به گزارش تجارت نیوز، اتریش با جمعیتی حدود ۹.۲ میلیون نفر و بر اساس گزارش صندوق بینالمللی پول، با تولید ناخالص داخلی اسمی در حدود ۵۴۰ میلیارد دلار، اقتصادی با درآمد سرانه تقریبی ۵۸,۰۰۰ دلار دارد که در زمره ثروتمندترین کشورهای جهان قرار میگیرد و نرخ رشد اقتصادی آن حدود ۲ درصد پیشبینی شده است.
در چنین ساختاری، فوتبال در اتریش یکی از مهمترین «موتورهای صادرات استعداد، برندسازی ملی و توسعه صنایع مرتبط با ورزش» محسوب میشود. ضمن اینکه با توجه به جمعیت محدود اما اقتصاد پیشرفته و موقعیت مرکزی در قلب اروپا، فوتبال اتریش با تکیه بر «سیستم استعدادیابی کارآمد، باشگاههای با مدیریت مالی قوی و ارتباط نزدیک با بازارهای بزرگ اروپایی» به یکی از مدلهای موفق تولید و صادرات استعداد در قاره سبز تبدیل شده است.
ساختار اقتصاد کلان و اثر آن بر ورزش
همچنین اقتصاد اتریش که یکی از پیشرفتهترین و پایدارترین اقتصادهای اروپا محسوب میشود، بر پایه خدمات (بهویژه گردشگری، بانکداری و فناوری اطلاعات)، صنایع (ماشینسازی، فلزات، شیمیایی و خودروسازی) و کشاورزی شکل گرفته است. این کشور با موقعیت استراتژیک به عنوان پل ارتباطی میان شرق و غرب اروپا، نقش مهمی در تجارت و لجستیک قاره ایفا میکند.
هرچند سهم مستقیم ورزش در تولید ناخالص داخلی حدود ۱.۲ درصد برآورد میشود، اما اثر غیرمستقیم آن از طریق «صادرات بازیکن»، «درآمدهای حاصل از حق پخش»، «جذب گردشگری ورزشی»، «برندسازی ملی» و «توسعه خدمات مرتبط با ورزش» بسیار قابلتوجه است.
در سطح حکمرانی ورزشی، فدراسیون فوتبال اتریش با همکاری باشگاههای حرفهای، یکی از سازمانیافتهترین سیستمهای توسعه فوتبال در اروپا را ایجاد کرده است که بر پایه همکاری با مدارس، دانشگاهها و آکادمیهای باشگاهی عمل میکند و در سالهای اخیر با حمایت برنامه «FIFA Forward» و سرمایهگذاریهای داخلی، زیرساختهای خود را بهطور قابلتوجهی ارتقا داده است.
اتریش؛ قدرت صادرات استعداد در اروپا
اتریش در دهه اخیر به یکی از مهمترین صادرکنندگان استعداد فوتبال در سطح اروپا تبدیل شده است. بر اساس جدیدترین گزارش رصدخانه فوتبال CIES (اکتبر ۲۰۲۵)، باشگاههای اتریش در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، در مجموع ۳۳۹ میلیون یورو از محل نقل و انتقالات بینالمللی بازیکنانی که در این کشور پرورش یافتهاند، درآمد داشتهاند.
این رقم، اتریش را در رتبه شانزدهم جهان (مشترک با کلمبیا و مصر) و نهم اروپا قرار میدهد. نکته قابل توجه این است که اتریش با جمعیتی کمتر از ۹.۵ میلیون نفر، از کشورهای پرجمعیت و قدرتمندی مانند روسیه، ترکیه و اوکراین در این رتبهبندی پیشی گرفته است.
جزئیات توزیع سنی این نقل و انتقالات نشان میدهد اتریش تمرکز بالایی بر فروش بازیکنان جوان دارد و الگویی مشابه کشورهای پرتغال و هلند در تولید و صادرات استعدادهای نوجوان و جوان دنبال میکند.
ستارگان جهانی و رکوردهای نقل و انتقالات
اتریش در دو دهه اخیر ستارگان جهانی متعددی را پرورش داده است که باعث تثبیت برند فوتبال این کشور در سطح بینالمللی شده است. رکوردهای نقل و انتقالات تاریخ فوتبال اتریش به شرح زیر است:
-داوید آلابا: انتقال از بایرن مونیخ به رئال مادرید (انتقال آزاد، ۲۰۲۱) با ارزش بازار حدود ۵۵ میلیون یورو در زمان انتقال – رکورددار ارزش بازار تاریخ اتریش
-مارکو آرناتوویچ: انتقال از استوک سیتی به وستهم (۲۵ میلیون یورو، ۲۰۱۷) و سپس به بولونیا و اینتر میلان
-مارسل سابیتسر: انتقال از لایپزیگ به بایرن مونیخ (۱۵ میلیون یورو، ۲۰۲۱) و سپس به منچستریونایتد (قرضی)
-کریستوف باومگارتنر: انتقال از هافنهایم به لایپزیگ (۱۲ میلیون یورو، ۲۰۲۲)
-الکساندر اشلاف: انتقال از ولفسبورگ به بایرن مونیخ (۱۵ میلیون یورو، ۲۰۲۱)
علاوه بر این، باشگاههای بزرگ اتریش مانند ردبول سالزبورگ (ارزش حدود ۲۰۰ میلیون یورو)، رپید وین (ارزش حدود ۶۰ میلیون یورو) و اشتورم گراتس (ارزش حدود ۵۰ میلیون یورو) به عنوان مراکز تولید و صادرات استعداد شناخته میشوند.
