به گزارش تجارت نیوز، کافئین موجود در قهوه، برای بسیاری باعث افزایش تمرکز و نشاط میشود، اما برای برخی دیگر، آغازگر مجموعهای از مشکلات سلامتی است. حتی اگر بهترین دانههای قهوه و پیشرفتهترین دستگاه قهوه ساز را در خانه داشته باشید، فیزیولوژی بدن شما تعیینکننده نهایی است که آیا این نوشیدنی دوست شماست یا دشمنتان.
در این مطلب با تکیه بر یافتههای پزشکی، به این سوال مهم پاسخ دهیم که قهوه برای چه کسانی مضر است و چرا برخی افراد باید فورا فنجان خود را زمین بگذارند.
نگاهی به دو روی سکه؛ فواید و مضرات قهوه
قهوه سرشار از آنتیاکسیدان است و میتواند خطر ابتلا به برخی بیماریها مانند پارکینسون یا دیابت نوع ۲ را کاهش دهد. اما در بحث فواید و مضرات قهوه، کفه ترازو همیشه به نفع فواید نیست. کافئین محرکی قوی برای سیستم عصبی مرکزی است. ورود ناگهانی این ماده به جریان خون، ترشح آدرنالین را افزایش میدهد. برای فردی سالم، این یعنی انرژی؛ اما برای کسی که زمینه بیماری دارد، یعنی خطر.
شناخت مرز بین لذت بردن از قهوه و آسیب دیدن از آن بسیار مهم است. بسیاری از افراد بدون آگاهی از مضرات قهوه، علائمی مثل تپش قلب، اضطرابهای بیدلیل و مشکلات گوارشی را تجربه میکنند و آنها را به استرس کار یا خستگی ربط میدهند، غافل از اینکه متهم اصلی در فنجان آنهاست.
۸ گروه از افراد که باید دور قهوه را خط بکشند
بر اساس تحقیقات جدید و بهروزرسانیهای پزشکی، هشت گروه اصلی از افراد وجود دارند که نوشیدن قهوه برای آنها میتواند تبعات جدی داشته باشد. اگر جزو این دستهها هستید، باید در سبک زندگی خود تجدید نظر کنید.
۱- افراد دارای حساسیت شدید به کافئین
آیا تا به حال پیش آمده که با نوشیدن مقدار کمی قهوه، احساس لرزش دست یا بیقراری شدید کنید؟ این نشاندهنده حساسیت به کافئین است. متابولیسم بدن این افراد توانایی تجزیه سریع کافئین را ندارد. عوارض قهوه در این گروه حتی با نوشیدن یک فنجان کوچک نیز بروز میکند و شامل تپش قلب، تعریق سرد و حالت تهوع است. ژنتیک نقش مهمی در این حساسیت ایفا میکند.
۲- کسانی که از اضطراب و حملات پانیک رنج میبرند
قهوه مستقیما بر سیستم عصبی اثر میگذارد و سطح کورتیزول (هورمون استرس) را بالا میبرد. برای افرادی که با اختلالات اضطرابی، استرس مزمن یا حملات پانیک (Panic Attacks) دست و پنجه نرم میکنند، کافئین مثل بنزین روی آتش است. یکی از مهمترین ضرر های قهوه برای این گروه، تشدید احساس ترس، بیقراری و حتی ایجاد حملات عصبی شدید است. اگر مستعد اضطراب هستید، دمنوشهای گیاهی جایگزین بسیار بهتری هستند.
۳- بیماران قلبی و فشار خون بالا
این مورد، شاید جدیترین هشدار باشد. کافئین باعث افزایش موقتی اما قابلتوجه فشار خون میشود. برای افرادی که سابقه آریتمی قلبی (نامنظمی ضربان)، فشار خون بالا یا بیماریهای عروق کرونر دارند، مصرف قهوه میتواند خطرناک باشد. متخصصان قلب همواره تاکید دارند که این افراد باید مصرف کافئین را محدود کنند. البته اگر پزشک به شما اجازه مصرف محدود داده است، کیفیت قهوه و نحوه دمآوری آن بسیار اهمیت دارد. برخی افراد برای کنترل غلظت و کیفیت قهوه مصرفی، اقدام به خرید قهوه ساز دلونگی یا برندهای معتبر دیگر میکنند تا بتوانند قهوهای استاندارد و با دوز کنترل شده تهیه کنند، اما اصل احتیاط برای بیماران قلبی همواره پابرجاست.
