به گزارش تجارت نیوز، نشست «احیای تالاب هورالعظیم» روز دوشنبه ۲۳ شهریورماه با حضور نمایندگان وزارت نفت، نمایندگان وزارت نیرو و فعالان حوزه محیط زیست در ساختمان کوثر نهاد ریاست جمهوری برگزار شد.
مجتبی بیات، رئیس مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری، در ابتدای نشست اظهار کرد: «جای تأسف است که فعالان خوزستان باید هزاران کیلومتر را طی کنند تا در تهران به این مسئله بپردازیم. مسئله هورالعظیم مورد انتقاد بسیاری از مردم است و تشکل‌های جامعه مدنی نیز به‌طور مستمر این موضوع را دنبال می‌کنند. صدای مطالبه‌گران هورالعظیم در دولت شنیده شده است و مسئولان حاضر باید دغدغه‌های آنها را بشنوند و با حل مسئله پیوند بزنند.»
وی ادامه داد: «رئیس‌جمهوری همواره تأکید کرده‌اند که شنیدن صدای مردم، اگر به حل مسئله منجر نشود، کاری از پیش نخواهد برد.»
مسئله هورالعظیم، در واقع مسئله حکمرانی است
محمد الموتی، دبیر شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد محیط زیست و منابع طبیعی، اظهار کرد: «سال‌ها به دنبال ایجاد مسیر رواگری و فراهم کردن زمینه رواگری در نظام حکمرانی بوده‌ایم. با این حال، در طول این سال‌ها انواع ناروایی‌ها را نسبت به محیط زیست و منابع طبیعی روا داشته‌ایم.»
وی با اشاره به وضعیت هورالعظیم افزود: «مسئله هورالعظیم، در واقع مسئله حکمرانی است و این تالاب نمونه‌ای از زیست‌بوم تدبیر در کشور به شمار می‌رود. حقیقتاً از این میزان ناهماهنگی میان اجزای نظام تدبیر خسته شده‌ایم. در حالی که می‌توان بسیاری از مسائل را با نگاهی جامع و هماهنگ حل کرد، همچنان نگاه‌های بخشی بر تصمیم‌گیری‌ها حاکم است. این وضعیت به‌طور مستقیم بر شرایط روانی و احساس عمومی مردم نیز تأثیر می‌گذارد.»
الموتی خاطرنشان کرد: «امروز مسئله هورالعظیم صرفاً مسئله نفت نیست، بلکه مجموعه‌ای از مسائل و چالش‌های مرتبط با این تالاب مطرح است. هورالعظیم تنها یک نمونه از زیست‌بوم نظام تدبیر در کشور محسوب می‌شود.»
او ادامه داد: «در طول سه دهه گذشته، عملکرد و تصمیم‌گیری‌های دستگاه‌های مختلف به گونه‌ای بوده که یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های ریزگرد و مسائل زیست‌محیطی کشور شکل گرفته است. راهکار این است که همه دستگاه‌ها و ذی‌نفعان در کنار یکدیگر قرار گیرند و با نگاهی جامع، برنامه احیای تالاب را طراحی و برای اجرای آن اقدام کنند.»
سهراب در بطن زیست‌بوم هورالعظیم دیده شود
شبنم قنوانی‌زاده، مدیرعامل انجمن دیده‌بان جلگه سبز خوزستان، اظهار کرد: «با صرف تمام حقوق بازنشستگی آموزش و پرورش، برای حضور در این جلسه و طی مسیر رفت‌وبرگشت شرکت کرده‌ایم، چرا که موضوع هورالعظیم برای ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»
وی با اشاره به شرایط کنونی هورالعظیم افزود: «هورالعظیم طی سال‌های گذشته تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل به نقطه‌ای رسیده است که نمی‌توان وضعیت امروز آن را جدا از روندهای گذشته بررسی کرد. مسائلی همچون وضعیت حقابه، خشکسالی، آتش‌سوزی، تغییر اقلیم، جاده‌سازی، حفاری، آلودگی، پسماند، فشار بر تنوع زیستی و عوامل متعدد دیگر، در طول سال‌ها بر این تالاب تحمیل شده است.»
