به گزارش تجارت نیوز، فرشاد مومنی در مراسم بزرگداشت چهارمین سالگرد درگذشت استاد «علی رضاقلی» و رونمایی از کتاب «توسعه و تله تاریخ» در موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار شد، ضمن تاکید بر اینکه «غایت همه این تلاش‌ها نجات و اعتلای ایران است»، اظهار کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، به یک جنبش فراگیر خردورزانه نیاز داریم تا مسیر مدیریت‌های خوب برای پیشبرد امور فراهم شود. به یاد می‌آورم که پس از پایان جنگ ۱۲ روزه، کل ساختار قدرت بر ضرورت قدرشناسی از مردم تاکید می‌کردند، اما در یک دوره زمانی کوتاه، بی‌سابقه‌ترین تورم‌ها و بی‌سابقه‌ترین اشتغال‌زدایی‌ها رخ داد و نگرانی‌های گسترده‌ای به جامعه تحمیل شد.
وی ادامه داد: در چنین زمانه‌ای، بزرگداشت نام و یاد استاد فقید زنده‌یاد علی رضاقلی به این معناست که با همان غیرت و همتی که در آن بزرگمرد می‌دیدیم، همگی باید برای کمک به ایران و مردمان گرامی‌اش بسیج شویم. برای تحقق این هدف، حیاتی‌ترین مسئله، فراهم کردن نرم‌افزارهای اداره خردورزانه اقتصاد و جامعه است. اهمیت دادن به روش‌شناسی و تاریخ از جمله امتیازهای بزرگ اندیشه رضاقلی بود.او به ما نشان داد ادبیات ایران نیز یک ذخیره دانایی بی‌همتاست و با همت علیرضاقلی، این چراغ پرفروغ‌تر از گذشته روشن شد. این ظرفیت‌ها همه می‌تواند به مدد ما بیاید و لازم است همگی در این زمینه برای خود مسئولیت تعریف کنیم.
رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد در ادامه با بیان خاطره‌ای برای تبیین اهمیت کتاب «توسعه و تله تاریخ» گفت: همه کسانی که با تاریخ اقتصادی دوره پس از انقلاب آشنایی دارند می‌دانند که سال ۱۳۶۵ یکی از وحشتناک‌ترین ضربه‌ها را از طریق سقوط قیمت نفت تجربه کردیم؛ اولین شوک معکوس قیمت نفت در آن سال و در میانه جنگ رخ داد. در آن زمان، دولت مهندس موسوی به وزارتخانه‌های تولیدی دستور داد حداقل نیاز ارزی خود را برای تداوم فعالیت اعلام کنند. بهزاد نبوی که در آن زمان وزیر صنایع سنگین بود، حداقل نیاز ارزی وزارتخانه خود را سه میلیارد دلار اعلام کرد، اما ارزی که در عمل به آن دستگاه تخصیص یافت، تنها ۱۵۰ میلیون دلار بود. این نسبت‌ها به‌خوبی عمق بحران را نشان می‌دهد. در آن شرایط، با محوریت زنده‌یاد آقای عالی‌نسب، شبانه‌روز در نخست‌وزیری جلسات فشرده‌ای برگزار می‌کردیم تا راهکار مناسب پیدا شود. آنچه به‌عنوان یک هدیه از آن تجربه به حکومتگران و ملت ایران تقدیم می‌کنم این است که پشت کردن به مردم و بی‌اعتنایی به خواسته‌ها و حداقل رفاه آنها، از پیشاتاریخ تاکنون، همواره موجب سرافکندگی و سقوط حکومت‌ها بوده است.
وی تصریح کرد: در آن مقطع، ابتدایی‌ترین گزینه‌ای که بسیاری آن را اجتناب‌ناپذیر می‌دانستند، اخراج‌های وسیع در کارخانه‌ها بود، اما به مدد ذخیره دانایی بی‌نظیر مرحوم عالی‌نسب، رویکرد متفاوتی اتخاذ شد. ایشان با یک محاسبه جامع‌الاطراف، نه صرفا اقتصادی، نشان دادند که حتی در شرایطی که منابع ارزی یک وزارتخانه به یک‌بیستم حداقل نیازش کاهش یافته، اگر به جای اخراج نیروی کار، حفظ آنها به‌عنوان راهبرد انتخاب شود، مجموع هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیت ملی کاهش یافته و منافع افزایش می‌یابد.
مومنی با اشاره به وضعیت پس از جنگ ۱۲ روزه در سال ۱۴۰۴ گفت: متأسفانه در فاصله‌ای کمتر از شش ماه، شاهد وحشتناک‌ترین اخراج‌ها بودیم، آن هم در شرایطی که سیاست‌های مشکوک تورم‌زا، بی‌سابقه‌ترین فشارها را بر معیشت مردم، به‌ویژه از نظر قیمت مواد غذایی، وارد کرده است. حداقل یک دهه است که صاحب‌نظران اقتصاد ایران هشدار می‌دهند که اقتصاد کشور با بحران حاد تقاضای موثر مواجه است. این بحران به این معناست که کالاهایی مانند مواد غذایی، پوشاک و سایر مایحتاج در دسترس وجود دارد، اما نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت توان تأمین آنها را ندارند.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، پس‌افتادگی ذهنی حتی اگر با حسن نیت همراه باشد، می‌تواند پیامدهای مخربی داشته باشد. به‌عنوان مثال، وقتی یک سیاست‌گذار برای ایجاد آرامش در جامعه اعلام می‌کند که مواد غذایی به اندازه کافی وارد شده، بدون توجه به قدرت خرید مردم، در واقع شکاف میان دارندگان و ناداران را برجسته‌تر می‌کند. چنین رویکردی، هرچند ممکن است مبتنی بر نیت خیر باشد، اما مانند پاشیدن نمک بر زخم عمل می‌کند؛ زیرا به اقشار محروم یادآوری می‌کند که کالا وجود دارد، اما آنها توان خرید آن را ندارند. پیامدها و دلالت‌های این وضعیت نیز بسیار گسترده است که نیازمند تامل جدی است.
رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، در ادامه سخنان خود ضمن تاکید بر اهمیت اشتغال مولد در سیاست‌گذاری اقتصادی اظهار کرد: آن دولتی که اشتغال مولد را سرلوحه سیاست‌های خود قرار می‌داد، سال ۱۳۶۵ مصوب کرد که کارخانه‌ها حق اخراج نیروی کار خود را ندارند، اما این به معنای آن نبود که نیروی کار در محیط کار غیرفعال باشد.همان مقطع، بهزاد نبوی حدود یک و نیم میلیارد دلار قرارداد با وزارت دفاع و وزارت سپاه منعقد کرد تا کل ظرفیت‌های تولیدی کشور به سمت تولید قطعات و تجهیزات نظامی مورد نیاز هدایت شود. نتیجه این رویکرد، آزادسازی ظرفیت‌ها و خلق دانش ضمنی بود که ثمره آن در توان موشکی امروز کشور و بسیاری از دستاوردهای دیگر قابل مشاهده است که امروز به آن افتخار می‌کنیم.
منبع: ایسنا