باشگاه ردبول سالزبورگ به ویژه به عنوان یکی از بهترین آکادمیهای تولید استعداد در اروپا شناخته میشود و بازیکنان بزرگی مانند سادیو مانه، ارلینگ هالند، نبی کیتا و داوید آلابا را پرورش داده است.
لیگ برتر اتریش؛ جایگاه ویژه در بازار اروپا
لیگ برتر اتریش با حضور ۱۲ تیم، یکی از لیگهای معتبر اروپایی محسوب میشود که بهعنوان «لیگ پلهای برای بازیکنان جوان» شناخته میشود. این لیگ با میانگین ارزش ترکیب حدود ۲۰ میلیون یورو برای هر باشگاه، از نظر مالی در سطح متوسط اروپا قرار دارد و بهعنوان یک «پل ارتباطی» بین لیگهای کوچک اروپا و بازارهای بزرگ (انگلیس، آلمان، اسپانیا، ایتالیا و فرانسه) عمل میکند.
باشگاه ردبول سالزبورگ با میانگین سنی حدود ۲۲ سال و استراتژی خرید بازیکنان جوان و فروش آنها با سود بالا، الگوی اقتصادی منحصربهفردی در فوتبال اروپا ایجاد کرده است. درآمد باشگاههای اتریشی عمدتا از چهار منبع فروش بازیکن (مهمترین منبع برای باشگاههای بزرگتر مانند سالزبورگ)، حق پخش تلویزیونی (حدود ۶۰ میلیون یورو در سال برای کل لیگ)، اسپانسرشیپ و فروش بلیت تامین میشود.
برنامه جبران خدمات باشگاهی؛ درآمد مستقیم برای باشگاههای داخلی
باشگاههای اتریش به دلیل حضور پررنگ بازیکنان این کشور در تیم ملی و نیز سهم قابلتوجه از بازیکنان خارجی شاغل در این لیگ، از برنامه جبران خدمات باشگاهی فیفا بهرهمند میشوند. بر اساس این برنامه، فیفا به ازای هر روزی که بازیکنان در اردوی تیم ملی (از دوره آمادهسازی تا پایان حضور در جام) حضور داشته باشند، مبلغ حدود 11 هزار دلار به باشگاهها پرداخت میکند.
با توجه به ترکیب ۲۶ نفره تیم ملی اتریش که اکثرا در لیگهای بزرگ اروپایی (بهویژه بوندسلیگا آلمان) شاغل هستند، باشگاههای اتریشی که بازیکنان ملیپوش دارند (مانند ردبول سالزبورگ، رپید وین و اشتورم گراتس) از این محل مبالغ قابلتوجهی دریافت خواهند کرد.
علاوه بر این، مکانیسم همبستگی فیفا (۵ درصد از هر انتقال بینالمللی) نیز جریان ارزی قابلتوجهی را به باشگاههای پرورشدهنده اتریش سرازیر میکند. به عنوان مثال، انتقال سادیو مانه از سالزبورگ به ساوتهمپتون، حدود ۱.۵ میلیون یورو برای باشگاه پرورشدهنده او در اتریش به ارمغان آورد.
«تیم ملی جواهرات» و دوران طلایی جدید
تیم ملی اتریش با لقب «تیم ملی جواهرات» که ریشه در دوران طلایی دهه ۱۹۳۰ دارد، پس از سالها حضور در سایه، با هدایت رالف رانگنیک و ظهور نسل جدیدی از ستارگان، به یکی از تیمهای جذاب اروپا تبدیل شده است. حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ که دومین حضور متوالی این کشور در این مسابقات (پس از ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲) است، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این در شراطی است که اثر اقتصادی تیم ملی این کشور از سه مجرای اصلی ارتقای برند ملی از طریق معرفی اتریش بهعنوان یک قدرت فوتبالی رو به رشد و مقصدی جذاب برای گردشگری ورزشی، افزایش ارزش تجاری بازیکنان و جلب توجه استعدادیابهای جهانی، و تحریک مصرف داخلی از طریق فروش البسه و کالاهای ورزشی تحقق مییابد. همچنین فروش البسه تیم ملی اتریش در سال ۲۰۲۶ (با همکاری برند پوما) با رشد چشمگیر ۳۰ درصدی نسبت به دوره قبل مواجه شده است.
