بررسی وضعیت بازار مسکن اگرچه از رشد سه درصدی معاملات در ماه گذشته حکایت دارد اما کاهش تعداد معاملات به یک سوم نسبت به سال 1401 و کاهش شدید قدرت خرید واحدهای نوساز برای خانه اولیها، نشان میدهد که این بازار با روزهای اوج خود فاصله بسیار زیادی دارد.
گرانی و رکود دو روی سکه بازار مسکن شهر تهران است؛ در حالی که جهش قیمتها طی سالهای اخیر باعث شده تا فضایی در بازار مسکن شهر تهران پدید آید که بخش قابلتوجهی از مردم قدرت خرید خانه در این کلانشهر را از دست دهند؛ رشد محسوس هزینههای ساخت، مانع از آن میشود که بهرغم نبود مشتری در بازار، سازندگان امکان کاهش قیمتهای پیشنهادی را داشته باشند. به این ترتیب کلاف بازار ساخت و فروش مسکن در شهر تهران هر روز پیچیدهتر میشود، بهنحوی که ارائه نسخهای قابل استناد برای برونرفت از این وضعیت نیز، دشوارتر میشود.
گزارشهای میدانی نشان میدهد بازار مسکن ارومیه نیز مانند هر شهر دیگری در ایران با رکود دستوپنجه نرم میکند. رئیس اتحادیه مشاوران املاک ارومیه در گفتوگو با تجارتنیوز توضیح داد این رکود باعث شده است قیمت خانه از ابتدای سال 1403 تاکنون رشد چندانی پیدا نکند.
عضو هیئت مدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان تهران با بیان"رکود مسکن در نیمه دوم سال سنگینتر میشود"گفت: میتوان از سیاست قرعهکشی خودرو برای جذب منابع مالی بخش مسکن استفاده کرد.
نایب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران اظهار داشت: آمار معاملات مسکن تیرماه امسال تهران نسبت به ماه گذشته (خردادماه) از نظر تعداد قرارداد کاهش هشت درصدی نشان میدهد که نشاندهنده تداوم شرایط رکود بازار مسکن است.
در حال حاضر ساختمانهای اداری و تجاری همچون مسکونیها، خصوصا در واحدهای بزرگمتراژ با رکود سنگینی مواجه هستند و تقاضای کمتری در این حوزه در مقایسه با سالهای قبل وجود دارد.
استان ایلام یکی از استانهای غربی کشور است که بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، طی بهار 1402 تورمی کمتر 15 درصد را در بازار مسکن تجربه کرده است. اردشیر حاتمی، رئیس مشاوران املاک ایلام، در گفتوگو با تجارتنیوز وضعیت معاملات در این شهر را رکودی اعلام کرده و معتقد است با این حال، چشمانداز قیمتها در این بازار افزایشی است.
بازار مسکن اصفهان طی ماههای گذشته همسو با کل کشور، در وضعیتی رکودی قرار گرفته است. در این میان بررسی بازار مسکن اصفهان و شهرهای شمالی نشان میدهد، بسیاری از اصفهانیها برای فرار از بیآبی و فرونشست زمین به شمال کشور پناه بردهاند. نکتهای که مهدی حجازی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک اصفهان، نیز در گفتوگو با تجارتنیوز بر آن تاکید کرده است. او همچنین معتقد است بازار مسکن اصفهان در رکود کامل به سر میبرد.
بازار مسکن شهر پردیس نیز همسو با سراسر کشور در رکود به سر میبرد. مشاوران املاک این منطقه میگویند حتی اتمام انتخابات هم باعث رونق بازار نشده است. این در حالی است که قیمت واحدهای مسکونی در این شهر جدید بین 100 تا 150 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است.
