به گزارش تجارت نیوز، اوراسیا ریویو با انتشار یادداشتی نوشت: همزمان با اوج گیری تنشها میان عربستان و حوثیها، معادلات امنیتی در شبهجزیره عربستان پیچیدهتر شده است.
به نوشته این نشریه ائتلاف تحت رهبری عربستان، در کنار دولت مورد شناسایی بینالمللی یمن، عملیات نظامی علیه اهداف حوثیها در مناطق مختلف یمن را تشدید کرده. در مقابل، حوثیها اهداف نظامی، غیرنظامی و زیرساختهای حیاتی انرژی در عربستان را هدف حملات نظامیشان قرار دادند.
دامنه این درگیری به حوزه دریایی نیز کشیده شده و خطراتی را برای کشتیرانی تجاری و تردد کشتیها در دریای سرخ و تنگه بابالمندب ایجاد کرده است.
گسترش این بحران، محیط امنیتی پرتنش منطقه را پیچیدهتر کرده است. تحولات اخیر همچنین پرسشهایی درباره اعتبار «ائتلاف دفاعی مکه» که میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شده، مطرح کرده است.
حمله به زیرساختهای حیاتی عربستان
در شرایطی که تنشها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد، تحولات دریای سرخ و بابالمندب به یکی دیگر از چالشهای اصلی امنیتی عربستان تبدیل شده است.
حوثیهای یمن که در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل تا حد زیادی از درگیری مستقیم فاصله گرفته بودند، حملات خود علیه عربستان را تشدید کردهاند.
از هفته نخست سپتامبر، آنها چندین حمله علیه خاک عربستان انجام دادهاند که اهدافی همچون زیرساختهای حیاتی انرژی و مراکز غیرنظامی را در بر میگرفت؛ از جمله فرودگاه بینالمللی ابها، پایگاه هوایی ملک خالد و خط لوله نفت شرق ـ غرب (پترولاتاین).
این خط لوله که پس از آغاز بحران در تنگه هرمز اهمیت راهبردی بیشتری پیدا کرده، مسیر حیاتی جایگزینی برای صادرات نفت عربستان به بازارهای جهانی محسوب میشود.
پترولاتاین حدود هزار و ۲۰۰ کیلومتر طول دارد و میدان نفتی بقیق در شرق عربستان را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ متصل میکند. این خط لوله در شرایط اختلالهای مداوم در تنگه هرمز، به یک شریان حیاتی اقتصادی و انرژی برای عربستان تبدیل شده است. این خط لوله پس از حملات بهطور موقت تعطیل شد.
عربستان اعلام کرده که این پهپادها از عراق پرتاب شدهاند، اما به درخواست نخستوزیر عراق از انجام اقدام تلافیجویانه خودداری کرده است.
به باور ناظران حمله به خط لوله نشاندهنده تلاش آشکار برای هدف قرار دادن توانمندیهای اقتصادی و زیرساختهای حیاتی انرژی عربستان در مقطعی بسیار حساس است.
اختلال در دریای سرخ و بابالمندب
همزمان، چالش امنیتی به حوزه دریایی نیز گسترش یافته است. حوثیها مدعی شدهاند کنترل ساحل دریای سرخ یمن را به دست گرفتهاند. این امر به آنها امکان میدهد تردد دریایی و انتقال انرژی از این آبراه راهبردی را مختل کنند.
آنها همچنین مدعی تصرف جزیره میون در تنگه بابالمندب در نزدیکی ساحل یمن هستند. علاوه بر این، تصرف بندر راهبردی المخا در ساحل دریای سرخ، موقعیت آنها را در امتداد مسیرهای دریایی تقویت کرده است.
بنابراین، بیثباتی فزاینده در دریای سرخ و بابالمندب، یک چالش امنیتی جدید و پیچیدهتر برای عربستان سعودی و نظم منطقهای گستردهتر ایجاد کرده است.
