به گزارش تجارت نیوز،
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز دوشنبه در قبرس اعلام کرد که کشورش به همراه چند کشور دیگر قصد دارند یک مأموریت «اسکورت» یا همان محافظت از کشتیها در تنگه هرمز را راهاندازی کنند.او گفت این مأموریت «کاملاً دفاعی» است و قرار است هم کشورهای اروپایی و هم کشورهای غیراروپایی در آن شرکت کنند.اما سوال اصلی برای اقتصاد جهان و کشتیهایی که کالاها را جابهجا میکنند این است: این جنگ چقدر طول میکشد؟یک شرکت تحلیلگر یونانی به نام «اکسکلوسیو» میگوید فعلاً هر چیزی به مدت زمان جنگ بستگی دارد. آنها توضیح میدهند که تاریخ دو نمونه متفاوت را نشان داده است: وقتی کانال سوئز در سال ۱۹۶۷ بسته شد، نفتکشها سالها در رونق بودند. اما در بحران نفتی سال ۱۹۷۳، قیمتهای بالا باعث شد تقاضا برای نفت و حملونقل به کلی نابود شود.این تحلیلگران میگویند: اگر بسته شدن تنگه هرمز موقتی باشد، به نفع کشتیداران و نفتکشها تمام میشود و درآمدشان بالا میرود. اما اگر جنگ طولانی و به یک بحران منطقهای بزرگ تبدیل شود، دیگر بحث کمبود نفت و سوخت مطرح نیست، بلکه اقتصاد کل جهان آسیب میبیند و تقاضا برای حملونقل سقوط میکند. به زبان ساده، در حالت اول کشتیداران سود میکنند، در حالت دوم همه ورشکست میشوند.
قیمت سوخت کشتیها به اوج تاریخی رسید
جنگ بین ایران و ائتلاف آمریکا و رژیم صهیونیستی قیمت سوخت کشتیها را به بالاترین رقم تاریخ رسانده است. گزارشها نشان میدهد که قیمت جهانی سوخت سنگین کشتیها (به نام IFO380) دیروز به ۸۴۱ دلار و ۵۰ سنت در هر تن رسید که از رکورد قبلی یعنی ۷۶۰ دلار هم بالاتر رفت. برای مقایسه بدانید ماه پیش قیمت همین سوخت ۴۵۶ دلار بود.در سنگاپور که مهمترین بندر برای سوختگیری کشتیها در جهان است، قیمت هر تن سوخت دیروز به یک میلیون و ۷۳ هزار تومان (معادل ۱۰۷۳ دلار) رسید. هرچند امروز صبح نشانههایی از پایین آمدن قیمت نفت دیده میشود که شرکتهای حملونقل را کمی خوشحال کرده است.
یک شرکت کارگزاری دیگر به نام «بریمار» در گزارش جدید خود گفته است: «سوخت کشتیها دارد کمیاب و گران میشود.». آنها اشاره کردهاند که حداقل یکپنجم سوخت صادراتی جهان در خاورمیانه گیر افتاده و نمیتواند به جاهای دیگر برسد.یک شرکت تحلیل دریایی یونانی به نام «سیگنال» هم گزارش داده که مراکز مهم سوختگیری مثل سنگاپور، کلمبو در سریلانکا و بنادر هند با افزایش تقاضا روبرو شدهاند. دلیلش این است که کشتیها مسیرهایشان را عوض کردهاند و مجبورند در بنادر دیگر سوخت بگیرند. در اروپا هم وضع به همین شکل است. منطقه سوختگیری شمال غرب اروپا که مرکز آن روتردام هلند، آنتورپ بلژیک و آمستردام است، با کمبود سوخت و قیمتهای بالاتر مواجه شده است. بنادر مدیترانه مثل جبلالطارق هم شلوغتر از همیشه شدهاند.
