به گزارش تجارت نیوز، بازار مواد معدنی باتری یکی از پرنوسانترین دورههای تاریخ خود را در جریان گذار انرژی تجربه کرده است. با افزایش تقاضا برای خودروهای برقی پس از سال ۲۰۲۰، قیمت لیتیوم، نیکل، کبالت و گرافیت به سرعت رشد کرد. این امر به این دلیل بود که خودروسازان و تولیدکنندگان باتری برای تضمین دسترسی به مواد اولیه رقابت میکردند. با این حال تا سال ۲۰۲۴ بخش بزرگی از این افزایش قیمتها معکوس شد، زیرا عرضه جدید وارد بازار شد و رشد تقاضا نیز در برخی مناطق کند شد. دادههای موسسه بنچمارک مینرال اینتلیجنس که قیمتها را از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ رصد کرده، نشان میدهد کمبود عرضه، چرخههای انبارداری و اختلالهای ژئوپلیتیکی همچنان نقش تعیینکنندهای در هزینه تولید باتری دارند.
جهش تاریخی قیمتها در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳
رالی قیمت مواد معدنی باتری یکی از شاخصترین روایتهای کالایی در اوجگیری بازار خودروهای برقی بود. با اختصاص میلیاردها دلار سرمایه به برقیسازی، تولیدکنندگان باتری به سرعت برای تثبیت قراردادهای تامین لیتیوم، نیکل، کبالت و گرافیت اقدام کردند. همین رقابت قیمتها را در سراسر زنجیره ارزش بالا برد.
لیتیوم در مرکز این جهش قرار داشت و قیمت کربنات لیتیوم در چین تا دسامبر ۲۰۲۲ به هر تن ۸۱ هزار و ۳۷۵ دلار رسید. نیکل، کبالت و گرافیت طبیعی نیز افزایشهای چشمگیری را تجربه کردند. در بسیاری از موارد، خریداران نه تنها به تقاضای جاری پاسخ میدادند، بلکه در تلاش بودند خود را در برابر کمبودهای احتمالی آینده بیمه کنند.
افزایش قیمتها چرخه کلاسیک بازارهای کالایی را فعال کرد. قیمتهای بالا خریداران را به پیشخرید مواد تشویق کرد و همزمان شرکتهای معدنی و پالایشگاهی ظرفیت تولید خود را افزایش دادند. همین افزایش عرضه در نهایت زمینه کاهش قیمتها را فراهم کرد.
دلایل افت قیمتها تا سال ۲۰۲۴
تا سال ۲۰۲۴ بخش عمدهای از رشد قیمتهای قبلی از بین رفت. تولیدکنندگان باتری سرعت تولید را کاهش دادند، خریدهای جدید را به تعویق انداختند و موجودی انبارهایی را که در دوران رونق ایجاد شده بود مصرف کردند.
همزمان رشد فروش خودروهای برقی در برخی بازارها آهستهتر شد. این اتفاق به ویژه در زمان فشارهای اقتصادی بر تقاضای مصرفکنندگان اثر گذاشت. کاهش تقاضا در صنایع پاییندستی به ویژه بر باتریهای حاوی کبالت و نیکل فشار وارد کرد و قیمت این مواد را پایین آورد.
بازار گرافیت نیز دستخوش تغییر شد. پیشرفت در تولید گرافیت مصنوعی فاصله قیمتی میان گرافیت مصنوعی و طبیعی را کاهش داد و مازاد ظرفیت در چین باعث شد گرافیت مصنوعی همچنان با قیمت رقابتی عرضه شود.
بازگشت روند صعودی در سال ۲۰۲۶
در سال ۲۰۲۶ قیمت مواد معدنی باتری دوباره رو به افزایش گذاشته است. بنچمارک مینرال اینتلیجنس اختلالهای عرضه از جمله درگیریها در خاورمیانه را از عوامل اصلی این روند میداند. دلیل آن این است که این تحولات عرضه اسید سولفوریک را محدود کرده و هزینهها را در سراسر زنجیره تامین باتری افزایش داده است.
گوگرد و اسید سولفوریک نهادههای حیاتی در فرآوری مواد معدنی باتری هستند. برآوردها نشان میدهد تا ۵۹ درصد از عرضه جهانی لیتیوم در معرض اختلالهای مرتبط با این بازارها قرار دارد. افزایش قیمت اسید میتواند هزینه تولید لیتیوم، نیکل، مس، منگنز، اسید فسفریک و عناصر نادر خاکی را بالا ببرد و در برخی موارد کمبود فیزیکی گوگرد باعث شده برخی پالایشگاهها تولید خود را کاهش دهند.
بازار مواد معدنی باتری در زمان گذار انرژی
بازار مواد معدنی باتری همچنان نسبت به تغییرات تقاضا، عرضه، سطح موجودیها و تحولات ژئوپلیتیکی حساس است. زمانی که رشد خودروهای برقی سریعتر از ظرفیت استخراج و پالایش پیش میرود، قیمتها میتوانند به سرعت افزایش یابند. در مقابل، انباشت بیش از حد موجودی یا ورود عرضه جدید میتواند کاهشهای تند قیمتی ایجاد کند.
این نوسان برای خودروسازان، تولیدکنندگان باتری، شرکتهای معدنی و سرمایهگذاران که در حال برنامهریزی زنجیرههای تامین بلندمدت هستند، چالشهای جدی ایجاد میکند. برای مصرفکنندگان نیز قیمت مواد معدنی باتری در نهایت بر بهای خودروهای برقی، سامانههای ذخیرهسازی انرژی در مقیاس شبکه و بسیاری از تجهیزات الکترونیکی اثرگذار است. هرچند کاهش قیمت مواد معدنی در سالهای اخیر بخشی از فشار هزینه را کم کرده بود، اما رشد دوباره قیمتها در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد زنجیره تامین باتری همچنان در برابر اختلالها و شوکهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیر باقی مانده است.
