به گزارش تجارت نیوز، وال استریت ژورنال با انتشار گزارشی اختصاصی به دستگیری نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و پیامدش برای بازیگرانی چون کوبا اشاره کرده و در این باره نوشته، برای دههها، ماموران اطلاعاتی کوبا به عنوان ستارگان دوران جنگ سرد شناخته میشدند که تمامی نقشهها برای ترور فیدل کاسترو را خنثی کرده، مقامات ارشد دولت ایالات متحده را جذب و از سران کشورها از آنگولا تا پاناما محافظت میکردند.
حالا دستگیری نیکولاس مادورو – یکی از باارزشترین موارد برای ماموران سرویسهای اطلاعاتی کوبا – به اعتبار شکستناپذیری این ماموران نهایت ضربه را زده است. نیروهای ویژه ایالات متحده، حدود ساعت ۲ بامداد شنبه به وقت محلی، به مقر استقرار مادورو حمله و او و همسرش را پیش از آن که بتوانند به اتاق امن فرار کنند، دستگیر کردند. این روایت را ژنرال دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده رسانهای کرد، روایتی که جهان را در شوک فرو برد.
وقتی سلاح چپها خنثی میشود!
به نوشته این نشریه آمریکایی، دولت کوبا اعلام کرد که ۳۲ مامور عضو نیروهای مسلح انقلاب کوبا و وزارت کشور که مسئولیت خدمات اطلاعاتی را بر عهده دارند، در جریان عملیات مادورو کشته شدند. این در حالی است که ماریار ورلا، نویسنده کتاب «مداخله کوبا در ونزوئلا» که سال ۲۰۱۹ منتشر شد، در این باره به وال استریت ژورنال گفت: «آنچه رخ داد شکستی جدی برای کوبا است و نشاندهنده تضعیف ساختار اطلاعاتی این بازیگر قلمداد میشود و آسیبپذیریهای موجود در پروسههای امنیتی این کشور را نمایان میکند».
کوبا که به عنوان متحد شوروی به واسطه شبکههای گستردهای از منابع اطلاعاتی در آمریکای لاتین و آفریقا شناخته میشد، تواناییهاش در محافظت از متحدان، خاموش کردن ناآرامیها و سرکوب مخالفان را به کالایی با ارزش تبدیل کرد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، خدمات امنیتی و اطلاعاتی کوبا توانستند از ونزوئلای نفتخیز به عنوان یک خط نجات استفاده کنند، در حالی که هاوانا در آستانه فروپاشی اقتصادی قرار داشت.
سیدریک لیتون، افسر اطلاعاتی بازنشسته نیروی هوایی ایالات متحده، نیز در این باره به این نشریه آمریکایی گفت: «ساختار اطلاعاتی کوبا همیشه بیش از توان خود عمل کرده است. از برخی جنبهها، این نهاد اساسا از شیوههای قدیمی و سنتی استفاده میکرد، اما تیم امنیتی کوبا علیرغم تهدیدهایی که ماهها از سوی نیروی دریایی ایالات متحده برجسته بود، نتوانست از مادورو حراست کند». خورخه کاستاندا، وزیر خارجه پیشین مکزیک و نویسنده چند کتاب در خصوص رژیم کوبا نیز تاکید کرد: «آنچه شرایط را برای کوبا بدتر و پیچیدهتر میکند این است که این کشور و نهادهای اطلاعاتیاش نتواستند هیچ آسیبی به آمریکاییها وارد کنند. این بهآن معناست که کوباییها رسما خلع سلاح شدند.»
دومینوی سقوط چپها کلید خورد؟
به باور گروهی از ناظران این اشتباه اطلاعاتی ممکن است به رژیم کمونیستی کوبا آسیب وارد کند، به ویژه اگر حمایت اقتصادی ونزوئلا و ارسال نفت یارانهای به این بازیگر قطع شود آن هم در شرایطی که اقتصاد کوبا به طور بیسابقهای درگیر بحران است. انریک گارسیا، افسر اطلاعاتی سابق کوبایی که به ایالات متحده پناهنده شده در این باره گفت: «مردم ممکن است گرسنه بمانند، اما دستگاه سرکوب باید امتیازات خود را داشته باشد. اگر رژیم تمام ظرفیتهای اقتصادیاش را از دست بدهد، هیچ سیستمی قادر نخواهد بود در برابرش تاب بیاورد».
این مواضع در حالی رسانهای شده که ترامپ روز یکشنبه در هواپیمای اختصاصیاش به خبرنگاران گفت که کوبا در آستانه سقوط قرار دارد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه نیز تاکید کرد کوبا در وضعیت بحرانی قرار دارد و یکی از بزرگترین مشکلات ونزوئلا این است که باید استقلال خود را از کوبا اعلام کند.
