به گزارش تجارت نیوز، اعلام توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و گشایش کامل تنگه هرمز، موجی از امیدواری را در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کرده است.
فعالان اقتصادی و تحلیلگران حوزه نفت و گاز این توافق را گامی بلند در جهت کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و بازگشت ثبات به زنجیره تأمین انرژی میدانند، هرچند تأکید دارند که روند بهبودی کامل، فرایندی تدریجی و زمانبر خواهد بود.
بر اساس گزارش دیشب رویترز، جنگ اخیر جریان بیش از ۱۴ میلیون بشکه نفت خام در روز را متوقف کرده بود که این رقم، معادل حدود ۱۴ درصد از مصرف جهانی نفت به شمار میرود.
حال آنکه با اجرایی شدن توافق و بازگشایی کامل تنگه هرمز، گام نخست برای احیای مجدد این جریان عظیم انرژی برداشته شده است؛ اما کارشناسان معتقدند که بازگشت به شرایط پیش از جنگ، ماهها و حتی سالها زمان نیاز دارد.
تحلیلگران شرکت معتبر «وود مکنزی» در این خصوص اعلام کردهاند که میادین نفتی متأثر از بسته شدن تنگه هرمز، توانایی بازگشت به ۷۰ درصد از ظرفیت تولید پیشین خود را در بازه زمانی سه ماهه و ۹۰ درصد را در طی شش ماه دارند.
با این حال، آن دسته از تأسیساتی که آسیب جدیتری دیدهاند، به مرور زمان بیشتری برای بازگشت به مدار تولید نیازمندند و در برخی موارد این فرایند ممکن است سالها به طول انجامد.
یکی از چالشهای اساسی در مسیر احیای بازار انرژی، کاهش چشمگیر مخازن استراتژیک نفت خام در جهان است.
بر اساس این گزارش، جنگ سبب کاهش بیش از یک میلیارد بشکهای ذخایر جهانی نفت شده است. پل گودن، رئیس بخش منابع طبیعی در شرکت مدیریت سرمایهگذاری «ناینی ون»، هشدار داده که با وجود گشایش تنگه هرمز، کشورهای مصرفکننده برای بازسازی مخازن خود و جبران این کسری عظیم، به چندین سال زمان نیاز خواهند داشت.
وی تأکید کرده که بازارهای نفتی تا سالها پیامدهای این بحران را به دوش خواهند کشید، چراکه دولتها در تلاش هستند تا با ذخیرهسازی مجدد، خود را در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی آینده مصون سازند.
در حوزه فرآوردههای نفتی نیز اوضاع به همین منوال است. برآوردها نشان میدهد که تا ابتدای ماه مه گذشته، جنگ، تولید حدود ۳.۵۲ میلیون بشکه در روز از فرآوردههای تصفیه شده را متوقف کرده بود که این میزان معادل ۳.۵ درصد از کل تولید جهانی این محصولات است.
در این میان، بازگشت به کار برخی از پالایشگاههایی که صرفاً به دلیل پیشگیری از خطر تعطیل شدهاند، تنها چند هفته زمان میبرد؛ اما در مقابل، تعمیر و بازسازی تأسیساتی که در جریان درگیریها دچار آسیب جدی شدهاند، به هزینههای سنگین و زمانبر نیاز دارد.
گزارش رویترز همچنین به هزینههای سرسامآور بازسازی تأسیسات انرژی در منطقه خلیج فارس اشاره کرده و آورده است که به طور میانگین، تعمیر زیرساختهای آسیبدیده در این منطقه حدود ۴۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
در این میان، وضعیت برخی از پروژههای بزرگ انرژی حتی پیچیدهتر است؛ بهعنوان نمونه، تأسیسات تولید گاز طبیعی مایع در قطر که یکی از بزرگترین مجتمعهای تولید این محصول در جهان به شمار میرود، برای بازگشت به ظرفیت پیش از جنگ خود به حداقل ۵ سال زمان نیاز دارد.
با وجود همه این چالشها رسانههای بین المللی بر این باورند که توافق اخیر ایران و آمریکا و گشایش تنگه هرمز، نقطه عطفی در تاریخ بازارهای انرژی محسوب میشود و هرچند مسیر بهبودی هموار نیست، اما اراده سیاسی دو کشور برای پایان دادن به بحران، نویدبخش ثبات پایدار در منطقه و رونق مجدد اقتصاد جهانی است.
دانیل یرگین، کارشناس برجسته انرژی و نایبرئیس مؤسسه «اساندپی گلوبال»، در تحلیل خود از این توافق گفت: «بازارهای نفتی دوران بسیار سختی را پشت سر گذاشتهاند، اما بازگشایی تنگه هرمز و توافق ایران و آمریکا، سیگنالی قوی برای ثبات بلندمدت است. دولتها و شرکتهای نفتی اکنون باید از این فرصت طلایی برای بازسازی ذخایر استراتژیک و تنوعبخشی به منابع انرژی خود استفاده کنند تا در برابر شوکهای آینده مقاومتر شوند.»
یرگین که از معتبرترین صاحبنظران حوزه انرژی در جهان محسوب میشود، افزود: «ایران با این توافق نشان داد که نقشی کلیدی و غیرقابل انکار در معادلات انرژی جهان دارد و ثبات خلیج فارس بدون حضور فعال و هوشمندانه این کشور، قابل تصور نیست.
منبع: فارس
