به گزارش تجارت نیوز، رضا دست‌فال، دانش آموخته موسیقی، نوازنده و مدرس ساز کنترباس و گیتار بیس و مدیرعامل موسسه فرهنگی و هنری آوای ایرا هنر در گفت‌گو با تجارت‌نیوز درباره آغاز کار خود در موسیقی، انتخاب ساز، علاقه به سبک‌های مختلف و ورود به دنیای اقتصادی موسیقی سخن گفته که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید.
*اول از همه، چه شد که سمت موسیقی رفتید؟ اولین جرقه از کجا زده شد؟
علاقه‌ی شخصی و تشویق خانواده باعث شد از همان مقطع اول راهنمایی وارد هنرستان موسیقی شوم و از همان ابتدا جذب فضای موسیقی کلاسیک شدم. دیپلم هنرستان را در رشته‌ی نوازندگی ساز جهانی گرفتم و بعد از آن، در همین رشته، دوره‌ی کارشناسی را هم به پایان رساندم.
*چه سالی به ارکستر سمفونیک تهران پیوستید و چند سال در آن حضور داشتید؟
از سال ۹۱ — اگر اشتباه نکنم — در آزمون ورودی ارکستر سمفونیک تهران شرکت کردم و وارد ارکستر شدم؛ و تا سال ۱۴۰۰، حدود ۹ سال، افتخار داشتم به‌عنوان نوازنده‌ی کنترباس، در کنار هنرمندان و نوازندگان درجه‌یک، در این ارکستر حضور داشته باشم.
*در طول این ۹ سال با کدام رهبرها همکاری داشتید و چه تجربه‌هایی کسب کردید؟
زمانی که وارد ارکستر شدم، جناب مرتضی‌پور رهبر ارکستر سمفونیک تهران بودند. بعد از ایشان هم استاد علی رهبری، شهرداد روحانی و نصیر حیدریان، در مقطع‌های مختلف، به‌عنوان رهبران دائمی و مدیر هنری ارکستر سمفونیک تهران حضور داشتند؛ و البته رهبران مهمان بسیار زیادی هم در پروژه‌های مختلف با ارکستر همکاری کردند.
*در آن دوران، چه بخشی از فضای ارکسترال بیشتر روی شما تأثیر گذاشت؟
نظم و انضباطی که در کار ارکسترال وجود دارد، برایم پایه‌ساز شد. یاد گرفتم که نواختن دقیق یک پارت، حتی اگر در سطح شنیداری کوچک به نظر برسد، روی کلیت اثر تأثیر مستقیم دارد. همین نگاه دقیق، بعدها در همه‌ی مراحل کاری‌ام و حتی زندگی شخصی‌ام همراهم ماند.
*در طول این سال‌ها اجراهای بین‌المللی و خارج از کشور هم داشتید؟
بله؛ یکی از بزرگ‌ترین افتخارات زندگی هنری‌ام حضور در اجرایی بود که ریکاردو موتی رهبری آن را بر عهده داشت؛ قطعاً شیرین‌ترین و بزرگ‌ترین اتفاق تمام سال‌های نوازندگی‌ام. به‌جز این اجرا، همراه ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره‌ی بهارِ شانگهای هم اجرا داشتیم، و همچنین در سال ۲۰۱۸، در سه شهر روسیه، به رهبری شهرداد روحانی اجراهایی داشتیم.
*به‌جز ارکستر سمفونیک، با کدام‌یک از ارکسترها همکاری داشتید؟
ارکستر ملی ایران، ارکستر سمفونیک صداوسیما، ارکستر پارسیان، و چند ارکستر دیگر که الان نام‌شان را به‌خاطر نمی‌آورم.
*سابقه‌ی تدریس‌تان چطور بود؟ شنیده‌ام چند سالی هم مدرس ساز کنترباس بوده‌اید.
بله، حدود ۲ یا ۳ سال افتخار داشتم در هنرستان موسیقی دختران، مدرس ساز کنترباس باشم.
*چطور شد که از آن فضا فاصله گرفتید و به سمت ساز بیس رفتید؟
در دل همان تجربه‌ی ارکسترال بود که، به‌دلیل شباهت دو ساز کنترباس و بیس، توجهم به‌تدریج به ساز بیس جلب شد؛ یادگیری بیس برای یک نوازنده‌ی کنترباس، خیلی ساده‌تر از بقیه‌ی افراد و حتی نوازنده دیگر سازها است. ساز بیس هم مثل کنترباس معمولاً در مرکز توجه نیست؛ کمتر کسی مستقیم به آن گوش می‌دهد، اما در واقع ستون کل اثر را می‌سازد. بدون بیس، هارمونی و ریتم قطعه استحکام خودش را از دست می‌دهد. همین جایگاه پنهان اما حیاتی برایم جذاب شد و کم‌کم بیشتر وقتم را روی این ساز گذاشتم.
*این علاقه چطور به یک مسیر حرفه‌ای تبدیل شد؟
این شباهت بیس به کنترباس، در واقع پلی شد بین دنیای کلاسیکی که از آن آمده بودم و دنیای اجراهای مدرن‌تر و پاپ که به آن علاقه‌مند شده بودم. همین‌جا بود که مسیرم از فضای صرفاً کلاسیک فاصله گرفت.
