به گزارش تجارت نیوز، فایننشال تایمز با انتشار یادداشتی مدعی شد: پس از چند هفته تلاش برای ترغیب ایران جهت دستیابی به توافق، دونالد ترامپ روز دوشنبه ویدیویی از مجری مشهور شبکه فاکسنیوز، مارک لوین، منتشر کرد که در آن تأکید داشت مذاکره با ایران دیگر فایدهای ندارد.
ترامپ در تنگنا
چنین کنشی نشان از ناامیدی ترامپ، شکست سیاست فشار حداکثری و ناکامی تهدیدهای رئیسجمهوری آمریکا برای گرفتن امتیاز از تهران است؛ همزمان، این وضعیت رئیسجمهوری آمریکا را در موقعیتی دشوار قرار داده، جایی که باید بین ادامه تهدیدها و قماری بزرگ در سیاست خارجی یعنی حمله نظامی به ایران یکی را انتخاب کند.
در همین راستا آرون دیوید میلر، کارشناس مسائل خاورمیانه فعال در بنیاد صلح بینالمللی کارنگی و مذاکرهکننده پیشین آمریکا در روند صلح خاورمیانه، گفت: «به نظر میرسد رئیسجمهور خودش را در تنگنا قرار داده است. او با وعده ادعایی حمایت از معترضان ایرانی و اعزام گسترده نیروهای نظامی به منطقه، دایره مانور خود را بسیار محدود کرده است».
میلر در ادامه مدعی شد: «ترامپ اکنون در موقعیتی است که اگر نتواند برای پرهیز از جنگی که تمایلی به آن ندارد، امتیاز قابلتوجهی از ایران بگیرد، ناچار خواهد شد به سمت رویارویی نظامی برود. این بحرانی است که خود او ایجاد کرده است».
مواضع متناقض ترامپ
آنچه ابتدا به سان وعدهای بر زبان ترامپ آمد، حالا به ابزار فشار سیاسی تبدیل شده؛ هرچند تحلیلگران میگویند انگیزه واقعی ترامپ هنوز مشخص نیست.
روزمری کلانیک، تحلیلگر اندیشکده «دیفنس پرایوریتیز» (Defense Priorities) در واشنگتن، در این باره به فایننشال تایمز گفت: «ترامپ در دو ماه گذشته دلایل متعددی برای حمله احتمالی به ایران مطرح کرده — از نابودی برنامه هستهای که پیشتر مدعی بود «کاملاً نابود شده» تا تضعیف نیروهای نیابتی ایران که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نیز از تضعیف ادعاییاش سخن گفتهاند.»
به گفته کلانیک، یکی از دیگر دلایل مطرحشده، آسیبزدن به توان موشکی ایران بوده است. او افزود: «سؤال مهم این است که اساسا چرا ایالات متحده میخواهد چنین اقدامی انجام دهد.»
در همین حال، چهرههای تندرو نزدیک به ترامپ همچون مارک لوین، آشکارا خواستار رویارویی با ایران شدهاند. لوین در برنامه خود تأکید کرد که ایالات متحده باید همین حالا و در شرایطی که به ادعای او «تهران از منظر بازدارندگی در شرایط مطلوبی قرار ندارد» دست به کار شود. این چهره جنگطلب مدعی شد: «نمیتوان این وظیفه را به نسل بعد سپرد.» حالا ترامپ نیز همین ویدیو را در شبکه اجتماعی خود به اشتراک گذاشته است.
آرایش نظامی بیسابقه آمریکا در خاورمیانه
در هفتههای اخیر، دولت ترامپ به شکلی بیسابقه نیروهای نظامی آمریکا را در خاورمیانه مستقر کرده، آرایش نظامی که از زمان جنگ عراق تا به امروز جهان شاهدش نبوده است. در همین راستا روز دوشنبه، دومین ناو هواپیمابر آمریکایی، یواساس جرالد فورد، در شرق مدیترانه و سواحل جزیره «کرت» مشاهده شد. اما علیرغم آرایش گسترده نظامی، ایران هنوز هیچ نشانهای دال بر تمایل به توافق نشان نداده؛ موضوعی که برخی مقامهای آمریکایی را سردرگم کرده است.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور، در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «رئیسجمهور متعجب است که چرا با این همه توان نظامی که در منطقه مستقر کردهایم، ایران هنوز حاضر نشده اعلام کند که قصد دستیابی به سلاح هستهای را ندارد.» او همچنین مدعی شد ایران «احتمالاً تنها یک هفته تا تولید مواد لازم برای ساخت بمب در مقیاس صنعتی فاصله دارد»، هرچند بیشتر کارشناسان با این ارزیابی موافق نیستند.
