به گزارش تجارت نیوز، اکونومیست با انتشار یادداشتی نوشت: کنش و واکنشهای دیپلماتیک احمد الشرع در عرصه بینالمللی چشمگیر بوده است. رئیسجمهور موقت سوریه در سازمان ملل تشویق شد و در باشگاههای خصوصی نیویورک با چهرههای بانفوذ دیدار داشت. او ماه مه نیز در پاریس با استقبال گرم امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روبهرو شد. با این حال، یکی از همسایگان نزدیک سوریه همچنان قانع نشده است.
اکونومیست در ادامه یادداشت خود آورد: شاید در عصری دیگر، عراق و سوریه میتوانستند متحدانی عادی باشند: دو کشوری که بر دو سوی فرات قرار دارند و از تنوع قومی و شهرهای تاریخی برخوردارند. اما در عمل، روابطشان دههها مسموم بوده است. حزب بعث با تکیه بر ایدئولوژی سوسیالیستی و پانعربیستی شاید میتوانست شکاف را پر کند، اما برعکس آن را عمیقتر کرد.
از دهه ۱۹۷۰، دو رژیم رقیب بعثی ها در دمشق و بغداد بر سر کار بودند. حافظ اسد، رئیسجمهور وقت سوریه، صدام حسین و اطرافیانش را «یک باند» خواند. صدام نیز سوریه را به خیانت متهم کرد. پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، بشار اسد اتوبوساتوبوس رادکال ها را از زندانهایش راهی عراق کرد، با این امید که آمریکا را در باتلاقی شبیه ویتنام قرن بیستویکم گرفتار کند.
اکونومیست در ادامه آورد: گذشته احمد الشرع فراموشکردنی نیست. او زمانی علیه نیروهای آمریکایی در عراق فعالیت داشت و پنج سال را در زندانهای این کشور گذراند. اما رفتارش در عراق با اکثریت شیعه، جایی که ایران ـ به واسطه حامیان شیعهاش ـ نفوذ گستردهای دارد، بخشودنی نیست. ظهور گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ ـ گروهی رادیکال ـ صرفا موجب شد تا گروههای حامی ایران در عراق قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کنند و به واسطه همین قدرتی که در اختیار دارند، فارع از ساختار فرقهگرای حاکم بر عراق با چهرههای رادیکالی چون احمد الشرع ناسازگار باشند.
هراس از رویارویی شیعه و سنی در عراق
در سالهای اخیر، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، طرحهای بلندپروازانهای برای ساختوساز و توسعه زیرساختها، از جمله خدمات دیجیتال، پیش برده و کوشیده تا نظامیان را متقاعد کند به جای جنگیدن، از مسیر تجارت ثروتمند شوند. اما قدرتگیری احمد الشرع معادلات را تغییر داده است. برخی از این گروهها که همچنان حامی ایران هستند، به دنبال آن هستند تا مشروعیت داخلی خود را بهعنوان «مدافعان» در برابر رادیکالهای سنی نزدیک به الشرع بازتعریف کنند.
گروهی دیگر نگراناند که سنیهای عراق ـ که حدود ۴۰ درصد جمعیت را تشکیل میدهند ـ از پیروزی او الهام بگیرند. تحولات اخیر نیز بر این تنشها افزوده است. ماه جاری نیروهای دولتی سوریه بخشهایی از مناطق تحت کنترل «نیروهای دموکراتیک سوریه» ـ ائتلافی به رهبری کردها ـ را بازپس گرفتند. همزمان مقامهای آمریکایی انتقال حداکثر هفت هزار تن از خطرناکترین زندانیان داعش که در بازداشتگاههای منطقه نگهداری میشدند را به عراق آغاز کردند. برخی در عراق خشمگین شدند، اما دولت تأکید کرد این اقدام موقتی است و بهتر از آن است که این افراد بگریزند.
چرایی هراس سودانی
اکونومیست در ادامه آورد: اوجگیری نفوذ و آوازه احمد الشرع نگرانی عمیقی در بغداد برانگیخته است. ماه گذشته رئیس دستگاه اطلاعاتی عراق مدعی شد 10 هزار نیروی داعش در سوریه آزادانه فعالیت میکنند؛ رقمی که سال گذشته حدود دو هزار نفر برآورد میشد. محمد شیاع السودانی از معدود رهبران عرب است که هنوز برای احمد الشرع فرش قرمز پهن نکرده است. اکنون دیواری بتنی به طول ۳۵۰ کیلومتر در امتداد مرزهایی که زمانی نفوذپذیر بودند، کشیده شده است.
در انتها باید گفت امروز عراق همچنان زخمهای برجایمانده از یاران سابق احمد الشرع را در موصل و فلوجه بر تن دارد. بسیاری در بغداد با دیدن استقبال رهبران غربی از رئیسجمهور جدید سوریه، ناخشنود هستند. یک دیپلمات عراقی در این باره هشدار داد: «او مورد اعتماد نیست و در اینجا کسی به او روی خوش نشان نخواهد داد».
