به گزارش تجارت نیوز، پرتغال با جمعیتی حدود ۱۰.۷ میلیون نفر، اگرچه از نظر تولید ناخالص داخلی سرانه (۳۰,۸۰۰ یورو) پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، اما توانسته با اتکا به صنایع سبک و گردشگری، جایگاه خود را در اقتصاد اروپا تثبیت کند.
در چنین ساختاری، فوتبال در پرتغال فراتر از یک صنعت ورزشی، به عنوان یکی از مهمترین «موتورهای صادرات استعداد، ارزآوری و برندسازی ملی» عمل میکند و حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، که هشتمین حضور متوالی این کشور در بزرگترین رویداد ورزشی جهان محسوب میشود، به کانون توجه اقتصادی و رسانهای کشور تبدیل شده است.
پرتغال و فرصت اقتصادی جام جهانی
بر اساس مطالعه موسسه پرتغالی مدیریت بازاریابی (IPAM)، جام جهانی ۲۰۲۶ میتواند بین ۳۷۸ تا ۹۴۵ میلیون یورو به اقتصاد پرتغال تزریق کند که این رقم به عملکرد تیم ملی بستگی دارد . در کمترین حالت (حذف در مرحله گروهی) این رقم ۳۷۸ میلیون یورو و در صورت قهرمانی به ۹۴۵ میلیون یورو خواهد رسید که حتی از تأثیر اقتصادی قهرمانی پرتغال در یورو ۲۰۱۶ (۶۰۹ میلیون یورو) نیز فراتر خواهد رفت .
این رشد عمدتاً ناشی از چهار عامل کلیدی است؛ افزایش قدرت خرید مصرفکنندگان، میزبانی مسابقات در بازارهای قدرتمند اقتصادی (آمریکا، کانادا و مکزیک)، گسترش جام جهانی به ۴۸ تیم و ۱۰۴ مسابقه، و تثبیت اقتصاد دیجیتال به عنوان منبع جدید ارزش.
نکته قابل توجه اینکه تقریباً یکچهارم از هر یورو تولیدشده توسط جام جهانی اکنون از حوزه دیجیتال (پلتفرمهای استریمینگ، رسانههای اجتماعی و اقتصاد محتوا) سرچشمه میگیرد که نشاندهنده تغییر ساختاری در مدل اقتصادی فوتبال است .
لیگ برتر؛ منبع صادرات استعداد
لیگ برتر پرتغال با حضور ۱۸ تیم، یکی از معتبرترین لیگهای اروپایی و بهعنوان ویترینی برای صادرات استعداد به بازارهای بزرگ فوتبال جهان شناخته میشود. در فصل ۲۰۲۴-۲۰۲۵، درآمد کل فوتبال حرفهای پرتغال برای نخستین بار از مرز ۱.۱ میلیارد یورو عبور کرد و به ۱.۱۳۳ میلیارد یورو رسید که ۰.۳۲ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل میدهد و سهم آن نسبت به سال قبل ۴۴ درصد رشد داشته است.
بخش عمده این درآمد از محل فروش بازیکنان با رقم ۶۳۶ میلیون یورو (نزدیک به ۵۰ درصد افزایش نسبت به سال قبل) تأمین شده است که نشاندهنده نقش محوری صادرات استعداد در اقتصاد فوتبال پرتغال است. باشگاههای بزرگی مانند بنفیکا، پورتو و اسپورتینگ به عنوان کارخانههای تولید و صادرات استعداد عمل میکنند و بازیکنان مطرحی را به لیگهای معتبر اروپایی عرضه میکنند.
این صنعت در فصل مذکور ۲۸۸ میلیون یورو مالیات به دولت پرداخت کرده و بیش از ۶,۱۰۰ شغل مستقیم ایجاد نموده است که نشان از نقش روزافزون فوتبال به عنوان یک بخش استراتژیک اقتصاد ملی دارد . در عرصه صادرات استعداد، پرتغال با ۵۰۰ بازیکن شاغل در ۱۳۵ لیگ حرفهای در سراسر جهان، چهارمین صادرکننده بزرگ فوتبال در جهان محسوب میشود که رشد ۶۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ را ثبت کرده است. این رقم، بالاترین نرخ رشد درصدی در میان ۵۰ کشور برتر صادرکننده فوتبال است.