قنوانی‌زاده درباره پروژه نفتی سهراب خاطرنشان کرد: «پروژه سهراب صرفاً یک پروژه جدید نفتی نیست، بلکه باید در بطن زیست‌بوم هورالعظیم مورد بررسی قرار گیرد. پرسش اساسی این است که آیا هورالعظیم توان و ظرفیت تحمل فشار جدید را دارد؟»
او ادامه داد: «ظرفیت تحمل این اکوسیستم در برابر فشارهای جدید باید بر اساس توان اکولوژیک آن سنجیده شود. نمی‌توان بدون ارزیابی توان اکولوژیک تالاب، درباره اجرای پروژه‌های جدید تصمیم‌گیری کرد.»
مدیرعامل انجمن دیده‌بان جلگه سبز خوزستان با تأکید بر ارتباط میان حقابه هورالعظیم و پروژه سهراب گفت: «حقابه هورالعظیم را نمی‌توان از موضوع سهراب جدا کرد. کاهش جریان طبیعی آب، سدسازی و توسعه کشاورزی در خوزستان، سهم آب محیط زیست را تحت فشار قرار داده است.»
وی تصریح کرد: «نمی‌توان از یک سو حقابه تالاب را تأمین نکرد و از سوی دیگر انتظار داشت که هورالعظیم ظرفیت پذیرش و تحمل یک پروژه نفتی جدید را داشته باشد.»
ضرورت ضمانت اجرایی برای مصوبات احیای تالاب
قنوانی‌زاده همچنین بر ضرورت ایجاد ضمانت‌های واقعی برای مصوبات و دستورهای احیای تالاب تأکید کرد و گفت: «سال‌هاست دستورهایی برای احیای هورالعظیم صادر شده و اقداماتی نیز در این زمینه انجام گرفته است، اما بسیاری از این اقدامات به نتیجه و سرانجام مطلوب نرسیده‌اند. بنابراین، ایجاد ضمانت‌های واقعی برای عملیاتی شدن این دستورها ضروری است.»
او در بخش دیگری از سخنان خود، دسترسی آزاد و مستمر نهادهای مسئول و نظارتی به تالاب را ضروری دانست و بیان کرد: «امکان دسترسی سازمان حفاظت محیط زیست به هورالعظیم باید فراهم شود. نهادهای نظارتی نیز باید بتوانند با دسترسی آزاد و مستمر، وضعیت تالاب را پایش کنند. بدون دسترسی نمی‌توان وضعیت واقعی هورالعظیم را ارزیابی و درباره آن اظهارنظر دقیق کرد.»
وی افزود: «در شرایط فعلی حتی رئیس اداره محیط زیست استان نیز امکان دسترسی و حضور در برخی نقاط هورالعظیم را ندارد و عمدتاً مسئولان نفتی امکان حضور در این مناطق را دارند. این وضعیت باید اصلاح شود.»
قنوانی‌زاده در پایان تأکید کرد: «ما نمی‌گوییم توسعه باید متوقف شود؛ بلکه معتقدیم توسعه باید به گونه‌ای پیش برود که تنوع زیستی و ملاحظات محیط زیستی نیز همزمان با توسعه و در یک چارچوب واحد مورد توجه قرار گیرد.»
نبود نگاه جامعه‌نگر و چندجانبه باعث شده مسائل هورالعظیم همچنان بدون راه‌حل باقی بماند
مهدی افشارنیک، روزنامه‌نگار، اظهار کرد: «سازمان حفاظت محیط زیست نقش خود را به‌عنوان رگولاتور و تنظیم‌گر به‌درستی ایفا نمی‌کند. امروز مشخص نیست چه میزان از وضعیت کنونی هورالعظیم ناشی از عملکرد یا تصمیم‌های دستگاه‌های مختلف بوده است؛ از تأمین نشدن حقابه از سد کرخه گرفته تا کشاورزی غیرقانونی، فعالیت کشت و صنعت‌های نیشکر و توسعه فعالیت‌های نفتی.»
