سفیر اسبق ایران در لبنان گفت: سیاست نتانیاهو آن است که مدام این وضعیت را به تاخیر بیندازد تا انتخابات در آمریکا شکل بگیرد و احتمال دارد ترامپ بیاید یا نه، اما او به دنبال آن است که ترامپ روی کار بیاید و بتوانند پیوند دیگری برقرار کنند. از طرف دیگر شرایط ما هم با گذشته خیلی متفاوت شده است، ایران به امکاناتی دسترسی پیدا کرده که در گذشته آن را نداشت یا کم داشت.
بررسیهای یک پژوهش نشان میدهد که با توجه به اهمیت پیوستن ایران به FATF و رفع مشکلات ناشی از حضور در لیست سیاه گروه ویژه اقدام مالی، ایران نیازمند انجام دو اقدام اساسی است.
به گزارش خبرآنلاین روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:یکی از این اقدامات، تصویب دو کنوانسیون اصلی مبارزه با تامین مالی تروریسم و پالرمو و همچنین اجرای آن است. گرهگشایی از این مساله نیازمند انجام اصلاحات جدی و هوشمندانه در قوانین و مقررات مربوط به این موضوع است. قدم بعدی مربوط به بهبود شفافیت مالی و مبارزه با پولشویی است.در واقع، ایران باید سیستم ارزیابی ریسک خود را بهروز کند و الزامات احتمالی جدید FATF را در زمینه شناسایی و جلوگیری از فعالیتهای مرتبط با تامین مالی تروریسم و پولشویی بهویژه در حوزه داراییهای مجازی رعایت کند. در شرایط فعلی، انجام اصلاحات در زمینه شفافیت مبادلات مالی در داخل کشور میتواند بهعنوان ابزاری برای نشان دادن هرچه بیشتر حسن نیت ایران و حتی پیششرطی برای انجام مذاکرات با FATF پیشنهاد شود. پژوهشکده پولی و بانکی در گزارش «اهداف و اولویتهای گروه ویژه اقدام مالی»، ابعاد مختلف این مساله را مورد بررسی قرار داده است.
ایران برای بازگشت به FATF چه مسیرسختی را باید طی کند؟ ایران برای بازگشت به FATF چه مسیرسختی را باید طی کند؟بر اساس این گزارش، زمانی که برنامه ایران و FATF برای تحقق خروج نام ایران از لیست سیاه این نهاد و لغو اقدامات تقابلی آغاز شد، ایران با تدوین لوایح چهارگانه موسوم به لوایح FATF توانست با جلب نظر گروه ویژه اقدام مالی، تمدید تعلیق ایران از فهرست سیاه را برای چندمین بار بهدست آورد؛ لوایحی که اجرای پیشنیازهای لازم برای حذف کامل نام ایران از فهرست سیاه FATF را فراهم میکرد. اما پس از مدتی، اجرای برنامه اقدام با کندی مواجه شد و سپس بهدلیل بروز برخی از اختلافنظرها در سطوح عالی حاکمیتی بر سر تصویب پیوستن به کنوانسیون پالرمو و کنوانسیون بینالمللی جلوگیری از تامین مالی تروریسم (CFT) عملا متوقف شد.
در نتیجه، برنامه اقدام ایران در دی ماه سال1396 منقضی شد و در بهمن سال1398، FATF پس از دو سال و ارائه مهلتهای چندباره به ایران برای تکمیل همان برنامه، طی بیانیهای رسما اعلام کرد که ایران برنامه اقدام خود را تکمیل نکرده است. نکته مهم در این زمینه آن است که حتی در صورت تعیین تکلیف این دو کنوانسیون در سطح عالی کشور، مطالبات دیگری هم همچنان از سوی FATF مطرح است؛ زیرا بر اساس بیانیه عمومی این نهاد، مساله پیوستن به کنوانسیونهای پالرمو و CFT تنها یکمورد از 6مورد باقیمانده در برنامه اقدام ایران هستند که عملا بهدلیل متوقف ماندن ایران در این مرحله، سایر موارد نیز تعیین تکلیف نشدهاند.