*و از آنجا چطور به موسیقی پاپ رسیدید؟
وقتی وارد دنیای ساز بیس شدم، طبیعتاً درِ فضاهای اجرایی متنوع‌تری هم باز شد؛ گروه‌ها، پروژه‌های استودیویی و کنسرت‌هایی که در ژانرهای مختلف کار می‌کردند. موسیقی پاپ، به‌خاطر ارتباط مستقیم‌تر و گسترده‌ترش با مخاطب، و همچنین تنوع بیشتری که در ریتم و تنظیم به نوازنده‌ی بیس می‌دهد، برایم جذاب شد. کم‌کم بخش اصلی فعالیت اجرایی‌ام حول همین حوزه شکل گرفت و سال‌ها در کنسرت‌های مختلف در این سبک نواختم؛ البته مسائل مالی و تیراژ کنسرت‌های پاپ هم در این تغییر مسیر بی‌تأثیر نبود.
*چه تفاوتی میان اجراهای کلاسیک و اجراهای پاپ هست؟
دو دنیای کاملاً متفاوت‌اند؛ و شاید عجیب باشد که من به هر دویشان علاقه‌مندم، هم از لحاظ شنیداری و هم از لحاظ اجرا.
*سال‌ها روی صحنه و در کنسرت‌های مختلف بودید. این تجربه چه چیزی به شما یاد داد؟
حضور مداوم روی صحنه، نزدیک‌ترین نگاه ممکن را به واقعیتِ پشت‌صحنه‌ی صنعت موسیقی به من داد؛ از نحوه‌ی شکل‌گیری یک اجرا و هماهنگی بین نوازنده‌ها، تا چالش‌های واقعی‌ای که هنرمندان و تیم‌های تولید با آن‌ها روبه‌رو هستند، مسائلی مثل کمبود برنامه‌ریزی درست یا مشکلات مربوط به کیفیت تنظیم و تولید. همین نگاه از نزدیک، دیدی به من داد که خیلی از افراد شاید کمتر به آن دسترسی داشته باشند.
*و آن قدم بعدی، تأسیس شرکت بود. چه شد که این تصمیم را گرفتید؟
بعد از سال‌ها بودن در نقش نوازنده، احساس کردم میتوانم از این تجربه فراتر بروم و در نقش تهیه‌کننده و کنسرت‌گذار هم وارد شوم؛ نقشی که در آن بتوانم هم به کیفیت تولید موسیقی کمک کنم و هم ساختاری منظم‌تر و شفاف‌تر برای همکاری هنرمندان و عوامل تولید بسازم. این‌طور بود که مؤسسه‌ی فرهنگی هنری «آوای ایرا هنر»، با برند عمومی «ایرا کنسرت»، شکل گرفت.
*چرا نام «ایرا» را برای برند انتخاب کردید؟
انتخاب این نام آگاهانه و با دقت زیاد انجام شد. «ایرا» در فارسی کلاسیک و همچنین در چند زبان و فرهنگ دیگر بار معنایی و طنین خاصی دارد که با فضای هنری و موسیقایی مجموعه هم‌خوانی داشت. برایم مهم بود که نام مجموعه هم ریشه در فرهنگ داشته باشد و هم برای مخاطب امروزی قابل‌فهم و به‌یادماندنی باشد.
*تجربه‌ی نوازندگی چقدر روی نحوه‌ی مدیریت شما در نقش تهیه‌کننده تأثیر گذاشته؟
تأثیر مستقیم دارد؛ چون خودم سال‌ها از طرف نوازنده به قراردادها، دستمزدها و شرایط کاری نگاه کرده‌ام، امروز که در نقش تهیه‌کننده هستم، تلاش می‌کنم رابطه‌ای منصفانه‌تر و شفاف‌تر با هنرمندان و عوامل همکار، مثل تنظیم‌کننده، ترانه‌سرا، نوازنده و … داشته باشیم؛ چیزی که در بسیاری از پروژه‌های موسیقایی معمولاً به‌وضوح تعریف نمی‌شود.
*نگاه‌کردن به این مسیر، از ارکستر سمفونیک تا تأسیس یک شرکت تولید موسیقی، چه حسی دارد؟
حسی از تداوم. هرچند در ظاهر مسیرهای متفاوتی به نظر می‌رسند، از فضای رسمی ارکستر تا اجراهای پاپ و بعد مدیریت یک شرکت فرهنگی هنری، اما همه از یک ریشه‌ی مشترک آمده‌اند: عشق به موسیقی و تلاش برای انجام درست‌تر کارها در این حوزه. هر مرحله، پایه‌ای برای مرحله‌ی بعدی بود.
*چه پیامی برای نوازنده‌های جوانی دارید که مسیر مشابهی را طی می‌کنند؟
مسیر از کلاسیک به پاپ، یا از نوازندگی به تهیه‌کنندگی، لزوماً یک مسیر خطی و از پیش برنامه‌ریزی‌شده نیست. مهم این است که در هر مرحله، تجربه‌ی واقعی کسب کنید و گوش‌تان را باز نگه دارید؛ چه به موسیقی، چه به مشکلات واقعی اطراف‌تان. همین گوش‌دادن دقیق است که مسیر بعدی را نشان می‌دهد.
*این روزها بیشتر پشت صحنه‌اید یا هنوز هم روی صحنه می‌نوازید؟
هر دو. هیچ‌وقت نوازندگی را کنار نگذاشته‌ام، منتها این‌روزها یک نقش دیگر هم به آن اضافه شده: تهیه‌کنندگی و برگزاری کنسرت، از طریق مجموعه‌ای که خودم راه انداخته‌ام.