وی با اشاره به ضرورت نگاه جامع به مسائل هورالعظیم افزود: «نبود نگاه جامعه‌نگر و چندجانبه باعث شده مسائل هورالعظیم همچنان بدون راه‌حل باقی بماند. سازمان حفاظت محیط زیست باید با همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد، این مسائل را به‌صورت شفاف و جامع بررسی و برای آنها راهکار ارائه کند.»
افشارنیک با اشاره به پیشینه زندگی مردم در منطقه عنوان کرد: «مردم هورالعظیم پیش از توسعه فعالیت‌های نفتی در این منطقه زندگی می‌کردند، معیشت داشتند و حتی محصولات لبنی آنها در منطقه شناخته‌شده و معروف بود.»
او ادامه داد: «ابتدا جنگ، سپس سدسازی، بعد توسعه فعالیت‌های نفتی و در ادامه گسترش کشاورزی، به‌تدریج شرایط زندگی مردم منطقه را به وضعیتی بسیار دشوار و دردناک رسانده است.»
این فعال حوزه محیط زیست تأکید کرد: «مسئله هورالعظیم باید به‌صورت چندجانبه و با در نظر گرفتن مجموعه عوامل بررسی شود؛ نمی‌توان صرفاً یک عامل مانند توسعه نفتی یا کشاورزی را مقصر دانست و سایر عوامل مؤثر را نادیده گرفت.»
زندگی، اشتغال و کشاورزی مردم منطقه به تالاب و تأمین حقابه آن وابسته است
مهدی مجتهدی، مدیر انجمن دامون، اظهار کرد: «زندگی، اشتغال و کشاورزی مردم منطقه به تالاب و تأمین حقابه آن وابسته است و این موضوع مستقیماً با کیفیت زندگی مردم ارتباط دارد. در کنار این مسائل، ریزگردها نیز امان مردم را بریده و زندگی آنها را با مشکلات جدی مواجه کرده است.»
وی با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف مسئله هورالعظیم افزود: «اجازه ندهید مسئله بنیادین هورالعظیم به پروژه سهراب فروکاسته شود. باید پرسید وضعیت سایر میادین نفتی چگونه بوده و آیا آنها نیز مورد ارزیابی‌های زیست‌محیطی قرار گرفته‌اند یا خیر؟»
مجتهدی ادامه داد: «حقابه زیست‌محیطی تالاب باید به‌صورت منظم و پایدار تأمین شود. تا زمانی که تغییر رویکردی بنیادین در نحوه مدیریت تالاب و فرآیندهای ارزیابی صورت نگیرد، نه‌تنها مسائل موجود حل نخواهند شد، بلکه همچنان بر مشکلات افزوده خواهد شد.»
او با اشاره به انباشت مسائل زیست‌محیطی در کشور خاطرنشان کرد: «در نظام تدبیر با انباشت مسائل حل‌نشده مواجه هستیم؛ از دریاچه ارومیه گرفته تا هورالعظیم. مردم باید ببینند اگر این مسائل واقعاً برای مسئولان اهمیت دارد، تعامل مؤثری میان دستگاه‌ها و جامعه شکل گرفته و این تعامل از صرف گفت‌وگو فراتر رفته است.»
ابتلا به سرطان در میان جوانان منطقه هورالعظیم افزایش یافته است
محمد سواری، عضو شورای شهر رفیع، گفت: «لازم است محل فعالیت شرکت‌های نفتی در هورالعظیم مورد بررسی دقیق قرار گیرد؛ چراکه اخیراً روند ابتلا به سرطان در میان جوانان منطقه هورالعظیم افزایش یافته است.»
