به گزارش تجارت نیوز، آلبانی این روزها صحنه اعتراضات گستردهای است که نه تنها در پایتخت، بلکه در سراسر کشور در حال گسترش است. هزاران نفر از مردم، فعالان زیستمحیطی و سازمانهای غیردولتی با در دست داشتن پلکاردهایی با شعارهایی چون “آلبانی برای فروش نیست”, “ایوانکا، برو خانه” و “پروژه را لغو کنید”, به خیابانها آمدهاند تا علیه پروژه عظیم گردشگری لوکس که ظاهرا به جرد کوشنر (داماد دونالد ترامپ) و شرکت سرمایهگذاری او، Affinity Partners، مرتبط است، اعتراض کنند.
پروژهای که آلبانی را به دو نیم کرد
این پروژه که قرار است در جزیره سازان (تنها جزیره غیرمسکونی آلبانی) و منطقه حفاظتشده ساحلی وجوسا-نارتا اجرا شود، شامل ساخت هتلها و مجتمعهای تفریحی لوکس با برآورد هزینهای بالغ بر ۱.۴ میلیارد یورو (معادل ۱.۲ میلیارد دلار) است. اما آنچه این پروژه را به موضوعی جنجالی تبدیل کرده، نگرانیهای زیستمحیطی و ابهامات مالی پیرامون آن است.
الکساندر ترایچه， مدیر اجرایی سازمان حفاظت و حفظ محیطزیست آلبانی (PPNEA)، در گفتگو با گاردین میگوید:
“از آغاز تا پایان این پروژه، فقد شفافیت کامل حاکم بوده است. هیچ مشاوره عمومی یا مستندات عمومی درباره مجوزها ارائه نشده و اکنون ما میگوییم: اگر بولدوزرها را بردارند، نردهها را برچینند و اکوسیستمها را به حالت اولیه بازگردانند، آنگاه میتوانیم درباره آن صحبت کنیم.”
تخریب اکوسیستم یا توسعه اقتصادی؟
منطقه وجوسا-نارتا یکی از حیاتیترین اکوسیستمهای مدیترانه به شمار میرود. این منطقه میزبان فک مدیترانهای (یکی از نادرترین پستانداران دریایی جهان) و بیش از ۲۰۰ گونه پرنده از جمله فلامینگوها و پلیکانهای دالماتی است. فعالان زیستمحیطی هشدار میدهند که اجرای این پروژه میتواند تخریب جبرانناپذیری برای این اکوسیستم به همراه داشته باشد.
از سوی دیگر، ادی راما، نخستوزیر آلبانی، این پروژه را فرصتی طلایی برای جذب سرمایه و ایجاد اشتغال در کشوری میداند که هنوز یکی از فقیرترین کشورهای اروپا است. او در پارلمان آلبانی اعلام کرد:
“هیچ شانس توقف این سرمایهگذاری در زمان من وجود ندارد. ما باید کشور خود را به عنوان مقصدی مطلوب برای سرمایهگذاران معرفی کنیم.”
فساد، خشونت و واکنش دولت
در روز شنبه، دهها نفر از جمله فعالان زیستمحیطی در زورنک (جنوب آلبانی) علیه نصب سیم خاردار که دسترسی به ساحل را مسدود کرده بود، اعتراض کردند. مأموران امنیتی خصوصی به برخی از معترضان حمله کردند و چندین نفر زخمی شدند. پس از این رویداد، دولت مجوز دو شرکت امنیتی خصوصی را لغو و چندین افسر پلیس را تعلیق کرد.
همچنین، دفتر دادستان ویژه مبارزه با فساد و جرم سازمانیافته (SPAK) اعلام کرده است که تحقیقاتی را درباره منابع مالی مورد استفاده برای خرید و فروش زمینها آغاز کرده است. این در حالی است که هنوز تایید نشده که زمینهای محصور شده با سیم خاردار توسط شرکتهای مرتبط با جرد کوشنر خریداری شدهاند.
واکنشهای بینالمللی و آینده پروژه
ایوانکا ترامپ (همسر جرد کوشنر) در اوایل امسال با تیمی از معماران از سایت بازدید کرد. این پروژه قرار است جزیره سازان (که در دوران کمونیستی پایگاهی نظامی مخفی بود) را به مقصدی گردشگری لوکس تبدیل کند. جرد کوشنر سالها پیش، حتی قبل از ریاستجمهوری ترامپ، علاقه خود را به سرمایهگذاری در آلبانی ابراز کرده بود.
ادی راما در مصاحبهای با گاردین گفت: ذ“این پروژه مربوط به ترامپ نبود، بلکه جرد کوشنر به عنوان یک سرمایهگذار آمریکایی با یک پروژه بزرگ بود.”
آلبانی در آستانه تغییر یا فاجعه؟
آلبانی که برای نیم قرن تحت حکومت کمونیستی بسته بود، امروزه به دلیل زیباییهای طبیعی و قیمتهای مناسب به مقصدی محبوب برای گردشگران تبدیل شده است. اما این پروژه میتواند دو سناریوی کاملا متفاوت را برای آینده این کشور ترسیم کند:
- سناریوی توسعه: جذب سرمایهگذاران بزرگ و تبدیل آلبانی به مقصدی لوکس برای گردشگران ثروتمند.
- سناریوی فاجعه: تخریب اکوسیستمهای منحصر به فرد و از دست رفتن اعتماد عمومی به دولت.
چه در انتظار آلبانی است؟
اعتراضات همچنان ادامه دارد و معترضان اعلام کردهاند که در روزهای آینده نیز تظاهرات خود را تشدید خواهند کرد. دولت آلبانی در حال حاضر بین فشارهای داخلی (از سوی معترضان) و فشارهای خارجی (از سوی سرمایهگذاران) قرار دارد.
سوال اصلی این است: آیا آلبانی میتواند بین توسعه اقتصادی و حفاظت از محیطزیست تعادل برقرار کند؟ یا اینکه این پروژه به نمادی از فساد و بیتوجهی به حقوق شهروندان تبدیل خواهد شد؟