۴- زنان باردار و شیرده
دوران بارداری زمانی است که هر آنچه مادر میخورد، مستقیما بر جنین تاثیر میگذارد. کافئین از جفت عبور میکند و از آنجا که کبد جنین هنوز کامل نشده، نمیتواند آن را دفع کند. تحقیقات نشان داده است که مصرف بیش از حد قهوه (بیش از ۲۰۰ میلیگرم کافئین) خطر سقط جنین، زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد را افزایش میدهد. بنابراین، لیست گروههایی که قهوه برای چه کسانی مضر است، قطعا شامل زنان باردار میشود.
۵- افراد مبتلا به مشکلات گوارشی و رفلاکس معده
قهوه خاصیت اسیدی دارد و میتواند باعث شل شدن دریچه ابتدایی معده (اسفنکتر مری) شود. این اتفاق منجر به بازگشت اسید معده به مری، سوزش سر دل و تشدید رفلاکس میشود. همچنین، کافئین حرکات روده را تحریک کرده و در افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS)، باعث اسهال و درد شکمی میشود. ضررهای قهوه برای دستگاه گوارش، بهویژه اگر با معده خالی مصرف شود، بسیار آزاردهنده خواهد بود.
۶- کودکان و نوجوانان
متاسفانه امروزه مصرف نوشیدنیهای کافئیندار در میان نوجوانان رواج یافته است. سیستم عصبی و مغز کودکان و نوجوانان در حال رشد است و حساسیت بسیار بالایی به محرکها دارد. مصرف قهوه در سنین پایین منجر به اختلال در خواب، عدم تمرکز، پرخاشگری و حتی اختلال در رشد استخوانی میشود.
۷- افراد دارای اختلالات خواب و بیخوابی
کافئین با مسدود کردن گیرنده های آدنوزین در مغز، احساس خوابآلودگی را از بین میبرد. اگر شما شبها به سختی به خواب میروید یا خواب عمیقی ندارید، نوشیدن قهوه، حتی در ظهر میتواند چرخه خوابتان را کاملا مختل کند. یکی از شایعترین عوارض قهوه، ایجاد یک چرخه معیوب است؛ قهوه میخورید چون خستهاید، شب نمیتوانید بخوابید و فردا خستهتر بیدار میشوید و دوباره قهوه میخورید.
۸- افراد مبتلا به پوکی استخوان و گلوکوم
کافئین دفع کلسیم از طریق ادرار را افزایش میدهد. این مسئله برای افرادی که تراکم استخوان پایینی دارند یا مبتلا به پوکی استخوان هستند، ریسک شکستگی را بالا میبرد. همچنین، قهوه فشار داخل چشم را افزایش میدهد که برای بیماران مبتلا به آبسیاه (گلوکوم) مضر است.
نشانههایی که میگوید باید مصرف قهوه را قطع کنید
گاهی اوقات شما در هیچیک از دستههای بالا نیستید، اما بدنتان به شما هشدار میدهد. شناخت ضرر های قهوه که به صورت خاموش در بدن انباشته میشوند، اهمیت زیادی دارد. علائمی مانند:
- سردردهای مزمن صبحگاهی (علائم ترک کافئین)
- خستگی مفرط علیرغم مصرف قهوه (خستگی آدرنال)
- مشکلات گوارشی مداوم
- تیرگی دندانها و کمآبی بدن
اگر این علائم را دارید، شاید وقت آن رسیده که میزان مصرف خود را بازبینی کنید.
چگونه با وجود خطرات، درست عمل کنیم؟
اگر جزو گروههای پرخطر نیستید، اما نگران سلامتی خود هستید، رعایت اعتدال کلید طلایی است. استفاده از قهوههای بدون کافئین یا قهوههایی با اسیدیته پایین (مانند کلد برو) میتواند راهگشا باشد. همچنین ابزاری که برای تهیه قهوه استفاده میکنید در میزان کافئین و کیفیت نهایی موثر است.
تجهیزات خانگی متنوعی وجود دارند که به شما اجازه میدهند کنترل بیشتری روی نوشیدنی خود داشته باشید. چه از فرنچ پرسی ساده استفاده کنید و چه دستگاه قهوه ساز مباشی حرفهای در آشپزخانه داشته باشید، مهم این است که بدانید چه مقدار قهوه و با چه غلظتی مصرف میکنید. دستگاههای خانگی مدرن اغلب امکان تنظیم میزان قهوه و آب را میدهند که به کاهش دوز کافئین دریافتی کمک میکند.
جمعبندی
پاسخ به این سوال که قهوه برای چه کسانی مضر است، به درک ما از بدن خودمان بازمیگردد. اگرچه مضرات قهوه برای گروههای حساس (بیماران قلبی، زنان باردار، افراد مضطرب و…) اثبات شده است، اما برای سایر افراد، رعایت تعادل میتواند این نوشیدنی را همچنان لذتبخش نگه دارد. فراموش نکنید که ضررهای قهوه اغلب ناشی از زیادهروی یا مصرف در زمان نامناسب است.