اصلاح هوشمندانه قوانین
نگاهی به مطالبات FATF از ایران نشان میدهد که دومین مطالبه این کارگروه از ایران جرمانگاری کافی تامین مالی تروریسم است. این موضوع با اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حمایت از مستضعفان و مبارزات حقطلبانه در تعارض شناخته میشود. بنابراین گرهگشایی از این مساله با هدف تصویب و اجرای کنوانسیون پالرمو و CFT و شناسایی و مسدود کردن داراییهای گروههای تروریستی، نیازمند انجام اصلاحات جدی و هوشمندانه در قوانین و مقررات مربوط به این مساله است. پس از آنکه مسائل حقوقی و سیاسی حل و فصل شوند، نوبت به مطالبات فنی و نظارتی FATF میرسد.
در رابطه با موارد فنی و نظارتی، از آنجا که همه این موارد مربوط به شفافیت مبادلات مالی در داخل کشور هستند، تامین آنها میتواند به جای آنکه تن دادن به اجبار تعبیر شود، در حکم ارتقای شفافیت و سلامت نظام مالی کشور تلقی شود. پیگیری و پیادهسازی این موارد در چارچوب قوانین داخلی نه تنها ریسکی را متوجه کشور نمیکند، بلکه میتواند ابزاری برای نشان دادن حسن نیت ایران و حتی پیششرطی برای انجام مذاکرات با FATF باشد.
ایران برای بازگشت به FATF چه مسیرسختی را باید طی کند؟
تعهدات احتمالی جدید
بر اساس این گزارش، نقش مکزیک بهعنوان رئیس جدید FATF در دوره 2024 تا 2026 میتواند تاثیر قابل توجهی بر تعهدات ایران در آینده داشته باشد. مکزیک پنج اولویت کلیدی را برای این دوره تعیین کرده که ممکن است باعث افزایش تعهدات کشورهای عضو از جمله ایران شود. برای مثال، یکی از اهداف اصلی مکزیک ترویج شمول مالی است که به دسترسی همه افراد به خدمات مالی رسمی کمک میکند.FATF تلاش میکند از طریق بهبود دسترسی به خدمات مالی رسمی و کاهش اتکا به پول نقد، با ریسکهای مرتبط با پولشویی و تامین مالی تروریسم مقابله کند. این امر ممکن است نیازمند ایجاد تغییراتی در سیستم مالی ایران با هدف تقویت شمول مالی باشد. علاوه بر این، مکزیک به دنبال تقویت اجرای رویکرد مبتنی بر ریسک در نظارت بر جرائم مالی است.
بر اساس این رویکرد، کشورهای عضو FATF باید ریسکهای موجود در سیستم مالی خود را شناسایی و اقدامات مناسبی برای کاهش این ریسکها اتخاذ کنند. ایران ممکن است مجبور شود در چارچوب این رویکرد، ارزیابیهای ریسک خود را بهروز و روشهای نظارتی خود را تقویت کند تا بتواند بهتر با چالشهای موجود مقابله کند. از دیگر اولویتهای FATF تقویت همکاریهای منطقهای و بینالمللی و تقویت نظارت بر داراییهای مجازی و ارائهدهندگان خدمات مرتبط است. در نهایت، مکزیک بر لزوم مقابله موثر با تامین مالی تروریسم و اشاعه تسلیحات تاکید کرده است. با توجه به اولویتهای جدید FATF و نقش مکزیک، احتمال دارد که تعهدات جدیدی به فهرست تعهدات قبلی ایران اضافه شود.
نگاهی به تحولات اقتصادی در یک دهه گذشته نشان میدهد که با آغاز دور دوم تحریمهای اقتصادی، جمعیت فقرا در ایران ۱۰ میلیون نفر افزایش یافته است. در حال حاضر ۲۶ میلیون نفر از ایرانیان زیر خط فقر به سر میبرند. با وقوع این تحولات، سیاستگذاران با تخصیص بودجههای چشمگیر سعی در کاهش نرخ فقر داشتهاند؛ بااینحال تلاشهای مذکور در این زمینه موفق نبوده است. در چنین شرایطی بسیاری از اقتصاددانان معتقدند که حرکت به سوی رشد اقتصادی پایدار و ایجاد مشاغل متنوع و باکیفیت یکی از مهمترین راههای کاهش نرخ فقر در کشور است. بااینحال پرسشهای مختلفی در زمینه کیفیت فقر در ایران و راهکارهای کوتاهمدت مقابله با این پدیده وجود دارد.
