به گزارش تجارت نیوز، در حافظه جمعی ایرانیان، همواره با تصویر صلح، دیدار و آغاز دوباره گره خورده است؛ اما نوروز ۱۴۰۵ در سایه شرایط جنگی، معنایی متفاوت و تلختر به خود گرفت. جادههایی که هر سال میزبان شور سفر و شوق دیدار بودند، اینبار در فضایی آمیخته با اضطراب، نااطمینانی و فشارهای ناشی از جنگ، پذیرای میلیونها مسافری شدند که هر یک بهنوعی از سنگینی این وضعیت تأثیر پذیرفته بودند. در چنین شرایطی، ثبت آمار ۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزی، دیگر تنها یک هشدار ایمنی نیست؛ بلکه نشانهای از تأثیر عمیق بحرانهای کلان بر زندگی روزمره مردم است.
در روزهایی که زیرساختها تحت فشار مضاعف قرار دارند، منابع امدادی و خدماتی درگیر پیامدهای جنگ هستند و تمرکز عمومی جامعه میان دغدغههای معیشتی، امنیتی و روانی تقسیم شده است، جادهها نیز بهطور طبیعی ناایمنتر از همیشه میشوند. خستگی ناشی از شرایط روحی، کاهش کیفیت خدمات، اختلال در نظارتها و حتی فرسودگی ناوگان حملونقل، همگی دست به دست هم میدهند تا احتمال بروز حوادث افزایش یابد. در چنین بستری، تصادف دیگر صرفاً یک اتفاق نیست، بلکه بخشی از زنجیره پیامدهای یک وضعیت بحرانی گستردهتر است.
۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزی ۱۴۰۵
رئیس پلیس راهور فراجا با تشریح نتایج اجرای طرح نوروزی ۱۴۰۵ اعلام کرد: در طول ۲۰ روز اجرای این طرح، ۴۵۲ نفر در سر صحنه تصادفات رانندگی جان خود را از دست دادند. این آمار، همزمان با ثبت بیش از ۴۴۳ میلیون تردد، نشاندهنده تداوم نقش پررنگ خطای انسانی در وقوع سوانح رانندگی است.
سردار سید تیمور حسینی با تشریح ابعاد اجرایی طرح نوروزی، اظهار کرد: این طرح از (۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵) به مدت ۲۰ روز با هدف مدیریت یکپارچه ترافیک و ارتقای ایمنی سفرها اجرا شد. در این بازه، بیش از ۲۲ هزار نیروی پلیس راه و راهور در سطح محورهای درون و برونشهری بهکارگیری شدند و با پشتیبانی بیش از ۷۰۰۰ دستگاه خودروی عملیاتی و موتورسیکلت و استقرار بیش از ۳۰۰۰ تیم گشتی در هر شیفت، عملاً تمامی ظرفیت عملیاتی پلیس راهور برای پوشش حداکثری شبکه ترافیکی کشور به میدان آمد.
رئیس پلیس راهور فراجا در ادامه با اشاره به شاخصهای تردد در طرح نوروزی، گفت: در مجموع بیش از ۴۴۳ میلیون تردد وسایل نقلیه در کل جاده های کشور و بیش از ۴۱ میلیون تردد بین استانی در این بازه زمانی ثبت شده است. سهم غالب کل ترددها متعلق به خودروهای سواری و وانت با ۳۸۴ میلیون تردد و با افزایش سهم حدود ۷ درصدی نسبت به سهم این نوع وسایل نقلیه در طرح نوروزی سال قبل است؛ موضوعی که نشاندهنده غلبه سفرهای شخصی در الگوی جابهجایی نوروزی امسال است.
آمار تصادفات نوروزی ۱۴۰۵ با ثبت جانباختن دستکم ۴۵۲ نفر، بار دیگر زنگ خطر وضعیت ایمنی جادهها در ایران را به صدا درآورده است؛ آماری که در کنار هزاران مصدوم و دهها هزار تصادف ثبتشده، نشان میدهد مسأله سوانح رانندگی همچنان یکی از چالشهای جدی و مزمن کشور است. این در حالی است که هر ساله با آغاز سفرهای نوروزی، هشدارها درباره رعایت نکات ایمنی افزایش مییابد، اما در عمل، تغییر محسوسی در کاهش تلفات دیده نمیشود.
