ائتلاف دفاعی مکه در صورت همسویی با راهبرد واشنگتن و قرار گرفتن در مسیر تقابل با ایران و نیروهای یمنی، بهجای ایجاد نظم امنیتی مستقل منطقهای، ترکیه را در معرض گرفتار شدن در منازعات آمریکا و اسرائیل قرار میدهد.
وابستگی شدید اقتصادی مصر به کمکهای مالی عربستان، قاهره را در تنگنای تعهدات امنیتی به ریاض قرار داده است؛ تعهدی که همزمان با تشدید تنشهای منطقهای و تهدید حوثیها، خطر ورود مصر به جنگ و تشدید بحران اقتصادی این کشور را افزایش میدهد.
تشدید حملات یمن به زیرساختهای حیاتی عربستان، هزینههای اقتصادی و امنیتی ریاض را افزایش داده و این کشور را میان ادامه رویارویی نظامی و مصالحه با صنعا در موقعیتی دشوار قرار داده است.
مصر به دلیل وابستگی اقتصادی به کشورهای خلیج فارس و نگرانی از تهدید کشتیرانی در دریای سرخ و بابالمندب، در حال بازنگری در رویکرد محتاطانه خود و بررسی حمایت نظامی از عربستان در برابر حملات حوثیهاست.
عربستان در واکنش به عقبنشینی نیروهای متحدش در یمن، با تکیه بر تحریکات فرقهای، حمایت مالی از گروههای سلفی و تلاش برای جذب نیروهای داخلی و خارجی، در پی بازسازی جبهه نظامی خود علیه انصارالله است.
هدف قرار گرفتن مسیرهای جایگزین انتقال نفت عربستان در کنار تشدید حملات در خلیج فارس و دریای سرخ، دکترین امنیت انرژی منطقه را با چالشی ساختاری مواجه کرده و با تضعیف اصل «افزونگی مسیرها»، هزینه و نااطمینانی صادرات نفت به بازارهای جهانی را افزایش داده است.
مسیرهای جایگزین نفتی مانند ینبع، جیهان و بانیاس میتوانند بخشی از وابستگی به هرمز را کاهش دهند، اما محدودیتهای زیرساختی، امنیتی و ژئوپلیتیکی مانع جایگزینی کامل این تنگه راهبردی هستند.
ازسرگیری درگیریها در یمن نشان میدهد آتشبس شکننده ریاض و صنعا بدون تضمینهای اجرایی و توافق سیاسی پایدار، به جای حل بحران، فرصت بازسازی نظامی طرفین و بازگشت رقابت به میدان نبرد را فراهم کرده است.
سایه تداوم تنشهای منطقهای، افزایش هزینههای دفاعی، اختلال در مسیرهای صادرات انرژی و فشارهای مالی، اجرای طرح بلندپروازانه «چشمانداز ۲۰۳۰» عربستان را با چالشهای تازهای مواجه کرده و ریاض را به بازنگری در سرعت و مقیاس پروژههای تحول اقتصادی ناچار کرده است.
تداوم جنگ ایران و آمریکا در حال از بین بردن سازوکارهایی است که تاکنون مانع از وقوع بحران جهانی انرژی شدهاند؛ از این رو، بازگشت به مسیر دیپلماسی و دستیابی به توافقی جامع برای توقف درگیریها و تضمین امنیت مسیرهای حیاتی انرژی ضروری است.
تلاش عمان برای حفظ کانال ارتباطی با ایران و دیگر بازیگران منطقه، این بازیگر را همزمان به شریک دیپلماتیک ضروری و نقطه اصطکاک بالقوه برای آمریکا در مدیریت بحرانهای خاورمیانه تبدیل کرده است.
تداوم محدودیت کشتیرانی در هرمز و تشدید اختلالات بابالمندب، تجارت کانتینری خلیج فارس را زمینگیر و با تحمیل مسیرهای جایگزین پرهزینه و طولانی، فشار بر زنجیره تأمین و قیمت کالاها را تشدید کرده است.
از سرگیری حملات حوثیها در دریای سرخ و بابالمندب میتواند با تشدید فشار بر صادرات نفت عربستان، موازنه جنگ فرسایشی ایران و آمریکا را به زیان واشنگتن تغییر داده و مسیر هرگونه توافق آتشبس را پیچیدهتر کند.
شکست آمریکا در برابر ایران، همزمان با شکاف در روابط عربستان و امارات و پیوند روزافزون خاورمیانه با آفریقا، نظم منطقهای را از رقابت سنتی تهران و واشنگتن به سوی معادلات چندلایه جدید سوق داده است.
تشدید حملات حوثیها علیه عربستان، «ائتلاف دفاعی مکه» میان ریاض، آنکارا و اسلامآباد را با آزمونی جدی روبهرو کرده و شکاف میان تعهدات سیاسی و آمادگی برای اقدام نظامی مشترک را آشکار ساخته است.
پیروزی حوثیها در یمن و تهدید مسیرهای انرژی نشان میدهد راهبرد فشار حداکثری ترامپ علیه ایران ممکن است نهتنها به نتیجه نرسد، بلکه هزینههای منطقهای و اقتصادی سنگینی برای آمریکا ایجاد کند.
پیشروی حوثیها در بابالمندب و حملات فرامرزی به عربستان میتواند جنگ یمن را به بحرانی منطقهای تبدیل کرده و قدرتهای خارجی را به مداخله مستقیمتر سوق دهد.
همزمانی کنترل ایران بر تنگه هرمز و نفوذ حوثیها بر بابالمندب میتواند تهران و متحدانش را به اهرمهای تعیینکننده تجارت جهانی انرژی تبدیل کرده و فشار بر آمریکا و متحدانش را افزایش دهد.