به گزارش تجارت نیوز، اگر از کسی بپرسید آیا در زندگی حسرتی دارد یا نه، بهندرت کسی میگوید: «کاش بخش بیشتری از عمرم را در مسیر رفتوآمد به محل کار میگذراندم.» رفتوآمد بین خانه و محل کار، معمولاً نه آرامشبخش است و نه واقعاً مفید. اغلب کاری تکراری و گاهی آزاردهنده است؛ هر چیزی که با ترافیک سنگین یا ازدحام خفهکننده همراه باشد، سخت میشود دوستش داشت.
در فرهنگ عامه هم همین یکنواختی، اصل ماجراست. رفتوآمد گاهی به دام تبدیل میشود، گاهی پنجرهای به ماجراهای اصلی زندگی است و گاهی هم نشانهای از رفاهزدگی جوامع مدرن. همهگیری کرونا به مردم این فرصت را داد که زندگی بدون رفتوآمد روزانه را تجربه کنند، و خیلیها از این تجربه استقبال کردند.
برای همین، وقتی از مردم درباره زمان ایدهآل رفتوآمدشان نظرسنجی میشود، پاسخ معمولاً قابل پیشبینی است: «هرچه کوتاهتر، بهتر». بهطور متوسط، مردم در سراسر جهان روزانه حدود یک ساعت در رفتوآمد هستند. اما فارغ از اینکه مسیر واقعیشان چقدر طول میکشد، اغلب دوست دارند این زمان تقریباً به نصف برسد.
پژوهشی که سال گذشته توسط یوناس دِ فوس از کالج دانشگاهی لندن منتشر شد، نمونهای روشن از همین واقعیت است. او ترجیحات بیش از ۲ هزار دانشجو و کارمند این دانشگاه را بررسی کرد. میانگین زمان واقعی رفتوآمد آنها در یک مسیر، ۵۴ دقیقه بود، اما میانگین زمان ایدهآل فقط ۳۱ دقیقه. البته این ایدهآل بسته به نوع سفر فرق میکند؛ مثلاً کسی که یک ساعت در قطار مینشیند، معمولاً رفتوآمد طولانیتری را قابلتحملتر از کسی میداند که با دوچرخه فقط ۳۰ دقیقه رکاب میزند.
مسیرهای طولانی فقط برای کارکنان هزینهزا نیستند؛ کارفرمایان هم از آن آسیب میبینند. یکی از پیامدهای مهم، افزایش احتمال ترک شغل یا جابهجایی نیروهاست. مقالهای از فرانسیسکو سانتلی از دانشگاه براون و جیسون گریسام از دانشگاه وندربیلت، زمان رفتوآمد معلمان مدارس دولتی شهر نشویل در ایالت تنسی را بررسی کرده است. نتیجه نشان میدهد هر ۵ دقیقه افزایش در زمان رفت یکطرفه، احتمال انتقال یک معلم به مدرسهای دیگر در همان منطقه را حدود ۰.۸ تا ۱ واحد درصد بالا میبرد.
زمانی که در مسیر سپری میشود، میتواند به بهرهوری هم لطمه بزند. مطالعهای از هونگیو شیائو از بانک مرکزی کانادا و همکارانش نشان داده است هر ۱۰ کیلومتر افزایش در فاصله رفتوآمد یک مخترع، آن هم در نتیجه جابهجایی محل شرکت، با کاهش ۵ درصدی در ثبت اختراع همراه بوده است. دقیقاً روشن نیست چرا چنین افتی رخ میدهد، اما یک توضیح ساده این است که افراد عملاً زمان کمتری را در محل کار میگذرانند.
پس روشن است که کسی آرزو ندارد سهم بیشتری از عمرش صرف رفتوآمد شود. اما حتی سفرهای طولانی هم همیشه فقط نقطهضعف نیستند. در همان مطالعه دِ فوس، از افراد پرسیده شده بود حداکثر چه مدت رفتوآمد را حاضرند تحمل کنند. پاسخها بهطور متوسط از زمان رفتوآمد فعلیشان بیشتر بود. این یعنی مردم، دستکم تا حدی، از مزایای تحمل مسیرهای طولانی هم آگاهاند: هزینه کمتر مسکن، امکانات بهتر در نزدیکی خانه و انتخاب گستردهتر برای کارفرما.
اسمیر مولالیچ از مدرسه کسبوکار کپنهاگ هم اشاره میکند که میانگین جهانی یکساعته رفتوآمد، با وجود تغییرات بزرگ در فناوری حملونقل، در طول زمان تقریباً ثابت مانده است. او به مطالعهای اشاره میکند که خودش درباره آثار جابهجایی یک شرکت انجام داده بود. برخلاف انتظار، بعضی از کارکنانی که ناگهان با «هدیه زیبای» مسیر کوتاهتر روبهرو شده بودند، تصمیم گرفتند خانهشان را عوض کنند تا دوباره از محل کار دورتر شوند.
خود رفتوآمد هم میتواند منافعی داشته باشد. برخی پژوهشگران با لحنی دانشگاهی از آن بهعنوان «فضایی بینابینی» یاد میکنند؛ اصطلاحی شاید کمی متکلف، اما توصیفی واقعی. مسیر رفت و برگشت، برای خیلیها فرصتی است برای آمادهشدن برای روز کاری یا آرامشدن پس از آن. حتی شیوههای فعال رفتوآمد مثل پیادهروی و دوچرخهسواری، بیش از نشستن در خودرو، با احساس رضایت و رفاه بیشتر همراهاند.
شرکتها حق دارند نسبت به سفر روزانه کارکنانشان بیتفاوت نباشند. بسیاری از بنگاهها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم هزینههای رفتوآمد را جبران میکنند؛ از کمک مالی گرفته تا اختصاص جای پارک. کار ترکیبی و ساعات کاری منعطف هم میتواند فشار مسیر را کمتر کند. با این حال، بیشترین قدرت برای بهبود رفتوآمد در دست سیاستگذاران است؛ از طریق حملونقل عمومی بهتر و افزایش عرضه مسکن.
اما تا جایی که زمان رفتوآمد بازتابی از ترجیحات شخصی افراد است، شرکتها باید بیش از همه به لحظهای توجه کنند که این ترجیحات ناگهان تغییر میکند. و یک رویداد از همه مهمتر است: بچهدار شدن. مقالهای با مشارکت مولالیچ که دادههای کل جمعیت شاغل دانمارک بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳ را بررسی کرده، نشان میدهد زنانی که رفتوآمد طولانی دارند، پس از بچهدار شدن چندین برابر بیشتر احتمال دارد شغلشان را عوض کنند. برای مردان چنین الگویی دیده نمیشود. همه میگویند رفتوآمد کوتاهتر را ترجیح میدهند؛ اما مادران تازه، این خواسته را واقعاً جدی میگیرند.
منبع The Economist