بررسی روند قیمت و تعداد معاملات مسکن طی سه سال فعالیت دولت ابراهیم رئیسی حاکی از آن است که نمودار قیمت مسکن با وجود روند کاهشی در سال ۱۴۰۲ مجموعاً تا فروردین ۱۴۰۳ سیری صعودی داشته است. این در حالی است که از ابتدای فعالیت دولت سیزدهم، هر سال از تعداد معاملات املاک کاسته شده و بازار در رکود کامل فرو رفته است.
گزارش بانک مرکزی از سه ماه ابتدایی سال 1403 حاکی از روندی افزایشی در قیمت مسکن است. در این راستا متوسط قیمت مسکن در خردادماه به متری 85 میلیون و 910 هزار رسیده است. اما از سوی دیگر تعداد معاملات خرداد نسبت به ماه پیش از آن، روندی کاهشی داشته و از کانال چهار هزار فقره به سه هزار و 872 عدد رسیده است.
معاملات مسکن که ابتدای امسال هم با رکود دستوپنجه نرم میکرد، با وقوع انتخابات غیرمنتظره ریاستجمهوری به خواب فرو رفته است. آیا پایان انتخابات و مشخصشدن نتیجه آن، چرخ معاملات مسکن را به حرکت درمیآورد؟ منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، دراینباره به تجارتنیوز گفت: «بعد از مشخص شدن نتایج انتخابات و سپری شدن روزهای ابتدایی تیرماه، بازار وارد فضای نقل و انتقال مستاجران و به تبع آن افزایش پرسشها از بنگاههای املاک میشود. در این شرایط ممکن است با تغییر واحدهای کوچکمتراژ و تبدیل آنها به واحدهای بزرگتر مواجه باشیم.»
واسطهگران معتقدند که در سه ماه اول سال، خرید و فروش مسکن بیرمق بود. نیمه اول فروردین بازار تعطیل بود و پس از آن، نوسانات ارزی باعث تردید هر دو طرف معامله شد. با افزایش قیمت دلار، تعداد خریداران بیشتر شد، اما فروشندگان تردید داشتند.
دادههای میدانی حاکی از آن است که بازار اجاره و معاملات مسکن بار دیگر از نیمه اردیبهشتماه وارد رکود شدهاند. بازار معاملات مسکن در زمستان 1402 رونقی نسبی پیدا کرد و حالا بار دیگر با کاهش معاملات دستوپنجه نرم میکند. منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، در این باره به «تجارتنیوز» گفت: «بازار مسکن در حوزه اجاره و فروش از نیمه دوم اردیبهشت به رکود مبتلا شده است. دلیل این اتفاق در بازار اجاره را میتوان این عامل دانست که فصل امتحانات فرا رسیده و طبیعتاً تقاضا در این بخش کاهش پیدا کرده است. بدیهی است پس از اتمام دوره امتحانات تقاضا در بازار اجاره به اوج خواهد رسید.»
فعالان بازار مسکن اعلام می کنند قیمت مسکن هنوز خود را با دلار ۴۰ هزار تومانی عرضه می کند و این در حالیست که بیگی نژاد نایب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران می گوید با گذشت ۵۰ روز از سال اتفاق خاصی در بخش قیمت مسکن رخ نداده است.
قاعده سنتی بازار مسکن حاکی از آن است که در پایان سال باید رونقی نسبی در معاملات این حوزه ایجاد شود؛ اما حالا که رکود بیش از هر زمان دیگری بر بازار مسکن سایه افکنده است بازار در چه شرایطی قرار دارد؟
رییس اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به افزایش تعداد پروانههای ساختمانی در تهران گفت: برخی سازندگان و فروشندگان به دلیل رکود ایجاد شده واحدهای خود را زیر قیمت به فروش میرسانند.
حجم معاملات ماهانه خرید مسکن در شهر تهران، نسبت به نیمه اول دهه ۹۰ و قبل از شروع جهش قیمتها، بیش از ۷۰ درصد افت کرده و از متوسط ماهانه ۱۲ تا ۱۳ هزار فقره، در حال حاضر به حدود ۳ هزار واحد مسکونی رسیده است.