وی افزود: «تصمیم‌گیری درباره مناطق پیرامون تالاب، بدون حضور و نظر جامعه محلی و خارج از این مناطق، منطقی نیست. همچنین باید مشخص شود چرا تاکنون تالاب هورالعظیم در کنوانسیون رامسر به ثبت نرسیده است.»
آتش‌سوزی هورالعظیم و انباشت احساس بی‌توجهی
نرگس آذری، دبیر بخش محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری، اظهار کرد: «سال گذشته چندین ماه شاهد آتش‌سوزی در هورالعظیم بودیم. در این شرایط، سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف از جمله وزارت نفت و وزارت نیرو باید نقش‌آفرینی می‌کردند و انتظار می‌رفت حضور و همکاری آنها متناسب با ابعاد مسئله باشد، اما این اتفاق به اندازه‌ای که لازم بود رخ نداد. این مسئله همان انباشت احساس بی‌توجهی در میان مردم است.»
وی افزود: «اگر همان دستورهایی که از سوی معاون اول رئیس‌جمهوری صادر شده بود، به‌درستی اجرا می‌شد، امروز به این وضعیت نمی‌رسیدیم.»
حفظ هورالعظیم یک وظیفه ملی است
نصرالله زارعی، مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت، با اشاره به سیل سال ۱۳۹۸ در خوزستان گفت: «در آن سال سیل عظیمی در خوزستان رخ داد و وزارت نفت برای جبران خسارات و بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از سیل، بیش از هزار میلیارد تومان هزینه کرد.»
وی ادامه داد: «صنعت نفت منکر این نیست که بخشی از فعالیت‌ها و توسعه آن در وضعیت کنونی هورالعظیم نقش داشته است. با این حال، منافع ملی حاصل از ۳۴ میلیارد بشکه نفت موجود در محدوده هورالعظیم باید متناسب با زیست‌بوم منطقه مورد توجه قرار گیرد.»
زارعی خاطرنشان کرد: «حفظ هورالعظیم یک وظیفه ملی است و همه ما باید برای صیانت از آن تلاش کنیم. وزارت نفت برای کاهش هزینه‌های پروژه‌ها به بهای افزایش آثار محیط‌زیستی محدودیتی ندارد و توسعه فعالیت‌ها باید با کمترین میزان تداخل و آسیب زیست‌محیطی انجام شود.»
او درباره خشک شدن حوضچه‌های هورالعظیم تصریح کرد: «خشک شدن حوضچه‌های چهار و پنج را نمی‌توان صرفاً به توسعه نفتی نسبت داد؛ چرا که مخزن‌بندی هور پیش از ورود صنعت نفت به منطقه انجام شده بود.»
مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت همچنین گفت: «متولی عبور از هورالعظیم شرکت نفت نیست و ما نیز برای اقدامات خود از نهادهای بالادستی مجوز دریافت می‌کنیم. همچنین قرار نیست صنعت نفت به‌تنهایی مشکل اشتغال کشور را حل کند.»
وی در پایان افزود: «اگر همانند سال ۱۳۹۸ حقابه هورالعظیم تخصیص داده می‌شد، نمی‌توانستیم صنعت نفت را به این شکل مسئول وضعیت موجود بدانیم.»
حدود ۸۰ درصد مسائل موجود با وظایف و مسئولیت‌های وزارت نیرو همپوشانی دارد
محمد سیاوشی، معاون وزارت نیرو، با اشاره به وضعیت کشاورزی اظهار کرد: «کشت در برخی مناطق به‌صورت غیراستاندارد انجام می‌شود و دغدغه‌های مربوط به آن نیز مطرح شده است، اما حدود ۸۰ درصد مسائل موجود با وظایف و مسئولیت‌های وزارت نیرو همپوشانی دارد و این وزارتخانه نیز نسبت به این دغدغه‌ها حساس است.»