روبیو در ادامه افزود: «این جزیره فقیر ونزوئلا را در اختیار و کنترل خود داشت». بر اساس برآوردهای منابع کوبایی و ونزوئلایی، حدود ۱۴۰ مامور کوبایی مسئول تامین امنیت شخصی مادورو بودند. از این تعداد بسیاری در جریان حمله نظامی ایالات متحده به شدت آسیب دیدند یا دچار سوختگی شدند. کوبا و ونزوئلا فعلا جزئیات چندانی از حمله نظامی ایالات متحده منتشر نکردند. ولادیمیر پادرینو، فرمانده ارشد نیروهای مسلح ونزوئلا، روز یکشنبه گفت که ایالات متحده بخش بزرگی از تیم امنیتی مادورو را خنثی کرده است.
گفته میشود عملیات نظامی روز شنبه ایالات متحده کاملا دقیق بود و نخستین مداخله مستقیم و یکجانبه نظامی ایالات متحده در آمریکای جنوبی به شمار میرود. این عملیات به مدت چند ماه توسط سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده برنامهریزی شده بود و حداقل یک نفوذی در دولت ونزوئلا کمک کرد تا ایالات متحده به اطلاعات دقیقی از مکانهای زندگی، تحرکات، عادات غذایی، لباسها و حتی حیوانات خانگی مادورو دست یابد.
ژنرال دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، تاکید دارد که هیچ سرباز آمریکایی کشته نشده و هیچکدام از تجهیزات آمریکایی نیز از بین نرفته است. ترامپ نیز اعلام کرد که نیروهای آمریکایی «عنصر غافلگیری» را لحاظ کرده و با حمله به مقر مادورو، به سرعت به هدف خود دست یافتند. همچنین، زمانی که هلیکوپترهای آمریکایی هدف آتش قرار گرفتند، پاسخ آنها کاملا قاطع بود.
پایان عصر سرکوب در کوبا؟
تیم اطلاعاتی و امنیتی کوبا در ونزوئلا توسط افسران ارشد اطلاعاتی نظامی رهبری میشدند، از جمله چهرههایی چون آسدروبال دلا وگا، افسر کوبایی که نزدیکترین فرد به مادورو بود و به سایه او تبدیل شده بود و در اتاقی کنار مادورو میخوابید. مکان دلا وگا تاکنون اعلام نشده است. فعلا کوبا برای افسرانی که در مواجهه با نظامیان آمریکایی جانشان را از دست دادند، نظامیانی که هاوانا از آنها به عنوان «تروریستها در لباس امپریالیستی» یاد میکند، دو روز عزای عمومی اعلام کرده است. همزمان آنگونه که لوئیس دومینگس، چهرهای که ماموران امنیتی جزیره را هدایت میکند، مدعی است که امروز افسران ارشد اطلاعاتی کوبایی بر دستگاه امنیتی ونزوئلا نظارت دارند، زیرا هرگونه عقبنشینی در این زمینه اتفاقی تلخ و در عین حال نادر است.
او گفت: «این مامورین قابل اعتمادترین افراد هستند، افراد نزدیک به رائول کاسترو» رایول برادر جوان فیدل است، دو برادری که انقلاب کوبا را رهبری و نظامیان سیا را در عملیات خلیج خوکها علیه کوبا خنثی کردند و بیش از شش دهه رهبری کوبا را در اختیار دارند.
گارسیا، افسر اطلاعاتی سابق کوبایی در گفتوگو با وال استریت ژورنال تاکید کرد: «برای کوبا به عنوان جزیرهای کوچک و فقیر با حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت، ساختار امنیتی و اطلاعاتی حاکم بسیار گسترده است و حدود ۱۰۰ هزار افسر دارد، آنها در اماکن کاری، مدارس، سینماها و در هر خیابانی جاسوس دارند.» به گفته گروهی دیگر از تحلیلگران یا ماموران پیشین اطلاعاتی کوبا، دستگاه امنیتی این کشور در سرکوب ناآرامیهای داخلی و حتی در خاموش کردن صدای معترضان ونزوئلایی نقشی موثر داشتند.
در جریان اعتراضات سال ۲۰۲۱ که کوبا را فراگرفت، قطع خدمات اینترنت و تلفن، سازماندهی اعتراضها در سطح ملی را دشوار کرد. اخیرا نیز، اعتراضات دانشجویی به دلیل افزایش قیمت بستههای اینترنتی موبایل نیز به دلیل ترس از سرکوب به نتیجهای نرسید، زیرا ساختار اطلاعاتی بر فعالیتهای دانشجویی نظارت شدیدی دارند. این دستگاه همچنین ابزارهای لازم برای نظارت بر مکالمات تلفنی و ارتباطات سایبری را در اختیار دارد و مامورانش به خوبی برای جستوجوهای خانهها به صورت پنهانی شناخته شدهاند.
همزمان در ونزوئلا نیز دانش اطلاعاتی کوبا برای خاموش کردن مخالفان نتیجهای مثبت داشته است. اما روز شنبه، این دانش به بن بست رسید و تسلیم شد.