چالش برای ائتلاف مکه
کشورهای منطقه حملات حوثیها علیه عربستان را بهشدت محکوم کردهاند.ریاض برای واکنش به وخامت وضعیت امنیتی، خواستار کمک آمریکا شده است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درخواست عربستان برای اقدام نظامی را رد کرده است.
در چنین شرایطی، بحران اخیر پرسشهای مهمی درباره اهمیت و اعتبار «ائتلاف دفاعی مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان ایجاد کرده؛ ائتلافی که بر اساس آن، حمله به یکی از اعضا باید بهعنوان حمله علیه همه اعضا تلقی شود.
اگرچه ترکیه و پاکستان حملات حوثیها علیه عربستان را محکوم کردهاند، اما تاکنون هیچکدام برای ارائه کمک نظامی به عربستان در برابر حملات حوثیها اقدام نکردهاند.
شکاف آشکاری میان تعهد اعلامشده ائتلاف به دفاع جمعی و واکنش اعضای آن در زمان بحران وجود دارد.
این موضوع درباره ماهیت و اعتبار این ائتلاف پرسشهایی ایجاد میکند. همچنین این پرسش مطرح است که آیا ائتلاف مکه میتواند فراتر از یک بیانیه سیاسی عمل کند و به بخشی از معماری امنیت جمعی منطقه در غرب آسیا تبدیل شود یا خیر.
پاکستان با یک معضل راهبردی مواجه است. اگرچه این کشور به عربستان متعهد شده، اما نمیخواهد وارد درگیری نظامی مستقیم علیه حوثیها شود.
ورود پاکستان به جنگ علیه حوثیها نهتنها این کشور را درگیر جنگ منطقهای در غرب آسیا خواهد کرد، بلکه تصویر این بازیگر بهعنوان میانجی در منطقه را نیز تضعیف خواهد کرد.اسلام آباد همچنین علاقهمند است روابط خود را همزمان با عربستان و ایران حفظ کند.
ترکیه نیز با وضعیت مشابهی روبهرو است. آنکارا مانند پاکستان تمایلی ندارد وارد جنگ عربستان علیه حوثیها شود.
این بازیگر روابط دفاعی نزدیکی با عربستان ایجاد کرده، اما مشارکتش در ائتلاف مکه بیشتر ماهیتی راهبردی دارد و ناشی از تهدید مستقیم علیه عربستان نیست. مهمتر اینکه ترکیه درگیریهای جاری میان عربستان و حوثیها را بخشی از کارزار گستردهتر آمریکا و اسرائیل علیه ایران میداند.
با توجه به پیوند نزدیک میان ایران و حوثیها، مشارکت ترکیه در این درگیری احتمالا به مانند جانبداری آنکارا علیه ایران تلقی خواهد شد؛ اقدامی که میتواند به روابط دوجانبه ترکیه و ایران آسیب بزند. از این رو، آنکارا ترجیح میدهد از درگیری عربستان و حوثیها فاصله بگیرد.
آزمون مهم ائتلاف سه گانه
حمله حوثیها به عربستان نخستین آزمون مهم اعتبار «ائتلاف دفاعی مکه» محسوب میشود.
در شرایطی که عربستان همچنان با حملات حوثیها مواجه است، همبستگی سیاسی و دیپلماتیک اعلامشده از سوی ترکیه و پاکستان تاکنون به حمایت نظامی ملموس تبدیل نشده است.
تقابل عربستان و حوثیها، شکاف میان تعهد اعلامشده ائتلاف به دفاع جمعی و آمادگی اعضای آن برای اقدام مشترک در زمان حمله به یکی از اعضا را آشکار کرده است.
این رویداد نشان میدهد منافع ملی همچنان نقش اصلی را در شکلدهی به انتخابهای راهبردی اعضای این ائتلاف در فضای سیاسی پرتنش غرب آسیا ایفا میکند.