وضعیت منابع آب و حقابه هورالعظیم
ابوالقاسم محمدزاده، مدیر حوضه آبریز کرخه و مرزی غرب وزارت نیرو، گفت: «این حوزه آبریز استان‌های خوزستان، لرستان، ایلام، کرمانشاه، همدان، کردستان و آذربایجان غربی را دربرمی‌گیرد.»
وی با بیان اینکه هورالعظیم تالابی دائمی و دارای اهمیت ملی است، افزود: «این تالاب حدود سه هزار و ۱۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد که حدود ۲۵ درصد آن در خاک ایران قرار گرفته است. منبع تغذیه تالاب در بخش عراق، رودخانه‌های دجله و فرات و در بخش ایرانی، رودخانه کرخه است.»
محمدزاده ادامه داد: «وظیفه ذاتی وزارت نیرو تأمین آب شرب است و پس از آن، تأمین آب زیست‌محیطی در اولویت قرار می‌گیرد و سپس مصارف صنعتی و کشاورزی مورد توجه قرار می‌گیرند.»
او با اشاره به وجود دو سد بزرگ در این حوزه گفت: «اعتبارات زیادی برای احداث این سدها هزینه شده و باید نسبت به مدیریت و کنترل منابع آب آنها حساس باشیم. از پایان شهریور هر سال، برنامه منابع و مصارف سالانه سدها تدوین می‌شود. در حال حاضر سد کرخه حدود ۴۷ درصد پرشدگی دارد و حدود یک‌هزار و ۴۱ میلیون مترمکعب آب نیز در سد سیمره موجود است که معادل ۵۲ درصد پرشدگی این سد است.»
وی همچنین خاطرنشان کرد: «در ورودی تالاب هورالعظیم، شش ایستگاه پایش وجود دارد و تأمین آب این تالاب برای وزارت نیرو از اهمیت بالایی برخوردار است.»
محمدزاده درباره مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی اظهار کرد: «در فصل تابستان برای سطح زیرکشت، محدودیت‌هایی اعلام می‌کنیم تا آب مورد نیاز تالاب تأمین شود، اما در کشت پاییزه بدون محدودیت، آب مورد نیاز را تأمین می‌کنیم.»
ضرورت گفت‌وگوی فرامرزی درباره هورالعظیم
آزاده استادرحیمی، رئیس گروه رودخانه‌های مرزی در شرکت منابع آب، با اشاره به آغاز گفت‌وگوها درباره هورالعظیم گفت: «باب گفت‌وگو باز شده است و اینکه این گفت‌وگوها به‌طور کامل به نتیجه برسد، انتظار زیادی است. همین که بتوانیم مسئله را به‌درستی تشخیص دهیم، یک گام رو به جلو برداشته‌ایم.»
وی افزود: «کرخه رودخانه مرزی نیست، بلکه تالاب هورالعظیم یک تالاب مشترک است؛ بنابراین مسئله را نباید صرفاً از منظر رودخانه‌های مرزی بررسی کرد.»
استادرحیمی با اشاره به نقش عراق در شرایط کنونی هورالعظیم عنوان کرد: «یکی از موضوعاتی که باید به آن پرداخته شود، سابقه تالاب و نقش عراق در وضعیت فعلی آن است. آتش‌سوزی در بخش عراقی تالاب نیز از جمله مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد. اینکه تمام مطالبه‌گری متوجه دولت شود، تا حدی ناشی از ضعف داده‌هاست، در حالی که مطالبه‌گری فرامرزی نیز می‌تواند دنبال شود.»
او تصریح کرد: «داده‌های متقنی در وزارت نیرو درباره تأثیر سدسازی‌های عراق بر کاهش جریان آب دجله وجود دارد. نباید در مطالبه‌گری، صرفاً با روایت عراق همراه شویم؛ چرا که آنها در مواردی ایران و ترکیه را متهم می‌کنند، در حالی که روند سدسازی در این کشورها و منطقه سابقه‌ای چند دهه‌ای دارد.»