حجت میرزایی یکی از گزینههای اصلی وزارت اقتصاد معتقد است که ادامه زندگی در تحریم غیرممکن است. نه اینکه نمیشود، ولی دیگر اسم آن زندگی نیست؛ مرگ تدریجی است. رفع تحریم های و محدودیت های مالی و تجاری و بهبود حکمرانی اقتصادی و بازسازی ماموریت اقتصادی دولت سه مسیر همزمان برای دولت چهاردهم است.
علی ماجدی گفت: اروپا با برجام نمیتواند مخالفت کند چون آن را ایجاد کرده است، میخواهد در مورد اوکراین تلافی کند، بنابراین عکسالعمل خودش را در اینجا نشان میدهد که سراغ اسنپبَک میرود.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران گفت: مسأله اصلی کشور تحریمها، برجام و FATF است. مسأله اصلی کشور این است که داریم به میرایی فرهنگی و تعطیلی پروژه توسعه اقتصادی میرسیم. آقای جلیلی کدام یک از اینها را میتواند حل کند؟! او عامل همه این قضایا بوده است.
فقط با نشان دادن بخشی از تاریخ معاصر کشورمان در دورانی که جلیلی سرنوشت ملت را در دست گرفته بود یادآور میشویم که به عمل کار برآید ، به سخنرانی و عمق راهبردی گویی نیست که اگر بود سنگین ترین و بی سابقه ترین تحریم ها در تاریخ ایران در دوران او علیه کشورمان شکل نمی گرفت.
دولت استرالیا در اقدامی خصمانه علیه ایران و با ادعای نقش بیثبات کننده جمهوری اسلامی ایران در منطقه تحریمهایی را علیه پنج فرد و سه نهاد ایرانی اعمال کرد.
ایران تحریمناپذیر است؛ این جملهای بود که رسانههای اصولگرا و حاکمیتی از سخنان دیروز رئیسجمهور در افتتاحیه نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی ایران (اکسپو ۲۰۲۴) به عنوان تیتر انتخاب کردند. مطرح کردن این سخن از سوی رئیسجمهور کشوری که سالهاست با تحریمهای فلجکننده مواجه بوده و تلاش برای رفع این محدودیتها یکی از شعارهای کاندیداهایش در انتخابات مختلف بوده، جالب توجه به نظر میرسید.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پاسخ به سوالی درباره ایران با گفتن این که موضوع برنامه هستهای ایران در نشست امروز اتحادیه اروپا مورد بحث قرار نخواهد گرفت، گفت که اتحادیه اروپا قرار است اقدامی علیه تولید و صادرات پهپادها و موشکهای ایرانی انجام بدهد.
دولت بایدن تمایلی به تشدید تحریمها علیه صادرات نفت ایران ندارد و دلیل آن نگرانی نسبت به بالا رفتن قیمت نفت و عصبانی کردن چین بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران است.
«وال استریت ژورنال» با طرح این ادعا که فرانسه و آلمان در پی تحریم ایران به بهانه ارائه موشک و سایر جنگ افزارها به متحدان منطقه ای خود هستند، نوشت: مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مخالفت با این اقدام، تحریمهای جدید را تضعیف کننده دیپلماسی با تهران دانست.
جان کربی سخنگو و هماهنگ کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی آمریکا روز پنجشنبه به وقت محلی به خبرنگاران گفت: «در پاسخ به حمایت مداوم ایران از جنگ بی رحمانه روسیه، در روزهای آینده تحریمهای بیشتری را علیه ایران اعمال خواهیم کرد و در صورت فروش موشکهای بالستیک ایران به روسیه، آمادهایم بیشتر از این پیش برویم.»