رئیس اتحادیه مشاوران املاک ضمن پیشبینی ثبات بازار مسکن تا پایان سال جاری، گفت: بازار مسکن از حدود دو سال قبل به دلیل نبود تقاضای موثر، در رکود قرار گرفته و متغیرهای سیاسی و بینالمللی هیچ تاثیری در رونق یا رکود آن ندارد.
با گذشت یک سال از اجرای برنامه هفتم پیشرفت و تبلیغات گسترده دولت درباره واگذاری زمین به عنوان راهحل بحران مسکن، واقعیتهای آماری و روندهای اجرایی، تصویری کاملاً متفاوت و هشدارآمیز از وضعیت امروز ترسیم میکنند.
بازار مسکن دانمارک با وجود افزایش قیمتها در سالهای اخیر، همچنان یکی از بهترین کشورهای اروپایی برای خرید مسکن محسوب میشود. اتخاذ سیاستهای حمایتی دولت، وامهای بانکی با نرخ بهره پایین و وجود واحدهای مسکونی یارانهای باعث شده خانوارهای دانمارکی نسبت به بسیاری از کشورهای مشابه، توان بیشتری برای خرید مسکن داشته باشند. بررسیها نشان میدهد، نرخ بهره وامهای مسکن در دانمارک حدود چهار تا پنج درصد با بازپرداخت ۳۰ ساله است. این در حالی است که وام خرید مسکن در ایران با بهره ۲۲.۵ درصدی، نه تنها کارآمد نیست، بلکه یک بار اضافی بر دوش متقاضیان است. همین مقایسه بهخوبی نشان میدهد که چرا خانوارهای دانمارکی نسبت به ایرانیها رفاه و قدرت خرید مسکن بسیار بالاتری دارند.
با راهاندازی سامانه املاک و اسکان، مسیر خرید خانه و دریافت تسهیلات بانکی کوتاهتر و شفافتر شده است. محمود احمدی میگوید این سامانه نهتنها خریدار و فروشنده را به اطلاعات واقعی میرساند، بلکه به دولت ابزار قویتری برای مهار تخلفات و کنترل قیمتها میدهد.
پس از جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهایی درباره کاهش قیمت مسکن در سطح شهر تهران میان عموم شکل گرفت. بسیاری معتقد بودند که بازار مسکن در سراشیبی قرار گرفته و قیمت مسکن ریزش خواهد کرد. برخی مشاوران املاک سطح شهر نیز از کاهش قیمت مسکن تا 30 درصد خبر میدادند. با این حال، داوود بیگینژاد، نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک معتقد است، کاهش قیمت مسکن در سطح شهر تهران واقعیت ندارد. بیگینژاد در گفتوگو با تجارتنیوز وضعیت بازار و قیمت مسکن در سطح شهر تهران را بررسی کرده است.
میانگین «قیمت پیشنهادی» فروشندههای آپارتمان در تهران به سطح «قبل از جنگ» بازگشت؛ اما بهرغم این افت و خیز سه ماهه قیمتها، معاملات مسکن همچنان در «رکود سنگین» قرار دارد. ماه گذشته فضای بازار مسکن بهگونهای بود که انگار «آژیر زرد» اعلام شده است. افت سنگین تقاضای خرید که از اواخر خرداد با آغاز جنگ تحمیلی دوازده روزه رقم خورد، در هفتههای اخیر ادامه یافت. احساس خطر از «احتمال جنگ دوباره»، مانع بازگشت سرمایهگذاران ملکی به صحنه است.
بازار مسکن در تیرماه با کاهش نسبی تورم روبهرو شده بود؛ کاهشی که به گفته کارشناسان نه حاصل سیاستهای دولت، بلکه ناشی از روند طبیعی بازار بوده است. اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا این وضعیت مقدمهای برای ثبات نسبی بازار خواهد بود یا آمادگی برای یک خیز دوباره در راستای جهش قیمت مسکن؟ منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، به تجارتنیوز گفته است، کاهش تورم مسکن بیشتر به دلیل خودترمیمی بازار رخ داده است. او تاکید کرده در صورت نبود برنامهریزی و سیاستگذاری مشخص، رکود تورمی در بخش مسکن، هم دولت و هم مصرفکنندگان را متضرر خواهد کرد. اما آیا این بهمعنای رشد قیمت مسکن نیز خواهد بود؟
عضو کمیسیون عمران، با اشاره به طولانینبودن رکود فعلی بازار مسکن گفت این وضعیت در یک تا یکسالونیم اخیر شکل گرفته و با اجرای دقیق قوانین و تقویت طرحهایی چون نهضت ملی مسکن میتوان آن را به فرصتی برای واقعیسازی قیمتها تبدیل کرد.