کنترل کشت‌های پاییزه و تابستانه بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست
علی شهبازی، معاون سازمان آب و برق خوزستان، اظهار کرد: «در میان کنشگران محیط زیست، دو مطالبه مهم را شاهد هستیم؛ نخست، ضرورت داشتن نگرش سیستمی و همه‌جانبه و دوم، توجه به نقش مشارکت مردم در دستیابی به اهداف پایدار حوزه آب.»
وی ادامه داد: «در حوزه آبریز کرخه تا تالاب هورالعظیم، شش شهرستان قرار دارند و در برنامه‌ریزی این حوزه با مجموعه‌ای از شاخص‌های ویژه مواجه هستیم. نیاز آبی تالاب و دام‌های سنگین پس از تأمین آب شرب در نظر گرفته می‌شود. مناطق حاشیه تالاب از کانون‌های دامداری هستند و این شاخص زیستی نیز در مطالعات لحاظ می‌شود؛ بنابراین کاهش منابع آبی می‌تواند دام‌های منطقه را با مشکلات جدی مواجه کند.»
شهبازی افزود: «حقابه هورالعظیم تحت هر شرایطی، دست‌کم بخشی از آن، تأمین شده است. با این حال، کنترل کشت‌های پاییزه و تابستانه بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست.»
او خاطرنشان کرد: «در سال جاری با انحراف از الگوی کشت و همچنین کشت غیرمجاز مواجه بودیم، اما با وجود این انحرافات تلاش کردیم آب را به مجاری تالاب برسانیم.»
نسبت به تأثیر خشکسالی، تغییرات اقلیمی و کاهش نوسانات ورود آب در سه دهه اخیر آگاه هستیم
جعفر گوهرگانی، سرپرست معاونت آب وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به تغییرات اقلیمی گفت: «ما نسبت به تأثیر خشکسالی، تغییرات اقلیمی و کاهش نوسانات ورود آب در سه دهه اخیر آگاه هستیم. در این میان، کشت‌های کشاورزی در عراق، توسعه شدید کشاورزی و سدسازی در این کشور از مؤلفه‌های تأثیرگذار بر وضعیت منابع آب هستند.»
وی افزود: «ترکیه نیز نقش بسیار مهمی در کاهش آب و میزان ورود جریان به دجله دارد.»
این مقام مسئول درباره راهکارهای بخش کشاورزی اظهار کرد: «در بخش کشاورزی بر این باوریم که باید از ارقامی استفاده شود که نیاز آبی کمتری داشته باشند. دولت نیز توجه ویژه‌ای به آبیاری هوشمند دارد تا بتوان میزان مصرف آب را کنترل و مدیریت کرد.»
جعفر همچنین درباره تغییرات زیستی هورالعظیم عنوان کرد: «از زمان جنگ، شاهد ورود و گسترش گونه‌های مهاجم ماهی در هورالعظیم بوده‌ایم که موجب کاهش و حتی انقراض برخی گونه‌های بومی شده است. ماهی تیلاپیا نیز از عراق، کویت و عربستان وارد منطقه می‌شود و این روند، سیاست و راهبرد دولت نبوده است.»
توسعه همراه با ملاحظات محیط زیستی و اجتماعی
مهران علم‌الهدایی، معاون استاندار خوزستان، گفت: «مخالفتی با اصل توسعه وجود ندارد؛ دغدغه ما توسعه‌ای است که متناسب با محیط زیست و مسائل اجتماعی پیش برود. در حوزه محیط زیست نیز موضوع هورالعظیم همواره در دستور کار استانداری قرار داشته و دارد.»
وی ادامه داد: «با پدیده خشکسالی مواجه بوده‌ایم، اما تأمین حقابه هورالعظیم به‌صورت مستمر در دستور کار قرار داشته است.»
