زنجیره تأمین موبایل به دلیل قطع اینترنت به مدت بیشاز 80 روز، توقف واردات در فروردین و اردیبهشت و همچنین تضاد رویکرد وزارتخانههای صمت و ارتباطات در زمینه تولید، در آستانه تغییرات اساسی و ریزش احتمالی ۶۰ هزار فرصت شغلی قرار دارد.
قیمت گوشی در ماههای اخیر بیسابقه گران شده است. افزایش دلار و تورم به تنهایی عامل این جهش بازار موبایل نیستند. از ابتدای سال، ثبتسفارش واردات موبایل به طور کامل بسته شده است. این توقف در کنار التهاب ارزی، قیمتها را از کنترل خارج کرده است.
سقوط واردات، جهش ۱۴۰ درصدی حقوق گمرکی و افزایش بیوقفه قیمتها؛ بازار موبایل در سال ۱۴۰۴ زیر فشار همزمان سیاستهای ارزی و محدودیتهای تجاری به نقطهای رسیده که انتظار میرود قیمت موبایل روند صعودی را همچنان در پیش بگیرد و بازار را با تنش مواجه کند.
سه هفته از مطرح شدن موضوع تخلف گسترده در واردات گوشیهای لوکس گذشته و هنوز هیچ مقام دولتی آن را تأیید نکرده است، اما فعالان صنفی با ارائه جزئیات فنی و اقتصادی، پرده از نحوه دور زدن تعرفهها و ثبت سفارشها برداشتهاند؛ تخلفی که طبق برآوردها شامل دهها هزار دستگاه تلفن همراه لوکس با تعرفهگریزی کلان میشود.
آمار ۴ ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد واردات موبایل به طور کلی ۲۲ درصد کاهش داشت، اما واردات به شکل مسافری با رشد چشمگیر ۱۸۵ درصدی در ارزش مواجه شده که یکی از دلایل مهم آن آزادسازی واردات آیفون است.
مدیرکل دفتر ارزش گمرک ایران با صدور بخشنامهای، دستورالعمل تسریع در ترخیص خودروهای ویژه و تجهیزات امدادی و همچنین حذف الزام اخذ شناسه برای موبایل را که طی جنگ ۱۲ روزه به دلیل شرایط اضطراری اعمال شده بود، لغو کرد. بر این اساس، ترخیص این کالاها بار دیگر مشمول فرآیند کامل ارزشگذاری و اخذ شناسه TSC خواهد بود.
بررسی آمار رسمی واردات موبایل در سهماهه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد میزان واردات این کالا نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۳۰ درصد کاهش یافته است. این در حالی بوده که طی این سالها تعداد واردکنندگان رسمی رشد داشته و بازار نیز با کمبود مواجه نشد.
اتحادیه فناوران رایانه تهران، نشستی تخصصی با حضور فعالان حوزه واردات، توزیع و خدمات گارانتی برگزار کرد تا با تشکیل هسته مرکزی صنف به صورت مشترک، راهکارهای بهبود بازار و ارتقای همکاری با دستگاههای ذیربط را بررسی و چالشهای صنفی را پیگیری کند.
بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴ ابلاغی به سازمان برنامه و بودجه، حقوق گمرکی واردات گوشیهای همراه خارجی با قیمت بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو، ۱۵ درصد و نسبت به قیمت مازاد بر ۱۰۰۰ یورو و بیشتر، ۳۰ درصد تعیین شده است.
پس از آزادسازی واردات و رجیستری گوشیهای آیفون تصمیمات ضد و نقیض در این زمینه افزایش یافت. چنانکه هنوز بسیاری از صاحبان و متقاضیان این گوشیهای موبایل نمیدانند که درنهایت موفق به رجیستری میشوند یا خیر؟ محمد یونسی، عضو هیأتمدیره اتحادیه فروشندگان موبایل، با انتقاد از این موضوع گفت: بدنه ستاد مبارزه با قاچاق کالا هنوز تفاوت گوشی قاچاق و مسافری را نمیداند.
در یک ماه گذشته، قیمت گوشیهای سری 14 و 15 آیفون در بازار ایران افزایش قابل توجهی داشتهاند. به نظر میرسد این افزایش قیمت به دنبال تصمیمات جدید دولت درباره واردات، رجیستری و تغییرات ارزی رخ داده است.
در حالی که حدود سه ماه از آزادسازی رجیستری گوشیهای آیفون در ایران میگذرد، اما هنوز خبری از ثبت تجاری این محصولات نیست و تنها مسیر مسافری برای آنها باز شده است. اما برخی فروشگاههای آنلاین، بهویژه در پلتفرمهای معروف، به خالیفروشی محصولات اپل روی آوردهاند.
رئیس کمیسیون موبایل اتاق اصناف و رئیس اتحادیه مربوطه، در گفتگو با رسانهها از ورود انبوه آیفون های رفرش به بازار خبر داده و به مشکلات زیادی که این گوشیها برای مصرفکنندگان ایجاد کرده است، اشاره کرده است.