۷۳ درصد از بازیکنان تیم ملی پرتغال اکنون در خارج از کشور توپ میزنند که از منچستر و میلان تا عربستان سعودی را شامل میشود . این پراکندگی جغرافیایی، علاوه بر افزایش سطح فنی تیم ملی و جریان ارزی قابلتوجه به باشگاههای پرورشدهنده، به عنوان یک عامل کلیدی در افزایش ارزش بازار و جذابیت تجاری فوتبال پرتغال محسوب میشود.
درخشش پرتغال روی شانه رونالدو
تیم ملی پرتغال که با لقب «سلکائو» و کاپیتانی کریستیانو رونالدو شناخته میشود، در جام جهانی ۲۰۲۶ با درخشش این ستاره بینظیر، لحظات تاریخی را رقم زده است. رونالدو در دیدار مقابل ازبکستان در گروه K، با ثبت دو گل، نام خود را به عنوان اولین بازیکن تاریخ ثبت کرد که در 6 دوره جام جهانی (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۶) موفق به گلزنی شده است .
این گلها همچنین او را با ۱۰ گل زده به عنوان بهترین گلزن تاریخ پرتغال در جام جهانی تبدیل کرد و رکورد ۹ گله اسطوره اوزهبیو را که از سال ۱۹۶۶ پابرجا بود، پشت سر گذاشت . رونالدو در سن ۴۱ سالگی و ۱۳۸ روزگی نیز به دومین پیرترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد که نشاندهنده طول عمر فوقالعاده حرفهای اوست .
با وجود انتقادات پس از تساوی ۱-۱ در دیدار نخست مقابل کنگو، رونالدو به بهترین شکل ممکن پاسخ داد و در پیروزی ۵-۰ مقابل ازبکستان، با گل دقیقه ۶ و سپس گل دقیقه ۳۹، پرتغال را به مسیر صعود بازگرداند و به عنوان بهترین بازیکن زمین انتخاب شد . این پیروزی که با گلهای نونو مندس، گُل به خودی و رافائل لیائو تکمیل شد، پرتغال را با ۴ امتیاز در صدر گروه K قرار داد و راهی مرحله حذفی کرد.
چالشهای اقتصادی جام جهانی برای پرتغال
با این حال، اقتصاد حضور در جام جهانی برای پرتغال با چالشهایی نیز همراه است. صنعت مهماننوازی و خردهفروشی که معمولا از بزرگترین برندگان رویدادهای ورزشی هستند، در سال ۲۰۲۶ با تغییر الگوی مصرف هواداران مواجه شدهاند.
بر اساس تحقیقات IPAM، مصرف خانگی با سهم ۲۶ درصدی به عنوان بزرگترین بخش تأثیر اقتصادی شناخته شده و پس از آن رستورانها (۱۵ درصد) و تبلیغات و رسانه (۱۴ درصد) قرار دارند . سفرهای هواداران تنها ۴ درصد از کل تأثیر اقتصادی را تشکیل میدهد که نشاندهنده تغییر بنیادین در نحوه تعامل هواداران با رویدادهای ورزشی است؛ بهطوریکه تأثیر اقتصادی دیگر به حضور فیزیکی وابسته نیست، بلکه از طریق مصرف دیجیتال، تعامل در رسانههای اجتماعی و توانایی هواداران در تقویت رویداد ایجاد میشود .
این یافته، درس ارزشمندی برای میزبانی مشترک جام جهانی ۲۰۳۰ (که پرتغال یکی از میزبانان خواهد بود) ارائه میدهد و نشان میدهد که ارزش واقعی رویدادهای بزرگ ورزشی نه در خود رویداد، بلکه در نحوه فعالسازی آن قبل، حین و بعد از مسابقات نهفته است.
گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