بخش قابل توجهی از تصادفات، ریشه در رفتار رانندگان دارد / الگوی بروز سوانح در نوروز امسال تفاوت چندانی با سالهای گذشته نداشته و همچنان خطاهای انسانی در صدر عوامل قرار دارد
بررسیها و اظهارات کارشناسان حوزه تصادفات نشان میدهد بخش قابل توجهی از این حوادث، ریشه در رفتار رانندگان دارد. مهرداد میرمحمدی، کارشناس ایمنی و تصادفات در این باره به تجارتنیوز میگوید: الگوی بروز سوانح در نوروز امسال تفاوت چندانی با سالهای گذشته نداشته و همچنان خطاهای انسانی در صدر عوامل قرار دارد. عدم توجه به جلو مهمترین عامل وقوع تصادفات بوده و سهم قابل توجهی از حوادث به همین عامل بازمیگردد. پس از آن نیز ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه، انحراف به چپ و تغییر مسیر ناگهانی از جمله دلایل پرتکرار تصادفات بودهاند.
او می افزاید: بسیاری از این خطاها به مسائل ساده اما حیاتی مربوط میشود؛ از جمله خستگی و خوابآلودگی در سفرهای طولانی، استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی و بیتوجهی به سرعت مطمئنه.
این کارشناس ایمنی و تصادفات تاکید میکند: آمار بالای تصادفات در ساعات پایانی روز نیز نشاندهنده نقش خستگی و کاهش تمرکز رانندگان در بروز حوادث است. از نگاه این کارشناس، تا زمانی که فرهنگ رانندگی اصلاح نشود و نظارتها به شکل مؤثرتری اعمال نشود، نمیتوان انتظار کاهش جدی تلفات را داشت.
تمرکز بر خطای انسانی همه واقعیت نیست / در بسیاری از کشورها، خطاهای مشابه رانندگی به دلیل وجود خودروهای ایمنتر، کمتر به مرگ منجر میشود
میرمحمدی اما در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این موضوع که تمرکز صرف بر خطای انسانی تصویر کاملی از واقعیت تصادفات نشان نمیدهد، اظهار میدارد: اگر بپذیریم که بخش عمده تصادفات ناشی از اشتباهات رانندگان است، این نکته نباید نادیده گرفته شود که کیفیت و ایمنی خودروها نقش تعیینکنندهای در شدت خسارات و میزان تلفات دارد.
او میافزاید: در بسیاری از کشورها، خطاهای مشابه رانندگی به دلیل وجود خودروهای ایمنتر، کمتر به مرگ منجر میشود، در حالی که در ایران همین خطاها اغلب پیامدهای جبرانناپذیر دارند.
این کارشناس تصادفات ادامه میدهد: ضعف ساختاری برخی خودروها، عملکرد نامطلوب سیستمهای ایمنی مانند ترمز و ایربگ و فاصله استانداردهای تولید با معیارهای روز دنیا، از جمله عواملی است که باعث میشود تصادفات به جای جراحت، به مرگ ختم شوند.
میرمحمدی خاطر نشان میکند: سهم بالای خودروهای سواری در تصادفات نیز بهعنوان یک عامل مهم دیگر مطرح میشود؛ چرا که بخش عمده ناوگان در حال تردد کشور را همین خودروها تشکیل میدهند و در صورت پایین بودن سطح ایمنی آنها، احتمال تلفات افزایش مییابد.
نقش موتورسیکلتها در افزایش آمار جانباختگان/ شکلگیری یک چرخه معیوب در بروز تصادفات
او همچنین به نقش موتورسیکلتها در افزایش آمار جانباختگان اشاره میکند و میگوید: نبود ایمنی کافی در این وسایل و استفاده نکردن از تجهیزات حفاظتی مانند کلاه ایمنی، سهم قابل توجهی در مرگومیر ناشی از تصادفات دارد. در بسیاری از موارد، یک تصادف که میتوانست به یک حادثه قابل کنترل تبدیل شود، به دلیل نبود حداقلهای ایمنی به یک فاجعه انسانی بدل میشود.
میرمحمدی همچنین به ایمن نبودن راهها و جادهها اشاره کرده و تاکید میکند: در کنار عوامل یاد شده، وضعیت زیرساختهای جادهای نیز بهعنوان ضلع سوم این بحران مطرح میشود. کیفیت برخی جادهها، نبود علائم کافی، روشنایی نامناسب و کمبود سیستمهای هوشمند کنترل ترافیک، در افزایش احتمال وقوع تصادفات نقش دارد.
او میافراید: اگرچه سهم جاده در مقایسه با عامل انسانی کمتر عنوان میشود، اما در بسیاری از موارد، همین ضعفها میتواند یک خطای کوچک راننده را به یک حادثه مرگبار تبدیل کند.
این کارشناس ایمنی و تصادفات در پایان هشدار میدهد: آنچه از مجموع این دیدگاهها برمیآید، شکلگیری یک چرخه معیوب در بروز تصادفات است؛ چرخهای که در آن خطای انسانی، خودروهای ناایمن و زیرساختهای ناکافی، یکدیگر را تقویت میکنند. در چنین شرایطی، تمرکز بر یک عامل و نادیده گرفتن سایر مؤلفهها، راهگشای کاهش تلفات نخواهد بود.
