بانک مرکزی اعلام کرد: در راستای حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چک های تضمین شده، صدور چکهای رمزدار از روز سه شنبه ۷ مهر ماه ۱۴۰۵ ممنوع و همچنین پذیرش (واگذاری) چکهای رمزدار در سامانه چکاوک از اول دی ماه ۱۴۰۵ ممنوع میشود.
در چهار ماهه ابتدایی امسال ۲ میلیون و ۲۸۵ هزار و ۵۸۶ فقره چک الکترونیک صادر شده از سوی شبکه بانکی است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۶۳۱ هزار و ۴۹۷ فقره) افزایش ۲۶۲ درصدی را نشان میدهد.
رئیس کمیسیون اصل نود در جلسه این کمیسیون با رئیس کل بانک مرکزی با انتقاد از روند فعلی اجرای قانون چک، بر لزوم اصلاح فوری سازوکارهای مسدودی حساب و حرکت پرشتاب بهسوی حذف چکهای کاغذی تأکید کرد.
به گفته عضو کمیسیون اقتصادی مجلس؛ بانک مرکزی موضوع چکهای فعالان اقتصادی را مورد بررسی قرار داده و برای تجار، اصناف و کسبهای که به دلیل شرایط خاص و محدودیتهای ایجاد شده امکان پاس شدن چکهایشان فراهم نشده است، تمهیداتی را در نظر گرفته است.
در پی شرایط اقتصادی ایجادشده در کشور و اختلال در فعالیت برخی کسبوکارها، بانک مرکزی به دولت پیشنهاد کرده تا اقساط تسهیلات بانکی و سررسید چکها به تعویق بیفتد.
درست در زمانی که وقوع جنگ 12 روزه، بسیاری از فعالیتهای اقتصادی را تحت تاثیر قرار داد و اختلالهای گستردهای در برخی بانکها ایجاد کرد، نسبت چکهای برگشتی به بیشترین رقم خود در هشت سال اخیر رسید.
بانک مرکزی امکان مشاهده سوابق اعتباری صادرکننده چک را برای ذینفعان فراهم کرد که حالا قبل از پذیرش چک، افراد میتوانند سابقه وصول، برگشتی و وضعیت اعتباری صادرکننده را بررسی کنند.
به منظور ساماندهی و شفافسازی فرآیند رفع محدودیتهای ناشی از چک برگشتی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور اطلاعیهای رسمی، هفت روش قانونی و قطعی را برای متقاضیان اعلام کرد.
مدیر اداره سامانههای تنظیمگری و نظارت بانک مرکزی اعلام کرد: براساس شیوهنامه سقف اعتبار چک از این پس صدور چک توسط افراد، محدود به سقف اعتباری فرد خواهد بود و سامانه اجازه ثبت چکی بالاتر از میزان مبلغ سقف اعتباری صاحب دسته چک را نخواهد داد.
بانک مرکزی اعلام کرد: از زمان راه اندازی چک دیجیتال در کشور تا نیمه اول تیرماه سال جاری، بیش از دو میلیون و ۳۵ هزار فقره چک الکترونیک ثبت شده که از این میان بیش از ۹۹ درصد چک های الکترونیک سررسیدشده، وصول شده است.
در هفتههای اخیر، برخی اختلالات در زیرساختهای فنی دو بانک سپه و پاسارگاد به وجود آمد که خدماتدهی به مشتریان را با مشکلات جدی مواجه کرد. این وضعیت باعث شده تا دارندگان چکهای بانکی با چالشهای حقوقی و مالی غیرمنتظرهای روبرو شوند.
آمارهای بانک مرکزی نشان میدهند که نسبت تعداد چک های برگشتی به کل چکها در اردیبهشتماه با رشد یک واحد درصدی نسبت به فروردین و 1.2 واحد درصدی نسبت به اردیبهشت سال قبل، به 10.1 درصد رسید.
مدیر اداره سامانههای تنظیمگری و نظارت بانک مرکزی با اعلام اینکه با تمهیدات بانک مرکزی نرخ نکول یا احتمال برگشت چک تحت عنوان گزارشی از وضعیت اعتباری صادرکننده چک به ذینفع اعلام میشود، گفت: این احتمال برگشت، بیانگر ارزیابی وضعیت اعتباری مشتری بوده و به عنوان یک نظر مشورتی به ذینفع ارائه میشود تا در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش چک تصمیمگیری کند.
در بهمن ماه سال ۱۴۰۳، بیش از ۹ میلیون و ۹۲۶ هزار فقره چک به ارزش ۹۱۴.۴ همت مبادله شد که در این میان ۸.۹ میلیون فقره چک به ارزش ۷۸۵ همت وصول و یک میلیون فقره چک به ارزش ۱۲۹ همت برگشت خورد.
براساس آمار چک های مبادله ای در بهمن ماه سال گذشته، بیش از ۹ میلیون و 900 هزار فقره چک به ارزشی بالغ بر ۹۱۴۴ هزار میلیارد ریال در سامانه چکاوک مبادله شد که از این میزان، بیش از ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار فقره به ارزش ۷۸۵۴ هزار میلیارد ریال وصول شده است.
معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی با انتقاد از عدم دسترسی بانک مرکزی به سامانه خودنویس گفت: چندماهی است که دسترسی بانک مرکزی به سامانه خودنویس قطع شده که این موضوع برای تصمیمگیری در دستور کار کارگروه تعاملپذیری دولت است.