راهنمای جامع رشته مهندسی مکانیک و بازار کار آن

رشته مهندسی مکانیک علم کاربرد اصول و تکنیک‌های مهندسی از طراحی تا ساخت است. مهندسین مکانیک با استفاده از اصول حرکت، انرژی و نیرو طرح‌های ایمن، کارآمد، اقتصادی و قابل اطمینان را توسعه می‌دهند. مشاغل مهندسی مکانیک بر توسعه تکنولوژی‌هایی برای رفع نیازهای انسان متمرکز است و می‌توان گفت تقریباً هر محصول یا خدمتی که هم‌اکنون در زندگی مدرن از آن‌ها استفاده می‌کنیم، احتمالاً به نوعی توسط یک مهندس مکانیک توسعه داده شده است. این خدمات شامل حوزه‌های بهداشتی، انرژی، حمل و نقل، هوافضا، تغییرات آب و هوا و … است.

مهندسین مکانیک نقش موثری در پیشرفت تکنولوژی‌های مختلف دارند و محصولات مختلفی مانند سنسورها، وسایل پزشکی، کامپیوترها و موتورهای وسایل حمل‌و‌نقل مانند خودروها، هواپیماها و … را طراحی و ایجاد می‌کنند. در ادامه برای آن‌که بهتر متوجه شویم رشته ی مهندسی مکانیک چیست، قصد داریم این رشته را بیشتر معرفی کنیم و از بازار کار و میزان درآمد آن در ایران نیز صحبت کنیم.

گرایش‌های رشته مهندسی مکانیک چیست؟

رشته مهندسی مکانیک شامل سه حوزه کلی مکانیک نیوتونی، مکانیک کوانتوم و مکانیک نسبیت است. افرادی که رتبه قبولی مهندسی مکانیک را به‌دست می‌آورند باید در دانشگاه ۱۴۱ واحد درسی بگذرانند. گرایش‌های این رشته در مقطع کارشناسی عبارت‌اند از:

• مکانیک حرارت و سیالات
• مکانیک ساخت و تولید
• مکانیک طراحی جامدات
• مکانیک خودرو
• مکانیک تاسیسات حرارتی و برودتی

همچنین گرایش های این رشته در مقطع ارشد و دکتری عبارت‌اند از:

• تبدیل انرژی
• دینامیک، کنترل و ارتعاشات
• مکانیک جامدات
• نانومکانیک
• بایومکانیک
• مهندسی پزشکی یا بیومکانیک
• ساخت و تولید
• سیستم محرکه خودرو
• سیستم‌های تعلیق ترمز و فرمان
• سازه بدنه خودرو
• مکاترونیک
• مهندسی دریا
• مهندسی هسته‌ای
• سیستم‌های انرژی و محیط‌زیست

همچنین یکی از رشته‌های مرتبط با مهندسی مکانیک، مهندسی بیو سیستم است که تلفیقی از رشته‌های مهندسی برق، مهندسی مکانیک، مهندسی مواد و مهندسی کشاورزی است. البته این رشته، از گرایش‌های مهندسی مکانیک نیست و به‌صورت مستقل در دانشگاه تدریس می‌شود.

حال که متوجه شدیم گرایش‌های رشته مهندسی مکانیک چیست، بهتر است در ادامه به وظایف و مسئولیت‌های یک مهندس مکانیک نیز آشنا شویم.

وظایف مهندس مکانیک

وظایف و مسئولیت‌های مهندسین مکانیک طیف گسترده‌ای را شامل می‌شود و بسته به نظر کارفرمایان و سازمان‌ها می‌تواند با هم متفاوت باشد. با‌این‌حال، در ادامه به برخی از رایج‌ترین وظایف یک مهندس مکانیک اشاره می‌کنیم:

• برنامه‌ریزی و ایجاد طرح‌های مکانیکی برای محصولات جدید
• توسعه، آزمایش و اعتبارسنجی طرح‌های جدید
• انجام محاسبات و طراحی‌های مهندسی
• همکاری با سایر تیم‌های مهندسی، فروشندگان و پیمانکاران
• تهیه مستندات دقیق برای پیگیری روند توسعه و طراحی پروژه
• اطمینان حاصل کردن از رعایت جدول زمانی پروژه و بودجه
• ارزیابی الزامات پروژه
• اندازه‌گیری عملکرد اجزای مکانیکی، دستگاه‌ها و موتورها
• توافق بر سر بودجه، زمان‌بندی و مشخصات با مشتریان و مدیران
• نگهداری و اصلاح تجهیزات برای اطمینان از ایمن، قابل اعتماد و کارآمد بودن آن‌ها
• مدل‌سازی با استفاده از کامپیوتر
• ارائه طرح‌ها به مدیران و مشتریان
• ارائه مشاوره‌های فنی
• تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها

بازار کار رشته مهندسی مکانیک

در مورد بازار کار رشته مهندسی مکانیک می‌توان گفت که این رشته در ایران وضعیت خوبی دارد و تقریبا در هر صنعتی، مهندس مکانیک نقش کلیدی در پیشرفت آن صنعت دارد. همچنین اگر در سایت‌های کاریابی نگاهی به آگهی‌های استخدام مهندس مکانیک و سایر شهرها بیندازید، مشاهده خواهید کرد که تعداد آن تقریبا زیاد است و موقعیت‌های شغلی متنوعی برای فارغ‌التحصیلان این رشته وجود دارد. البته توجه داشته باشید که توانمندی‌ها و مهارت‌های یک مهندس مکانیک نیز روی بازار کار این رشته و شانس استخدام آن تاثیر دارد.

