به گزارش تجارت نیوز، با آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران از یک ماه پیش، قیمت نفت برنت که پیش از آن در محدوده 70 دلار قرار داشت، به سرعت به 110 دلار افزایش یافت. این جهش ناگهانی، زنگ خطر را برای اقتصادهای وابسته به انرژی منطقه خلیج فارس به صدا درآورد. اما جمهوری اسلامی ایران در اقدامی هوشمندانه و راهبردی، با آزادسازی حرکت برخی شناورهای نفتکش و اعطای مجوزهای محدود عبور، موفق شد قیمت نفت را تا محدوده 100 دلار کاهش داده و ثبات نسبی را به بازار بازگرداند.
این اقدام که در چارچوب مدیریت “تابآوری” اقتصاد جهانی تعریف میشود، نشاندهنده درک عمیق تهران از معادلات پیچیده بازار انرژی و توانایی آن در تنظیم فشارهای وارداتی بود.
گمانهزنیهای حسابنشده؛ بازگشت قیمت به 110 دلار
اما آنچه در روزهای اخیر رخ داده، حاکی از آن است که گمانهزنیها درباره اقدامات حسابنشده آمریکا – از جمله احتمال عملیات تهاجمی زمینی و تشدید تنشهای نظامی در منطقه – بار دیگر آرامش نسبی بازار را بر هم زده است. قیمت نفت که با مدیریت ایران تا محدوده 100 دلار کاهش یافته بود، مجدداً ظرف مدت کوتاهی به محدوده 110 دلار بازگشت.
کارشناسان معتقدند این نوسانات نشان میدهد که هرگونه محاسبه اشتباه از سوی واشنگتن میتواند زمینهساز جهش دوباره و افسارگسیخته قیمتها و به هم ریختگی کامل بازارهای جهانی شود. البتهاین ابر یک نکته حائز اهمیت برای اقتصاد امریکا نیز وجود دارد که به جزئیات آن خواهیم پرداخت.
معادله 100 دلاری؛ فشار بر رقبا
در شرایط کنونی، آمریکا در معادله نفت 100 دلاری توانسته است متحدان سابق اروپایی خود و رقیب اصلی خودش یعنی چین را تحت فشار قرار دهد. نفت 100 دلاری اگرچه برای اقتصاد اروپا گران محسوب میشود، اما هنوز برای اقتصاد آمریکا که از انعطاف بیشتری برخوردار است، تهدیدی فوری به شمار نمیآید.
اما نکته حائز اهمیت آن است که این وضعیت پایدار نخواهد بود.
سناریوی نفت 150 دلاری؛ نقطه گسل بحران در آمریکا
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که هرچند هنوز اقتصاد آمریکا تحت تأثیر جدی موج نفت 100 تا 110 دلاری قرار نگرفته است، اما قیمت 150 دلاری نفت، قطعاً تابآوری اجتماعی و اقتصادی حتی بزرگترین اقتصاد جهان را نیز در هم خواهد شکست.
تنگه هرمز که محل عبور 20 درصد انرژی جهان است، با اقدام هوشمندانه ایران به سمت مدیریت قیمت نفت در مرز 100 دلار حرکت کرد. این رویکرد نشان داد که تهران خواهان ثبات نسبی در بازارهای جهانی است و توانایی تنظیم فشارها را در دست دارد.
اما هرگونه اقدام حسابنشده از سوی آمریکا – خواه تشدید تنشهای نظامی، خواه اتخاذ سناریوهای تهاجمی جدید – میتواند آغازگر موجی از تنشهای اقتصادی و حتی بحرانهای اجتماعی در خود آمریکا باشد. این نکته مشخص است که همین امروز نیز تیم ترامپ در مقابل پرسشهای رسانه های فراگیر منتقد پاسخ منطقی و قابل قبول ندارد، حال آنکه باید منتظر باشد تا با شوک نفت 150 دلاری تنشهای اجتماعی واقیعت تصمیمهای حساب نشده را به دولت مستقر امریکا نشان دهد.
یک ماه از آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران میگذرد. در این مدت، تهران نشان داده است که نه تنها توانایی مدیریت معادلات میدانی، بلکه ظرفیت تنظیم بازار انرژی جهان را نیز در اختیار دارد. اما آنچه امروز به عنوان تهدید جدی مطرح میشود، رفتارهای غیرقابل پیشبینی و اقدامات حسابنشده واشنگتن است که میتواند قیمت نفت را از محدوده مدیریتشده 100 دلار به محدوده شکننده 150 دلار برساند.
در چنین سناریویی، نه تنها اقتصادهای اروپایی و چین که اکنون تحت فشار هستند، بلکه خود آمریکا نیز با موج بیسابقه بحرانهای اجتماعی و اقتصادی مواجه خواهد شد. هزینه جدید حداقل 300 دلاری ماهانه برای هر خانوار، تورم سرسامآور اقلام مصرفی و نارضایتیهای گسترده اجتماعی به خصوص در میان منتقدان ترامپ، تنها بخشی از پیامدهای قابل پیشبینی این مسیر نادرست است.
تنگه هرمز امروز به گلوگاهی تبدیل شده که هرگونه حرکت نسنجیده میتواند متزلزلکننده ثبات نه تنها در منطقه، که در قلب اقتصاد آمریکا باشد. اکنون نوبت واشنگتن است که میان “مدیریت عقلانی” و “ماجراجویی حسابنشده” یکی را انتخاب کند.
منبع: تسنیم
