به گزارش تجارت نیوز، نشریه فارین پالسی با انتشار یادداشتی با اشاره به میزبانی پاکستان از هیات های نمایندگی ایران و آمریکا در دور اخیر رایزنی ها به دستاوردهای این کشور در این مسیر اشاره کرده و مدعی شد: یکی از این دستاوردها، «اثبات کارآمدی» این بازیگر است.
منتقدان پیشتر درباره توانایی پاکستان برای میانجیگری تردید داشتند، اما این کشور موفق شد مذاکراتی را میان مقامات بلندپایه آمریکایی و ایرانی — که بالاترین سطح گفتوگوهای مستقیم میان دو طرف در دهههای اخیر محسوب میشود — را مدیریت کند؛ رایزنیهایی که بنا بر گزارشهای ادعایی حتی تا آستانه دستیابی به توافق نیز پیش رفت.
پاکستان همچنین در شکلگیری ترکیب هیأت آمریکایی نقش غیرمستقیمی ایفا و از حضور جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا بهعنوان رئیس هیأت واشنگتن حمایت کرد.
دستاوردهای اسلامآباد
در کنار این، پاکستان یک امتیاز مهم به دست آورد و اعتبارش برجسته شد. این کشور که در سطح بینالمللی غالباً با تصویر منفی – عمدتاً بهدلیل مشکلات مزمن مرتبط با تروریسم – شناخته میشود، سالهاست در مسیر جذب سرمایهگذاری خارجی و گردشگر با دشواری روبهرو است. اما اینبار در مرکز یک فرایند دیپلماتیک مهم قرار گرفته و رسانههای بینالمللی برای پوشش مذاکرات، توجه گستردهای به اسلامآباد نشان دادند.
از منظر راهبردی نیز پاکستان توانست موقعیت خود را در ارتباط با بازیگران خاورمیانه تقویت کند؛ منطقهای که با توجه به حجم روابط تجاری، انرژی و شبکه گسترده متحدان، برای منافع اسلامآباد اهمیت ویژهای دارد.
با این حال، عدم دستیابی به توافق یک عقبگرد برای پاکستان محسوب میشود. این کشور بهطور جدی خواهان پایان جنگ ایران است؛ هم به دلیل نزدیکی جغرافیایی به بحران و هم به خاطر حضور چند میلیون نیروی کار مهاجر پاکستانی در کشورهای منطقه. در داخل پاکستان – از محافل سیاستگذاری گرفته تا افکار عمومی – انتظارات بالایی برای دستیابی به توافق در پایان هفته شکل گرفته و نتیجه نهایی تا حدی فضای کشور را تحت تأثیر قرار داد.
معنای شکست توافق برای پاکستان
عدم تحقق توافق همچنین میتواند بخشی از اهرمهای بالقوه اسلامآباد را تضعیف کند. اگر پاکستان میتوانست در پایان دادن به جنگ نقش تعیینکنندهای ایفا کند، احتمالاً قادر بود از حامیان مالی خود در کشورهای خلیج فارس برای کسب امتیازاتی مانند بخشودگی یا بازتنظیم بدهیها بهرهبرداری کند.
به نوشته این نشریه این موضوع مساله کوچکی نیست: پاکستان برای تضمین تداوم حمایت صندوق بینالمللی پول (IMF) به تأمین مالی خارجی نیاز دارد. هفته گذشته، اسلامآباد اعلام کرد که وامش به امارات متحده عربی را بازپرداخت میکند. این اعلامیه پس از آنکه امارات با کاهش نرخ بهره این وام مخالفت کرد، صادر شد (البته عربستان سعودی و قطر با ارائه ۵ میلیارد دلار کمک مالی جدید موافقت کردهاند.)
با این حال، پاکستان همچنان بهطور جدی در معادله باقی مانده است. خبرگزاری آکسیوس اخیرا گزارش داد که پاکستان، به همراه مصر و ترکیه، همچنان در حال رایزنی با ایالات متحده و ایران برای دستیابی به توافق هستند. همچنین انتظار میرود شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در جریان تور منطقهای خود به عربستان سعودی و ترکیه نقشآفرینی برجستهای داشته باشد.
نتایج ابتکار عمل اسلامآباد
از سوی دیگر عاصم منیر، رئیس کل ارتش پاکستان، به همراه دیگر میانجیهای پاکستانی وارد تهران شد تا از آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا حمایت کند؛ آتشبسی که قرار است به زودی منقضی شود. اسلامآباد همچنین میتواند میزبان دور دیگری از مذاکرات باشد؛ گزارهای که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، نیز از آن حمایت کرده؛ نشستی که فعلا تردیدهایی جدی درباره برگزاری آن وجود دارد.
با این وجود، هر زمان و در هر مکانی که مذاکرات برگزار شود، پاکستان جایگاه پررنگی سر میز خواهد داشت. مقامهای پاکستانی تأکید کردهاند که این روند را با نگاه بلندمدت دنبال میکنند و دور اول گفتوگوها را «گام نخست» در مسیری میدانند که آن را «فرآیند اسلامآباد» نامگذاری کردهاند؛ فرآیندی که بهنظر میرسد بر این واقعیت بنا شده که رسیدن دو رقیب عمیقاً بیاعتماد به توافق، بیش از یک نشست واحد زمان خواهد برد.
با این حال، یک آزمون در جریان است. پاکستان و دیگر میانجیها تلاش دارند تا ایالات متحده و ایران را متقاعد کنند که با پایان آتشبس فعلی، از ادامه درگیری خودداری کنند. چنین اقدامی میتواند زمان بیشتری برای ادامه مذاکرات فراهم کرده و در عین حال فرصتهای تازهای به پاکستان بدهد تا تواناییهای خود را بهعنوان یکی از میانجیهای اصلی بحران به نمایش بگذارد.
