نظر به استفاده گسترده بخشی از کالاهای اساسی بهعنوان ماده اولیه در تولید شیرینی، کمبود برخی از این اقلام (نظیر روغن) و افزایش قیمت این کالاها در پی حذف ارز ترجیحی دشواریهایی برای تولیدکنندگان بهوجود آورده است. به بیان علی بهرهمند، رئیس اتحادیه قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادی تهران، کمبود روغن هنوز کاملاً رفع نشده است.
روغن کالایی اساسی است که کمبود و افزایش قیمت آن بازتاب گستردهای میان مردم دارد. کمبودهای مقطعی و افزایش قیمت روغن به دلیل جایگاه مهم ان در سبد غذایی خانوار موجب نارضایتیهای گسترده میشود. فعالان بازار روغن بیان میکنند ماهها پیش درباره کمبود روغن هشدار دادهاند. محمد مختاریانی، عضو هیأت مدیره انجمن روغن نباتی میگوید پول بارهای ما را تحویل ندادهاند و منابعی برای ادامه واردات نداریم. به دلیل وابستگی بازار روغن ایران به واردات، تغییرات نرخ ارز بر قیمت این کالا اثر قابلتوجهی میگذارد.
کمبود روغن به دلیل کمبود مواد اولیه و خودداری کارخانهها از عرضه باید بهصورت جدی پیگیری شود. برخلاف سال گذشته، بازار حبوبات امسال باثبات است. از میان اقلام غذایی، یکی از بیشترین افزایشها در قیمت مربوط به برنج است. به بیان رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، در چند روز آینده با ورود گسترده برنج وارداتی به بازار قیمت کاهش مییابد.
بازار روغن با چالشهایی همچون ابهام در وضعیت مالیات بر ارزش افزوده و تأخیر ۹ماهه در تخصیص ارز دستوپنجه نرم میکند که این باعث اختلال در تولید و توزیع شده است. این وضعیت که پای سران قوا را به تصمیمگیری کشانده، ضعف مدیریت و نظارت وزارت کشاورزی را بیش از پیش آشکار میکند.
بازار روغن در ایران امروز به میدان رقابت میان تولیدکنندگان، دلالان، فروشگاهها و دستگاههای نظارتی بدل شده است؛ رقابتی که مصرفکننده نهایی، بازنده اصلی آن است.
قیمت حبوبات، گوشت و روغن در محاصره گرانی و کمبود قرار گرفته؛ در حالی که مسئولان از وفور کالاهای اساسی سخن میگویند، واقعیتهای بازار از التهاب، کمبود و جهشهای قیمتی حکایت دارد؛ آن هم در شرایطی که مردم با هر روزی که میگذرد، بیش از پیش سفرههای خالی را تجربه میکنند.
کمبود روغن در بازار ایران ناشی از مشکلاتی نظیر بلاتکلیفی در قیمتگذاری، نوسانات قیمت جهانی روغن خام و مشکلات تخصیص ارز است. مسئولان وزارت جهاد کشاورزی از تدابیر کوتاهمدت برای رفع این مشکل خبر دادهاند، اما برای جلوگیری از بحرانهای مشابه در آینده، همکاری بیشتر دولت و بخش خصوصی و حذف قیمتگذاری دستوری ضروری است.
کمبود و گرانی روغن خوراکی در برخی استان ها به دلیل مشکلات تأمین و نوسانات بازار ادامه دارد. این درحالی است که وزارت جهاد کشاورزی مسئول تأمین کالاهای اساسی و سازمان تعزیرات حکومتی، وظیفه نظارت بر بازار را به عهده دارد تا عرضه به بهانه های مختلف متوقف نماند و تولیدکنندگان و فروشگاه های بزرگ در انتظار اعلام قیمت های جدید، محصولات خود را در انبار احتکار نکنند.
رصد هفتگی از فروشگاههای مختلف زنجیرهای تا سوپر مارکتها حکایت از کمبود روغن دارد. کمبود عرضه از هفته پایانی اسفند ۱۴۰۳ آغاز شده و همچنان در پایان هفته دوم فروردین ۱۴۰۴ ادامه داشت.
با توجه به گزارشهای مردمی از فروشگاههای زنجیرهای، کمبود روغن در بازار مشاهده شده است. معاون وزیر جهاد کشاورزی، موضوع کمبود روغن را مربوط به تخصیص ارز دانست. همچنین رئیس اتاق اصناف در این زمینه عنوان کرد: در بازار پایان سال، هیچ کمبودی در کالاهای اساسی وجود ندارد. مسئله اصلی، مدیریت توزیع است. در بازار توزیع، بسیاری از افراد اظهار نظر یا دخالت میکنند و شرایط را به سمتی میبرند که بحران ایجاد شود.
گرانی ماکارونی و روغن طی چند روز اخیر اعتراض بسیاری از شهروندان را در پی داشت. گرچه مسئولان عواملی همچون احتکار و قاچاق کالا را عامل اصلی افزایش چند برابری قیمت این محصولات میدانند، اما مردم دولت را مقصر اصلی این نوع تورم میدانند.
کمبود روغن در بازار ایران جدی است؟ هر چند برخی تحلیلگران معتقدند که ادامه تنشها ممکن است باعث کم شدن عرضه روغن در بازار ایران شود اما رئیس انجمن روغن نباتی گفت: حمله روسیه به اوکراین سبب کاهش تولید روغن نمیشود.