وقتی صدای مخالفان بلند میشود
به گفته یکی از مقامات کاخ سفید، ترامپ مدعی است که ایران نباید سلاح هستهای یا حتی ظرفیت ساخت آن را داشته باشد. این مقام ادعا کرد: «رئیسجمهور مایل است توافقی حاصل شود، اما اگر چنین نشود، اقدام سختی در پیش خواهد بود.»
فایننشال تایمز در ادامه یادداشت خود آورد: در عین حال، ترامپ با توصیه مشاوران و کارشناسانی روبهروست که نسبت به خطرات حمله تمامعیار به ایران هشدار دادهاند. آنها احتمال میدهند ایران در پاسخ به هر گونه حمله، پایگاههای نظامی آمریکا، متحدان منطقهای و زیرساختهای انرژی خلیج فارس را هدف قرار دهد.
ترامپ روز دوشنبه در واکنش به گزارشهایی مبنی بر مخالفت، ژنرال دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش با حمله به ایران، در شبکه تروث سوشال نوشت: «همه آنچه درباره احتمال جنگ با ایران نوشته شده نادرست و مغرضانه است. تصمیم نهایی را من میگیرم. ترجیح میدهم توافقی برقرار شود، اما اگر چنین نشود، روز بسیار بدی برای ایران و متأسفانه مردمش خواهد بود.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز همان روز ادعا کرد: «کار ما ارائه گزینهها به رئیسجمهور است. اگر ایران از توافق سر باز زند، گزینههای متعددی روی میز خواهد بود. تصمیم نهایی با رئیسجمهور است.»
از توهم تا واقعیت
بر اساس ارزیابی دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل، با وجود ورود ناو یواساس جرالد فورد به مدیترانه، توان آمریکا برای انجام حملات سنگین هوایی تنها به چهار یا پنج روز محدود است؛ یا در صورت حملات سبکتر، یک هفته.همزمان منابع اسرائیلی هشدار دادهاند که طولانیشدن درگیری، بدون پشتیبانی لجستیکی گسترده، برای آمریکا پرهزینه خواهد بود.
در داخل آمریکا نیز نگرانیهایی از واکنش افکار عمومی وجود دارد. تلفات احتمالی نیروهای آمریکایی میتواند واکنش منفی در میان رأیدهندگان، بهویژه پایگاه رأی ترامپ در جریان ماگا (MAGA)، به همراه داشته باشد. طبق نظرسنجی دانشگاه مریلند، تنها ۴۰ درصد جمهوریخواهان از مداخله نظامی در ایران حمایت میکنند، در حالی که ۲۵ درصد مخالف هستند. اکثریت دموکراتها نیز با حمله نظامی مخالفت کردهاند.
میلر، کارشناس بنیاد کارنگی، در پایان ادعا کرد: «هیچکس اساسا خواهان این جنگ نیست. ما بدون داشتن استراتژی روشن، قدمبهقدم به سوی یک درگیری خطرناک پیش میرویم.»
از سوی دیگر، به گفته کارشناسان، اعتمادبهنفس ترامپ پس از موفقیتهای پیشین در سیاست خارجی افزایش یافته است. او پیشتر در برهمزدن توافق هستهای با ایران در سال ۲۰۱۸، ترور(شهید) قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰، و بمباران تأسیسات هستهای ایران در سال گذشته ریسکهای بزرگی را پذیرفته و احساس میکند این بار هم پیروز خواهد شد.
در همین راستا کریم سجادپور، تحلیلگر روابط ایران و آمریکا در بنیاد کارنگی، به فایننشال تایمز گفت: «ترامپ هر بار با ایران قمار کرده و نتیجه را به نفع خود دیده است. از نظر او، هشدارها درباره خطر جنگ منطقهای بیاساس است. شاید او به دنبال جنگ نباشد، اما اگر چنین تصمیمی بگیرد، تصور میکند شانس موفقیت بالایی دارد.»
