به گزارش تجارت نیوز،
در حالی که بیست و ششمین روز از بسته شدن تنگه هرمز میگذرد، اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس روزانه میلیاردها دلار از دست میدهند. برآوردهای جدید نشان میدهد که تنها عواید مستقیم نفت و گاز این کشورها طی این مدت بین ۱۸ تا ۲۰ میلیارد دلار کاهش یافته است و با احتساب هزینههای جانبی، رقم خسارت به بیش از ۲۵ میلیارد دلار میرسد.به عبارت سادهتر، هر روز که تردد نفتکشها در این آبراه حیاتی مختل میشود، معادل یک میلیارد دلار از جیب اقتصادهای منطقه خارج میشود.«تنگه هرمز» به عنوان کلیدیترین شاهراه نفتی جهان، محل عبور حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و مشتقات آن در روز است. بسته شدن آن، به معنای قطع شدن شریان اصلی حیات اقتصادی کشورهایی است که صادراتشان به این مسیر آبی وابسته است. اما خسارتها فقط به از دست رفتن درآمد نفتی ختم نمیشود؛ چهار کانال اصلی، این خسارت مالی را رقم میزنند:
نخست از دست رفتن مستقیم درآمد نفت و گاز است؛ بر اساس گزارش پلتفرم ارزیابی ریسک اقتصادی «آلیانس ترید» (Allianz Trade)، خسارت روزانه ناشی از قطع درآمدهای نفتی و گازی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (شامل عربستان، امارات، کویت، قطر، بحرین و عمان) حدود ۷۴۵ میلیون دلار است.دوم جهش سرسامآور هزینه حمل و بیمه است؛ مؤسسه تحلیلی «سولابیلیتی» (SolAbility) اعلام کرده است که حق بیمه خطرات جنگی برای کشتیهای عبوری از منطقه خلیج فارس بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصد افزایش یافته است. این یعنی هزینه حمل هر نفتکش دهها هزار دلار گران شده و در نهایت، تورمی به قیمت تمامشده کالاهای وارداتی از جمله مواد غذایی در خود کشورهای منطقه تحمیل میکند.سوم اختلال در زنجیره تأمین (واردات و صادرات غیرنفتی) است؛ اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به شدت وارداتی است. بسته شدن تنگه هرمز تنها به نفتیها محدود نمیشود. کشتیهای کانتینری و حامل کالاهای عمومی نیز با اختلال مواجه شدهاند. گزارشها حاکی است که حجم صادرات نفتی ۸ کشور منطقه از جمله عربستان و امارات، از ۲۶ میلیون بشکه در روز قبل از جنگ، به تنها ۷.۵ میلیون بشکه در ۱۵ مارس رسیده است. بنادر جایگزین مانند الفجیره در امارات یا ینبع در عربستان (واقع بر دریای سرخ) ظرفیت کافی برای جبران این حجم عظیم را ندارند.چهارم فرار سرمایه و توقف رشد اقتصادی است؛ کارشناسان مؤسسه «دلویت» (Deloitte) هشدار میدهند که تداوم این وضعیت، شرکتهای بزرگ را به تعلیق پروژههای سرمایهگذاری وادار کرده و دولتها را مجبور میکند تا بودجه را از بخش توسعه به سمت هزینههای نظامی و امنیتی سوق دهند. این مسئله، رشد اقتصادی پیشبینی شده برای این کشورها را با خطر جدی مواجه کرده است.
محمود داغر» ، اقتصاددان و مدیرکل اسبق بانک مرکزی عراق، در گفتوگو با وبسایت «العربی الجدید» در این باره توضیح میدهد که کشورهای شورای همکاری پیش از این، بین ۲۰ تا ۲۵ درصد از صادرات نفت جهان را تأمین میکردند.به گفته وی، در شرایط فعلی، تفاوت فاحشی بین کشورهای منطقه وجود دارد. عربستان سعودی با خط لولهای که به دریای سرخ متصل است، میتواند تا ۵ میلیون بشکه در روز صادراتش را حفظ کند. امارات و عمان نیز از طریق بندر الفجیره راههای جایگزین محدودی دارند. اما عراق، کویت، قطر و بحرین که کاملاً به تنگه هرمز وابسته هستند، عملاً با فلج شدن صادرات مواجه شدهاند.دانیل ملحم، کارشناس اقتصاد بینالملل، نیز به خبرگزاری العربی الجدید گفته است که تخمین کل خسارات (شامل کاهش صادرات نفت، افزایش هزینههای بیمه و حمل و اختلال در زنجیره تأمین) روزانه بین ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلار است. اگرچه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس دارای صندوقهای ثروت ملی و ذخایر ارزی عظیمی هستند (منظور منابع مالی ذخیرهشده برای روزهای بحران است)، اما ادامه این روند میتواند این بحران موقت را به یک مشکل ساختاری تبدیل کند و آنها را مجبور به فروش داراییهایشان کند.با فرض تداوم قیمت نفت برنت بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه، اگر این وضعیت تا شش هفته ادامه یابد، مدلهای اقتصادی پیشبینی میکنند که مجموع تولید ناخالص داخلی (مجموع ارزش کالاها و خدمات تولیدشده) کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تا ۱۱ درصد کاهش یابد. این آمار، نشاندهنده عمق فاجعهای است که نه تنها منطقه، بلکه زنجیره تأمین انرژی و امنیت غذایی جهان را نیز تهدید میکند.
منبع: فارس