واکنشها به بحران: از نگرانی تا شجاعتطلبی
یک سخنگوی انجمن بینالمللی صنعت سوخت کشتیها درباره ایران گفت: «با توجه به این همه نوسان و تحولات بیسابقه در منطقه، ما هم مثل بقیه دنیا امیدواریم هرچه زودتر جنگ تمام شود و تنشها کم شود.»مدیرعامل یک شرکت مدیریت ریسک انرژی به نام «پاراتوس» هم گفت: «صنعت کشتیرانی باید هوشیار باشد، اما نباید وحشت کند.» او توضیح داد که تنش در بازار انرژی به خاطر جنگ خاورمیانه، به وضوح در قیمتهای پالایشگاهی دیده میشود. او گفت وقتی قیمت گازوئیل تا ۵۰ دلار بالا میرود، یعنی دنیا برای گرفتن سوخت تقلا میکند و چون سوخت کشتیها هم از همین خانواده است، قیمت آن هم سریع بالا میرود.این مدیرعامل تأکید کرد که مشکل فعلی کمبود فیزیکی سوخت نیست، بلکه نوسان شدید قیمت است. او گفت: «مراکز اصلی مثل سنگاپور هنوز سوخت دارند، اما گران شده است. اگر این بحران طول بکشد، کمبود واقعی پیش میآید و آن وقت فقط یک راه حل میماند: نابودی تقاضا به خاطر قیمتهای نجومی.»یک تحلیلگر بازار حملونقل یونانی هم با این نظر موافق بود و گفت: »نگرانی الان این نیست که سوخت پیدا نمیشود، نگرانی این است که معلوم نیست فردا سوخت هست یا نه و قیمتش چقدر است. برای مالکان کشتیها یعنی باید زودتر برنامهریزی کنند، دقیقتر سوخت بگیرند و هزینه بیشتری بپردازند تا به منطقه جنگی نزدیک نشوند.»
در این میان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که برخی او را معمار این جنگ میدانند، سعی دارد نگرانیها را کم کند. او از نفتکشها خواسته که در خاورمیانه حرکت کنند و گفته که حرفش را بزنند. او آخر هفته در مصاحبه با فاکس نیوز در مورد فلج شدن نفتکشها در دو طرف تنگه هرمز گفت: «این کشتیها باید از تنگه هرمز عبور کنند و کمی شجاعت به خرج بدهند. چیزی برای ترسیدن وجود ندارد. آنها که نیروی دریایی ندارند، ما همه کشتیهایشان را غرق کردیم.»ترامپ همچنین گفته که برای پایین آوردن قیمت نفت، قصد دارد تحریمهای بیشتری را علیه روسیه لغو کند تا روسیه بتواند نفت بیشتری صادر کند.در طرف دیگر، فرانسه دارد دست به اقدام عملی میزند. این کشور دهها کشتی جنگی، از جمله ناوگان ناو هواپیمابر خود را به دریای مدیترانه و دریای سرخ و احتمالاً به تنگه هرمز اعزام میکند تا از متحدانش در برابر تهدیدهای ناشی از جنگ محافظت کند. امانوئل مکرون هم تأکید کرد که این یک مأموریت “کاملاً دفاعی» برای اسکورت کشتیها از میان تنگه هرمز است.
آنچه در تنگه هرمز میگذرد، تنها یک درگیری نظامی نیست، بلکه یک جنگ تمامعیار اقتصادی است. تنگه هرمز بهعنوان مهمترین شاهراه انرژی جهان، جایی است که یکپنجم نفت دنیا از آن عبور میکند و هرگونه ناامنی در آن، زنجیره تأمین انرژی جهان را مختل میکند.افزایش قیمت سوخت کشتیها به بیش از ۱۰۰۰ دلار در هرتن، تنها عددی روی کاغذ نیست؛ این گرانی در نهایت بهصورت افزایش قیمت کالاهای وارداتی، از مواد غذایی گرفته تا محصولات صنعتی، به جیب مصرفکنندگان نهایی در سراسر جهان از جمله ایران فشار میآورد.اگرچه کشورهای غربی بهدنبال اسکورت کشتیها و مهار بحران هستند، اما تحلیلگران مستقل معتقدند اگر این جنگ طولانی شود، دنیا باید منتظر تکرار سناریوی ۱۹۷۳ باشد؛ سناریویی که در آن قیمتهای نجومی نفت، تقاضا برای انرژی را از بین برد و رکود اقتصادی سنگینی را به جهان تحمیل کرد.در این میان، آنچه برای مخاطب ایرانی اهمیت دارد، درک این واقعیت است که تحولات تنگه هرمز تنها یک خبر نظامی نیست، بلکه یک شاخص اقتصادی تعیینکننده برای آینده قیمتها، تورم و حتی ارزش پول ملی است.
منبع: فارس
