دولت بهتازگی آزادسازی موقت واردات کالاهای اساسی را برای اشخاص مختلف مجاز اعلام کرده است. با این حال، پرسشهایی درباره اثربخشی این تصمیم در شرایط فعلی مطرح میشود. سهمیهبندی ارز، صفهای طولانی تخصیص ارز، غفلت از کالاهای غیراساسی و بحران لجستیکی در خلیج فارس همچنان پابرجاست.
احسان کشاورز- دادههای ثبت سفارش، تخصیص و تامین نشان میدهد بخش مهمی از چالشهای ارزی نه به کمبود منابع، بلکه به سازوکار قیمتگذاری و انگیزههای فعالان اقتصادی مربوط میشود. وقتی چند نرخ مختلف در بازار وجود دارد، تصمیمگیری برای بازگشت ارز پیچیدهتر میشود و مسیرهای غیرمستقیم جذابیت بیشتری پیدا میکند. در چنین شرایطی، اصلاح سازوکار ارزی و حرکت به سمت کاهش شکاف نرخها از مسیر سیاست ارز تکنرخی میتواند نقش مهمی در بهبود بازگشت ارز ایفا کند. تجربه سالهای اخیر نشان میدهد هرچه مسیر رسمی شفافتر و قابل پیشبینیتر باشد، بازگشت ارز نیز روانتر انجام میشود.
وزیر جهاد کشاورزی درباره اصلاح روند تخصیص ارز ترجیحی گفت: در همین دو هفته گذشته بانک مرکزی بالای یک میلیارد دلار به کالاهای اساسی ارز اختصاص داده است که اگر با قبل از اجرای روند اصلاح ارز ترجیحی مقایسه کنیم با عملکرد چهار ماهه برابری میکند.
ماهها از اولین هشدارهای اصناف در رابطه با عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار کاغذ و مقوا میگذرد. اثر کمبود و افزایش قیمت این دسته از کالاها به دلیل استفاده گسترده بر مصرفکنندگان نهایی حائز اهمیت بسیاری است.
بازار ایران این روزها زیر سایه کمبود ارز، بیثباتی مقررات و انفجار انتظارات تورمی، پیش از آن که به تصمیم دولت نگاه کند، به دلار فردا واکنش نشان میدهد؛ طوری که در صنعت نساجی قیمت مواد اولیه در این بخش نه بر مبنای دلار امروز، بلکه با سناریوی دلار ۱۵۰ هزار تومانی تعیین میشود.
با بدهی سنگین بانک مرکزی به واردکنندگان و پایان ذخایر نهاده دامی، مرغداران در آستانه توقف تولید قرار گرفتهاند. آیا با ادامه این وضعیت، تولیدکنندگان دست از کار میکشند و قیمت مرغ جهش میکند؟
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: اینکه بانک مرکزی در دامنه آن امکاناتی که دارد عمل میکند، این را بررسی کردهایم و دائم هم این کار انجام میشود. اما اگر تعلل صورت گیرد، یعنی ارز وجود داشته باشد و تخصیص داده نشود یا بانک مرکزی در تخصیص تاخیر کرده باشد یا در سیستم بروکراسی وقت گذرانده باشند، قطعاً با آن برخورد میکنیم و قابل توجیه نیست. اما اینکه امکانات بانک مرکزی کم است و نتوانسته یا ارزی نیامده موضوع دیگری است.
در دو سال گذشته حدود یک میلیارد دلار پارچه بیکیفیت و ضایعاتی با ارز ترجیحی وارد کشور شد و با نرخ ارز آزاد فروخته شد. این واردات پارچه در حالی انجام شد که هزینه تمامشده تولید در ایران به دلیل مالیات، برق، بیمه و مشکلات تأمین انرژی بسیار بالاتر از کشورهایی مانند چین است و تولیدکنندگان داخلی را تحت فشار شدید قرار داده است.
با وجود تکذیبهای پیاپی انجمن صنایع شوینده و وعدههای کنترل بازار، بررسیهای میدانی نشان میدهد قیمت مواد شوینده طی هفت ماه گذشته بارها افزایش یافته و این روند صعودی فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کرده است.
دولت با تغییر آئیننامه واردات خودرو، تخصیص ارز را به سمت خودروهای بالای ۲۵۰۰ و ۳۰۰۰سیسی سوق داده است؛ اقدامی با 3 هدف مشخص، افزایش درآمد تعرفهای، کنترل بازار لوکسهای دست دوم و افزایش فشار رقابتی بر مونتاژیها. این سیاست حجم واردات را ۱۵.۸درصد کاهش داده است.
معاون توسعه بازرگانی وزارت جهادکشاورزی اعلام کرد: ارز ترکیبی برای واردات کالاهای اساسی تا این لحظه اجرایی نشده و از این رو هیچگونه افزایش قیمتی پذیرفتنی نیست.
دستیار ویژه وزیر صنعت، معدن و تجارت از تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه تولید نوشتافزار تا پایان شهریور به منظور حمایت از تولیدکنندگان این صنعت خبر داد.
بازار روغن با چالشهایی همچون ابهام در وضعیت مالیات بر ارزش افزوده و تأخیر ۹ماهه در تخصیص ارز دستوپنجه نرم میکند که این باعث اختلال در تولید و توزیع شده است. این وضعیت که پای سران قوا را به تصمیمگیری کشانده، ضعف مدیریت و نظارت وزارت کشاورزی را بیش از پیش آشکار میکند.
اتحادیه فناوران رایانه تهران، نشستی تخصصی با حضور فعالان حوزه واردات، توزیع و خدمات گارانتی برگزار کرد تا با تشکیل هسته مرکزی صنف به صورت مشترک، راهکارهای بهبود بازار و ارتقای همکاری با دستگاههای ذیربط را بررسی و چالشهای صنفی را پیگیری کند.
عبدالرضا یعقوبزاده رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی، در گفتوگویی به انتقاد از سیاستهای تخصیص ارز ترجیحی پرداخت و بر لزوم حذف ارز چندنرخی تاکید کرد. وی با اشاره به تجربههای ناموفق گذشته، پیشنهاد داد که دولت به جای تخصیص ارز ارزان، سوبسیدهای هدفمند به آخر زنجیره تولید بدهد تا معیشت مردم و شرایط اقتصادی کشور بهبود یابد.
یک فعال اقتصادی گفت: یکی دیگر از بحرانهای پیشروی فعالان اقتصادی، عملکرد وزیر صنعت است که به دلیل وضعیت منابع ارزی، مانع تخصیص ارز شده است. این وضعیت باعث کاهش تولید، افزایش قیمتها و تورم شده است.
معاون نظارت و بازرسی امور تولیدی سازمان بازرسی ضمن بازدید از نمایشگاه بین المللی خودروی تهران در نشستی مشترک با معاون وزیر صمت، مسئولان ارشد حوزه خودرو و تولیدکنندگان و واردکنندگان این صنعت به بررسی مشکلات آنان در زمینه تخصیص ارز، روند واردات و تولید داخل پرداخت.
قیمت کنسرو ماهی تن از ابتدای بهمن سال جاری، ۱۴ درصد افزایش مییابد. به گفته رئیس سندیکای صنایع کنسرو ایران، قیمتها از ابتدای مهر 1402 تا حالا ثابت بود ولی به دلیل مشکلات تأمین مواد اولیه و تخصیص ارز، آستانه تحمل تولیدکنندگان لبریز شده است.