علم‌الهدایی با اشاره به یکی از دغدغه‌های اصلی استان خاطرنشان کرد: «مسئله مسئولیت اجتماعی از موضوعات مهم و آزاردهنده در استان است. وزارت نفت این مسئولیت را به نحو مطلوب انجام نمی‌دهد و در حال حاضر شهرستان‌های استان از برخی زیرساخت‌های بدیهی رنج می‌برند. یکی از دغدغه‌های جدی ما، انجام نشدن کامل مسئولیت‌های اجتماعی است.»
تجربه میدان‌های نفتی و سخت‌گیری در پروژه سهراب
احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون سازمان حفاظت محیط زیست، اظهار کرد: «مطالب مطرح‌شده درباره هورالعظیم، حاصل یک انباشتگی ۴۰ تا ۵۰ ساله است. منابع خدادادی منطقه ظرفیت آن را دارند که بخشی از نیازهای کشور را تأمین کنند، اما وضعیت استان متناسب با این ظرفیت‌ها نیست.»
وی با اشاره به سابقه فعالیت‌های نفتی در منطقه افزود: «میدان آزادگان جنوبی در سال ۱۳۸۴ از سازمان حفاظت محیط زیست مجوز دریافت کرد و پس از آن وزارت نفت برای آزادگان شمالی نیز در سال ۱۳۸۹ مجوز گرفت. میدان‌های یاران جنوبی و شمالی نیز در محدوده آزادگان قرار داشتند.»
لاهیجان‌زاده ادامه داد: «در سال ۱۳۸۹، در میدان آزادگان جنوبی ورودی کرخه مسدود شد تا آب وارد منطقه نشود و در نتیجه حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار هکتار از اراضی خشک و به کانون گردوغبار تبدیل شد.»
او بیان کرد: «در دهه ۱۳۹۰ تحولاتی در اقدامات صنعت نفت ایجاد شد و این صنعت به سمت اصلاح رویکرد گذشته حرکت کرد. از جمله اقداماتی که انجام شد، احداث پل و جاده و برقراری ارتباط آبی میان بخش‌های مختلف تالاب بود.»
معاون سازمان حفاظت محیط زیست درباره تفاوت پروژه سهراب با پروژه‌های پیشین گفت: «تفاوت سهراب در این است که سازمان حفاظت محیط زیست تجربه دو میدان آزادگان و یاران را در اختیار دارد. آن پروژه‌ها در مدت حدود دو سال مجوز گرفتند، اما مطالعات پروژه سهراب از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و سازمان محیط زیست با توجه به تجربه تلخ میدان‌های قبلی، رویکرد سخت‌گیرانه‌تری نسبت به آن در پیش گرفته است.»
ضرورت قانونمندشدن ارتباط با مردم
محمدجعفر قائم‌پناه با تأکید بر اهمیت مشارکت اجتماعی اظهار کرد: «ارتباط با مردم باید به‌صورت قانونمند و هدفمند در دستور کار قرار گیرد. توسعه و محیط زیست هر دو مقوله‌هایی ارزشمند هستند و باید در کنار یکدیگر دیده شوند.»
وی ادامه داد: «برای تأمین نیازهای نامحدود بشر، در مواردی دست به خشونت علیه محیط زیست زده‌ایم. وجود حدود ۴۰۰ هزار چاه غیرمجاز نیز این پرسش را ایجاد می‌کند که چرا باید با برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی، زمینه فرونشست زمین و تخریب منابع طبیعی را فراهم کنیم.»
قائم‌پناه همچنین با اشاره به آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های نفتی گفت: «فلرهای نفتی نیز در مسیر توسعه، آلودگی‌هایی را به استان تحمیل کرده‌اند. باید برای حفظ زندگی و آینده خود، از این میزان خشونت علیه محیط زیست دست برداریم.»
