهارمین مورد در فهرست انتخابیِ ما، الماس «انیگما» (Enigma، به معنی «معما»)، بیش از اندازه امروزی است و از این نظر، با بقیه موارد این فهرست تفاوت دارد. این الماس کمیاب از نوع «کاربانادو» یا همان «الماس سیاه» است. «انیگما» همین چند روز پیش توسط خانه حراج «ساتبی» در دوبی به نمایش درآمد و فروخته شد. «سوفی استیونز» از خانه حراج «ساتبی»، به یک ویژگی جالبتوجه در مورد این الماس اشاره کرده بود: گفته میشود که این الماس زمانی به وجود آمد که بین ۲٫۶ تا ۳٫۸ میلیارد سال پیش، یک شهابسنگ یا سیارک به زمین برخورد کرد. در واقع، عناصر موجود در این الماس، فرضیه ورود آن از فضا به کرهزمین را تقویت میکنند. الماس «انیگما»، الماسی که احتمالا از فضا آمده است. «انیگما» حدود ۵۵۵ قیراط وزن دارد (کمی بیش از الماس «جوبیلی طلایی») و نکته مهم در مورد آن، شیوه تراش دادنش است. تراش این الماس از نماد «کف دست» (همزه) که در خاورمیانه نشانه قدرت و امنیت است و با عدد پنج شناخته میشود، الهام گرفته است. نکته دیگری که این الماس را امروزیتر و مرموزتر میکند اما این است که به گفته مسئولین حراج «ساتبی»، این الماس که به «شگفتی کیهانی» هم معرف است، ممکن است در ازای بیتکوین فروخته شود. ۵-«دریای نور»: الماسی در خیابان فردوسی تهران! اما جالب اینکه ایران هم امروز صاحب یکی از خاصترین الماسهای جهان است. الماس «دریای نور» (که نام آن در زبان انگلیسی هم به شکل Daria-i-Noor ضبط شده) با وزن ۱۸۲ قیراط (معادل حدود ۳۶ گرم)، یکی از سنگینترین الماسهای تراشخورده در جهان است. الماس «دریای نور» در ایران، یکی از بزرگترین الماسهای صورتیرنگ در دنیا است. نکته اینکه رنگ این الماس، «دریای نور» را بسیار خاص کرده است: «دریای نور» صورتیرنگ است که یکی از کمیابترین رنگها در دنیای الماسها است. این الماس که حالا در «موزه جواهرات ملی ایران» در خیابان فردوسی در تهران نگهداری میشود، زمانی روی بازوبند نادرشاه افشار و شاهان قاجار قرار داشته و زمانی هم بر روی تاجِ پادشاهیِ ناصرالدین شاه قاجار خودنمایی کرده است.