به گزارش تجارت نیوز، فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) برای جام جهانی ۲۰۲۶ که با حضور ۴۸ تیم در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود، ۵۲ داور، ۸۸ کمکداور و ۳۰ داور ویدئویی (VAR) را از ۵۰ کشور عضو انتخاب کرده است؛ آماری که بزرگترین تیم داوری تاریخ جامهای جهانی را تشکیل میدهد. این افزایش به دلیل رشد تعداد تیمها و افزایش مسابقات از ۶۴ به ۱۰۴ بازی صورت گرفته است.
در میان کشورهای حاضر، برزیل و آرژانتین هر کدام با سه داور بیشترین سهم را دارند و پس از آنها کشورهایی مانند انگلیس، فرانسه، آمریکا و مکزیک با دو داور در این رویداد حضور یافتهاند. در قاره آسیا نیز کشورهایی همچون قطر، عربستان سعودی، امارات، ژاپن، استرالیا، چین، اردن و ازبکستان نمایندگان داوری در جام جهانی دارند. در این میان، فوتبال ایران برای نخستین بار پس از سالها در فهرست داوران جام جهانی غایب است.
اما حضور در جام جهانی برای داوران صرفا یک افتخار ورزشی نیست؛ بلکه یک فرصت اقتصادی و حرفهای مهم محسوب میشود.
درآمد مستقیم داوران جام جهانی
براساس گزارشهای منتشرشده درباره نظام پرداخت فیفا، داوران جام جهانی علاوه بر دریافت حق ماموریت روزانه، برای هر مسابقه نیز دستمزد جداگانه دریافت میکنند. برآوردها نشان میدهد داورانی که تا مراحل پایانی مسابقات پیش میروند، میتوانند بیش از ۵۰ هزار پوند درآمد از این تورنمنت کسب کنند. در برخی دورههای گذشته نیز داوران فینال مبالغی بین ۶۰ تا ۷۰ هزار دلار دریافت کردهاند.
اگرچه این ارقام در مقایسه با درآمد ستارههای فوتبال ناچیز به نظر میرسد، اما برای جامعه داوری جهان رقم قابل توجهی محسوب میشود و در بسیاری موارد معادل چندین ماه یا حتی یک سال درآمد داخلی داوران است.
جام جهانی؛ سکوی پرتاب برند شخصی داوران
افزون بر این، در فوتبال حرفهای امروز، داوران نیز مانند بازیکنان و مربیان دارای برند شخصی هستند. حضور موفق در جام جهانی باعث میشود داوران برای قضاوت در لیگهای معتبر، مسابقات قارهای و حتی پروژههای آموزشی و مشاورهای دعوت شوند.
نمونههای متعددی از داوران مطرح جهان وجود دارد که پس از حضور در جام جهانی، در لیگهای حرفهای کشورهای دیگر بهعنوان داور یا مشاور داوری فعالیت کردهاند. بنابراین این دست رویدادها موجب میشود شهرت بینالمللی داوران به یک دارایی حرفهای تبدیل شده که میتواند درآمدهای جانبی قابل توجهی ایجاد کند.
منفعت اقتصادی برای کشورها
از سوی دیگر، اعزام داور به جام جهانی تنها یک موفقیت فردی نیست؛ و هر داور حاضر در این سطح، ویترینی برای نظام آموزش داوری کشور خود محسوب میشود.
در این راستا کشورهایی مانند انگلیس، فرانسه، آلمان و استرالیا طی سالهای اخیر از اعتبار بینالمللی داوران خود برای توسعه دورههای آموزشی، صادرات دانش داوری و همکاری با فدراسیونهای دیگر استفاده کردهاند. در واقع، حضور در جام جهانی به نوعی «برندسازی ملی» در حوزه داوری فوتبال تبدیل شده است.
برای کشورهای آسیایی مانند قطر، عربستان و امارات نیز حضور مداوم داوران در رویدادهای فیفا بخشی از راهبرد کلان توسعه فوتبال و افزایش نفوذ ورزشی در سطح بینالمللی به شمار میرود.
اسپانسرها و فرصتهای تجاری
از نگاهی دیگر، اگرچه داوران برخلاف بازیکنان معمولا قراردادهای تبلیغاتی بزرگ ندارند، اما در سالهای اخیر نقش آنها در فناوریهای نوین فوتبال افزایش یافته است.
فیفا در جام جهانی ۲۰۲۶ از نسخههای جدید فناوری آفساید نیمهخودکار، توپهای هوشمند، فناوری خط دروازه و حتی دوربینهای نصبشده روی بدن داوران استفاده خواهد کرد. این موضوع باعث شده داوران به بخشی از نمایش فناوری و نوآوری در فوتبال تبدیل شوند و شرکتهای فعال در حوزه تجهیزات ورزشی، فناوری داوری و تحلیل دادهها از حضور آنان برای معرفی محصولات خود بهره ببرند.
غیبت ایران؛ فراتر از یک مساله فنی!
اما نبود، داور ایرانی در جام جهانی ۲۰۲۶ را نباید صرفا از منظر فنی بررسی کرد. این غیبت به معنای از دست رفتن بخشی از اعتبار بینالمللی فوتبال ایران نیز هست.
حضور یک داور در جام جهانی نتیجه سالها سرمایهگذاری در آموزش، ارتقای سطح مسابقات داخلی، تعامل بینالمللی و اعتمادسازی در نهادهای داوری جهان است. کشورهایی مانند ازبکستان، اردن و امارات در سالهای اخیر توانستهاند در این مسیر پیشرفت کنند و اکنون نمایندگان خود را در مهمترین تورنمنت فوتبال جهان ببینند.
جام جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد که داوری دیگر تنها یک فعالیت فنی در کنار زمین نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد فوتبال، ماسی ورزشی و برندینگ ملی کشورها محسوب میشود. از این منظر، غیبت داوران ایرانی در بزرگترین رویداد فوتبال جهان، صرفاً از دست رفتن یک سهمیه نیست؛ بلکه از دست رفتن فرصتی برای حضور در یکی از مهمترین ویترینهای اقتصادی و حرفهای فوتبال جهان است.
گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