حقوق مهندس مکانیک در ایران چقدر است؟

میزان درآمد و حقوق مهندسین مکانیک در ایران به عوامل مختلفی مانند شهر محل زندگی، میزان سابقه کاری، استعداد و مهارت‌ها و توانمندی‌های فردی بستگی دارد. در یک نظرسنجی ۱۸۸۹ نفر از مهندسین مکانیک حقوق خالص دریافتی خود را در شهرهای مختلف ایران گزارش کرده‌اند که خلاصه آن را می‌توانید در جدول زیر مشاهده کنید:

چه شرکت‌هایی مهندسین مکانیک را استخدام می‌کنند؟

همان‌طور که گفتیم، مهندسین مکانیک می‌توانند در صنایع یا شرکت‌های مختلفی کار کنند. برخی از این صنایع عبارت‌اند از:

• صنایع تولیدی، ساخت‌و‌ساز، مهندسی و فرایند
• شرکت‌های تحقیق و توسعه
• شرکت‌های مشاوره‌ای
• شرکت‌های تاسیسات حرارتی
• صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
• صنایع خودروسازی
• صنایع دفاعی
• و …

مهارت‌های مورد نیاز برای رشته مهندسی مکانیک چیست؟

هر شغلی مهارت‌ها و توانمندی‌های خاص خود را دارد و افرادی که در آن حوزه شغلی فعال می‌کنند، برای موفقیت در مسیر شغلی خود باید این مهارت‌ها و توانمندی‌ها را داشته باشند. در ادامه برای آن‌که بهتر متوجه شیم رشته مهندسی مکانیک چیست به چند مهارت مهم یک مهندس مکانیک اشاره می‌کنیم.

مهارت‌های ارتباطی

مهندسین مکانیک باید مهارت‌های ارتباطی نوشتاری و کلامی بسیار خوبی داشته باشند؛ زیرا این افراد اغلب نیاز دارند ایده‌ها و طرح‌های خود را برای مشتریانی که اصطلاحات مهندسی را نمی‌دانند یا با سیستم های مکانیکی آشنایی ندارند، توضیح دهند. مهندسین مکانیک باید در توضیحات خود شفاف باشند تا مشتریان و همکارانشان، طرح یا ایده آن‌ها را درک کنند. همچنین یک مهندس مکانیک باید گزارش‌های فنی مختلف را تهیه کند.

مهارت حل مشکل

حل مسئله یک مهارت ضروری برای مهندسین مکانیک است. همراه با خلاقیت، مهندسین مکانیک از توانایی های حل مسئله برای مشکلات نقص سیستم در طول آزمایش محصولات جدید استفاده می کنند. همچنین یک مهندس مکانیک باید از این مهارت در طراحی خود برای توسعه و آزمایش نمونه‌های اولیه و اعتبارسنجی محصولات استفاده کند.

مهارت‌های ریاضی

مهندسین مکانیک باید از مهارت های ریاضی خود برای حل مسائلی استفاده کنند که ممکن است ناشی از محاسبات اشتباه باشد. همچنین این مهارت در تخمین هزینه برای بهبود طراحی محصولات جدید کاربرد دارد.

توجه به جزئیات

یک مهندس مکانیک، مهارت های مختلف را با هم به کار می‌گیرد تا محصولاتی ایجاد کند که به بهبود زندگی انسان‌ها و جوامع کمک می‌کند. در ایجاد این محصولات، توجه به جزئیات به آن‌ها اجازه می‌دهد تا بررسی‌های کیفی مختلف را انجام دهند تا مطمئن شوند که این نوع اشتباهات دوباره تکرار نمی‌شوند.

روحیه همکاری و کار تیمی

مهندسین مکانیک اغلب برای حل مسائل مختلف و توسعه تکنولوژی‌های جدید باید با مهندسین سایر تیم ها و پرسنل فنی مانند معماران و طراحان کار کنند. به همین دلیل باید روحیه کار تیمی داشته باشند و در یک مجموعه تیمی بتوانند به‌راحتی با دیگران برای انجام پروژه‌ها همکاری کنند.

مدیریت پروژه

یک مهندس مکانیک اغلب همراه با تیمی از افراد فنی و غیرفنی برای حل مشکلات مربوط به سیستم‌های مکانیکی و سایر دستگاه‌ها کار می‌کند. به همین دلیل، داشتن مهارت‌های مدیریت پروژه برای رهبری تیمی متشکل از این افراد برای یک مهندس مکانیک ضروری است.

سایر مهارت‌های مهم یک مهندس مکانیک عبارت‌اند از:

• انعطاف پذیری
• آگاهی زیست محیطی
• مهارت تحقیق و بررسی
• مهارت سازمان‌دهی
• توانایی تحلیل داده
• مهارت برنامه‌ریزی استراتژیک
• و…

زبان انگلیسی

دانش زبان انگلیسی امروزه از الزامات هر شغلی از جمله شغل مهندسی مکانیک است؛ زیرا می‌توان با مطالعه تحقیقات و مقاله های مرتبط با حوزه شغلی، دانش خود را به روزرسانی کرد و در آن شغل موفق‌تر بود.

آیا رشته مهندسی مکانیک برای شما مناسب است؟

رشته مهندسی مکانیک یکی از محبوب‌ترین رشته‌های مهندسی است و بسیار از دانش آموزان این رشته مهندسی را برای ادامه تحصیل انتخاب می‌کنند. با این حال، بهتر آنست که قبل از انتخاب این رشته و شغل، در مورد این رشته، شرح وظایف و مسئولیت‌ها و همچنین مهارت‌های لازم برای موفقیت در این حوزه اطلاعات خوبی داشته باشیم. در این مقاله سعی کردیم تا حدودی شما را با این رشته مهندسی آشنا کنیم تا دید بهتری از موقعیت شغلی مهندسی مکانیک پیدا کنید.