بازار تجهیزات ورزشی؛ اقتصادی پویا و روبه رشد
بازار تجهیزات ورزشی و کالاهای مرتبط با فوتبال در اتریش، با توجه به درآمد سرانه بالا و فرهنگ غنی ورزشی، یکی از پویاترین بازارهای اروپا محسوب میشود. بر اساس گزارشهای تحقیقاتی، بازار تجهیزات ورزشی اتریش در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۲.۸ میلیارد یورو رسیده است که نرخ رشد مرکب سالانه آن حدود ۴ درصد برآورد میشود. فروش البسه رسمی باشگاهها و تیم ملی، کفشهای ورزشی، توپهای فوتبال و تجهیزات تمرینی با رشد چشمگیری مواجه شده است.
بر اساس دادههای منتشر شده، فروش البسه تیم ملی اتریش در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه در سال ۲۰۲۲، بیش از ۴۰ درصد رشد داشته است و فروش البسه باشگاههای بزرگ مانند ردبول سالزبورگ و رپید وین نیز با افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی همراه بوده است. این رشد، فرصتهای بینظیری برای برندهای ورزشی بینالمللی و همچنین فروشندگان خردهفروشی داخلی ایجاد کرده است.
اقتصاد هواداری و گردشگری ورزشی
اقتصاد هواداری در اتریش، با توجه به جمعیت ۹.۲ میلیونی و درآمد سرانه بالا، به یک بازار پرسود برای صنعت ورزش تبدیل شده است. حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، جریانهای گردشگری ورزشی را به شدت تقویت کرده است. تخمین زده میشود که حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار هوادار اتریشی به ایالات متحده سفر کنند که هر یک به طور متوسط ۴,۰۰۰ تا ۷,۰۰۰ دلار هزینه خواهند کرد که در مجموع به معنای تزریق ۶۰ تا ۱۴۰ میلیون دلار به اقتصادهای محلی شهرهای میزبان است.
همچنین، موقعیت مرکزی اتریش در اروپا و وجود دیاسپورای قابلتوجه در آلمان و سوئیس، بازار بزرگی برای کالاهای ورزشی و خدمات مرتبط با فوتبال ایجاد کرده است و فروش البسه رسمی تیم ملی و سایر کالاهای ورزشی در این دوره با رشد چشمگیری مواجه شده است.
اتریش؛ الگوی توسعه پایدار در اروپا
اقتصاد فوتبال اتریش نمونهای از یک مدل «توسعه استعدادمحور با مدیریت مالی هوشمندانه» در یک کشور توسعهیافته اروپایی با جمعیت محدود است. در شرایطی که اقتصاد کلان کشور با چالشهای جمعیتی و رقابتپذیری در سطح اروپا مواجه است، فوتبال به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای خلق ارزش ارزی، اشتغالزایی غیرمستقیم و ارتقای برند ملی عمل میکند.
مهمترین عوامل موفقیت این مدل، ترکیب سه عنصر کلیدی است: سیستم استعدادیابی و پرورش استعداد که با همکاری نزدیک باشگاهها (بهویژه ردبول سالزبورگ) و مدارس ایجاد شده و یکی از کارآمدترین سیستمهای اروپا محسوب میشود، باشگاههای حرفهای با مدیریت مالی قوی که بهعنوان مراکز تولید و صادرات استعداد با الگوی خرید و فروش هوشمندانه عمل میکنند، و ارتباط نزدیک با بازارهای بزرگ اروپایی (بهویژه بوندسلیگا آلمان) که بازار مناسبی برای فروش بازیکنان اتریشی فراهم کرده است.
در نهایت، تجربه اتریش نشان میدهد در یک اقتصاد توسعهیافته با جمعیت محدود، اگر صنعت فوتبال بتواند با «سیستم استعدادیابی کارآمد، مدیریت مالی شفاف و ارتباط با بازارهای جهانی» همراه شود، میتواند به یکی از مؤثرترین ابزارهای «صادرات نیروی انسانی ماهر، برندسازی ملی و اشتغالزایی غیرمستقیم» تبدیل شود.
چالش اصلی اکنون برای این کشور، سرمایهگذاری مجدد عواید ۹ میلیون دلاری جام جهانی و درآمدهای ارزی در زیرساختهای پایدار ورزشی، گسترش آکادمیهای استعدادیابی در سراسر کشور و بهبود رقابتپذیری لیگ داخلی است تا از این فرصت تاریخی برای تبدیل شدن به یکی از قدرتهای پایدار فوتبال اروپا استفاده کند و الگوی موفق ردبول سالزبورگ را به سایر باشگاههای کشور تعمیم دهد.
گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