بازار مسکن طی سالهای اخیر با رشد شدید قیمتها و کاهش قدرت خرید متقاضیان روبهرو بوده است. با ابلاغ قانون مالیات بر سوداگری، بحثهایی درباره پیامدهای این قانون بر بازارهای مالی، بهویژه بازار مسکن مطرح شده و دیدگاههای متناقضی میان کارشناسان اقتصادی شکل گرفته است. اکنون با ابلاغ قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی، پرسش اصلی این است که آیا این سیاست میتواند مانع واسطهگری در بازار مسکن شود یا برعکس، باعث قفلشدگی و رکود بیشتر خواهد شد؟ تجارتنیوز برای بررسی این موضوع، با دو کارشناس بازار مسکن گفتوگو کرده که دیدگاههای متفاوتی نسبت به آثار این قانون دارند.
بازار مسکن رشت، در شرایطی با افزایش تقاضا برای خرید و اجاره مواجه شده که بسیاری از کلانشهرهای کشور در رکود عمیق فرو رفتهاند. بررسیهای تجارتنیوز از گفتههای مشاوران املاک نشان میدهد، قیمت خانه در رشت حدود پنج درصد افزایش داشته و این در حالی است که بازار اجاره مسکن شهر رشت، شرایط متفاوتی را تجربه میکند.
وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه پروژه مسکن اولویت نخست این وزارتخانه است، گفت: هر آنچه به عنوان آورده از مردم دریافت شده باید به خود مردم بازگردد.
بازار مسکن پس از جنگ ۱۲ روزه با رکود عمیقی مواجه شده و در خواب عمیقی به سر میبرد. بررسیهای تجارتنیوز نشان میدهد، قیمت مسکن در برخی از مناطق تهران کاهش داشت و حجم معاملات نیز به صفر نزدیک شد. حالا این سوال مطرح میشود که آیا اکنون زمان مناسبی برای ورود به بازار مسکن است؟ فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن به تجارتنیوز گفته است که متقاضیان مصرفی نباید فرصت خرید را از دست بدهند و هر زمان احساس کردند قیمتها مناسب است، وارد بازار شوند.
بازار مسکن مشهد این روزها با رکود سنگینی دست و پنجه نرم میکند، بررسیهای میدانی تجارتنیوز نشان میدهد که حجم معاملات به حداقل رسیده و خروج گسترده اتباع نیز به این روند دامن زده است. حسین رستمی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک مشهد در گفتوگو با تجارتنیوز تاکید کرده است که بازار مسکن مشهد با رکود شدیدی مواجه شده و سرمایهگذاری نیز به حداقل ممکن رسیده است. با این حال او تاکید کرده که خروج اتباع از مشهد باعث برقراری توازن در بخش رهن و اجاره شده است. به گفته رستمی متوسط قیمت مسکن در مشهد در حال حاضر 38 تا 40 میلیون تومان است.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی بهتازگی گزارشی از وضعیت مسکن و دسترسی اقشار مختلف به این نیاز حیاتی منتشر کرده که ابعاد تاریکی از شرایط تامین مسکن و تبعیضهای ناروا در این حوزه را روشن میکند. بر اساس این گزارش، نرخ فقر مستاجران در ایران به 40 درصد رسیده و رکورد 17 ساله را شکسته است. همچنین، تعداد مستأجران دچار فقر مطلق در کمتر از 6 سال 50 درصد رشد کرده است. این در حالیست که اصل سی و یکم قانون اساسی کشور، حق دسترسی تمامی اقشار جامعه به مسکن را مورد تاکید قرار داده است. حالا اما با گذشت 46 سال از تصویب این قانون، بازوی پژوهشی مجلس از چهار چهره تبعیض مسکن در ایران پرده برداشته و نسبت به گسترش فقر مسکن هشدار داده است.
بررسی میدانی تجارتنیوز نشان میدهد، بازار مسکن کرمانشاه خلاف بازار مسکن تهران و اصفهان، با وجود پشت سر گذاشتن جنگ ۱۲ روزه، تحولات خاصی را تجربه نکرده و از ثبات قیمتی برخوردار است. با این حال اما مانند وضعیت بازار مسکن در دیگر نقاط کشور، در رکود عمیقی قرار دارد.
مقایسه بازار مسکن ایران و دانمارک نشان میدهد که قدرت خرید مسکن در دانمارک بسیار بالاتر از ایران است. دانمارک با نسبت قیمت مسکن به درآمد سالانه ۶ برابری، در رتبه ۹۸ سختی خرید خانه قرار گرفته و ایران با نسبت قیمت مسکن به درآمد سالانه ۱۸.۷ برابری، جایگاه ۱۶ را کسب کرده است. بنابراین، دانمارکیها با وجود اینکه از منظر دلاری بازار مسکن گرانتری نسبت به ایران دارند، در مدت انتظار خرید یک خانه در ایران، قادر به خرید سه خانه خواهند بود.
در شرایطی که آمارها از کاهش صدور پروانه ساخت و ساز در کشور حکایت دارد، فعالان صنعت ساختمان از افزایش قیمت تمام شده ساخت سخن می گویند؛ موضوعی که آینده بازار مسکن را تحت تاثیر قرار خواهد داد.