به گزارش تجارت نیوز، سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف تهران روز سهشنبه ۱۷ شهریور در نمایشگاه بینالمللی تهران افتتاح شد. این نمایشگاه از ۱۷ تا ۲۱ شهریور در نمایشگاه بینالمللی تهران برگزار میشود.
فرش ایران نماد صلح است؛ تدوین سند راهبردی فرش در دستور کار قرار دارد
محمدمهدی فرشچی، رئیس مرکز ملی فرش ایران، در ابتدای مراسم افتتاحیه ضمن عرض خیرمقدم به معاون وزیر صمت و دیگر حاضران، عنوان کرد: پیش از این در خدمت سفرا بودیم و سفرا خواستار افزایش روابط میان کشورها در حوزه فرش بودند. آنها فرش ایران را به عنوان نماد صلح میشناسند.
وی با اشاره به برگزاری سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف افزود: اقداماتی که توسط بخش خصوصی، اتحادیهها و مرکز ملی فرش ایران رقم خورده، نشان میدهد که این نمایشگاه یک نمایشگاه ساده نیست، بلکه مایه افتخار و اقتدار است؛ چراکه در شرایط جنگ اقتصادی، همه پای کار بودند تا این نمایشگاه برگزار شود.
رئیس مرکز ملی فرش ایران در ادامه بیان کرد: ۱۵۶ نماینده فرش از استانهای مختلف در پنج سالن نمایشگاه سازماندهی شدهاند و این نمایندگان از ۱۶ استان کشور در نمایشگاه حضور دارند.
فرشچی همچنین بازگشت تقویم نمایشگاهی به شهریورماه را اتفاقی مثبت دانست و گفت: این نمایشگاه پیش از این به پایان سال منتقل شده بود، اما به منظور تسهیل روابط تجاری، زمان برگزاری آن به شهریورماه بازگردانده شد.
وی خاطرنشان کرد: تمام تلاش ما این است که از ظرفیتهای موجود و تعرفههای فعلی برای گسترش و بهبود روابط با کشورهای دیگر استفاده کنیم و بتوانیم در این هنر ـ صنعت، اتفاقات خوبی را رقم بزنیم.
او با اشاره به شکلگیری فراکسیون فرش دستباف در مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: در میان نمایندگان مجلس نیز اتفاق خوبی شکل گرفته و تشکیل فراکسیون فرش دستباف اقدام مثبتی بوده است. در دوره قبلی، ۲۲۰ نماینده عضو این فراکسیون بودند و اکنون نیز این فراکسیون مجدداً تشکیل شده است که میتواند به تسهیل صادرات کمک کند. آقای توسلی نیز در این مسیر بسیار ما را یاری کردند.
رئیس مرکز ملی فرش ایران بر اهمیت برگزاری نمایشگاهها در توسعه بازار تأکید کرد و گفت: برگزاری نمایشگاه یکی از راههای بازاریابی است و این نمایشگاهها در استانهای مختلف برگزار میشوند. امیدواریم در کشورهای مختلف نیز شاهد برگزاری نمایشگاههای فرش باشیم. البته در آذرماه نمایشگاهی در برلین خواهیم داشت.
فرشچی با بیان اینکه سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف با تعامل بخش خصوصی برگزار شده است، تصریح کرد: برگزاری این نمایشگاه با تعامل بخش خصوصی انجام شد و بخش عمده بار برگزاری آن بر دوش دوستان در بخش خصوصی بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی مشکلات موجود در حوزه فرش دستباف اشاره کرد و گفت: البته یکسری مشکلات نیز وجود دارد؛ از جمله پیمانسپاری ارزی که امیدواریم این مشکل حلوفصل شود و تسهیلات لازم در اختیار صادرکنندگان فرش قرار گیرد.
او در پایان از تدوین سند راهبردی فرش دستباف خبر داد و اظهار کرد: تدوین سند راهبردی فرش دستباف نیز در دستور کار قرار دارد و قرار است این سند به دولت ارائه شود. همچنین تشکیل شورای عالی فرش نیز قرار است به تصویب برسد و اگر این شورا تشکیل شود، میتوانیم با سهولت بیشتری مشکلات هنرمندان و صادرکنندگان فرش را حل کنیم.
فرش ایران باید دوباره سهم شایسته خود را از بازارهای جهانی پس بگیرد
علانور توکلی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران با اشاره به شرایط متفاوت برگزاری سیوسومین نمایشگاه بینالمللی فرش دستباف ایران اظهار کرد: امسال این نمایشگاه در شرایطی افتتاح میشود که تفاوتهای اساسی با سالهای گذشته دارد و در کنار برخی نگرانیهای موجود، حضور و فعالیت گسترده فعالان این صنعت نشان میدهد که سرمایه، انگیزه و امید همچنان در صنعت فرش ایران وجود دارد.
وی افزود: برپایی بیش از ۱۰ هزار مترمربع غرفه در این نمایشگاه، صرفاً یک موفقیت نمایشگاهی نیست، بلکه نشانهای از اعتماد بخش خصوصی به آینده فرش ایران است. فعالانی که در چنین شرایطی برای حضور در نمایشگاه سرمایهگذاری کردهاند، در واقع اعلام میکنند که همچنان در این صنعت حضور دارند و به آینده آن امیدوارند.
توکلی با بیان اینکه زمان عبور از سخنان تکراری درباره فرش ایران فرا رسیده است، تصریح کرد: سالها درباره بینظیر بودن فرش ایرانی، جایگاه آن به عنوان میراث فرهنگی، ظرفیت اشتغالزایی و ارزآوری این صنعت سخن گفتهایم و همه این موارد درست است، اما پرسش اصلی امروز این است که چرا با وجود چنین ظرفیتهایی، سهم فرش ایران از بازار جهانی کاهش یافته است.
به گفته وی، این پرسش باید بهصورت جدی مطرح و برای آن پاسخ عملی پیدا شود؛ چراکه رقبای ایران در بازار جهانی منتظر نماندهاند و کشورهایی که زمانی بخش قابل توجهی از بازار خود را با فرش ایرانی میشناختند، امروز به تولیدکننده، صادرکننده و صاحب برند تبدیل شدهاند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران ادامه داد: رقبای ما بازار را مطالعه کردهاند، سلیقه مصرفکنندگان را شناختهاند، طراحیهای خود را بهروز کردهاند و با استفاده از ابزارهای جدید فروش و بازاریابی به مشتریان نزدیکتر شدهاند؛ در حالی که ما در بسیاری از موارد همچنان با مسائلی مواجه هستیم که باید سالها پیش برای آنها راهکار پیدا میکردیم.
وی خاطرنشان کرد: صادرکننده فرش ایران امروز تنها با رقبای خارجی رقابت نمیکند، بلکه با چالشهایی مانند انتقال پول، حملونقل، بیمه، مقررات صادراتی، تغییرات ارزی، بیثباتی تصمیمات و دشواری حضور مستمر در بازارهای جهانی نیز مواجه است.
توکلی تأکید کرد: صادرکننده فرش ایران صرفاً فروشنده نیست، بلکه خط مقدم حضور اقتصاد ایران در بازار جهانی به شمار میرود. اگر قرار است از توسعه صادرات غیرنفتی سخن بگوییم، باید شرایط صادرات فرش را نیز جدی بگیریم و اگر اشتغال این صنعت برای کشور اهمیت دارد، باید اقتصادی ایجاد کنیم که فعالان فرش بتوانند از طریق آن زندگی و فعالیت خود را ادامه دهند.
وی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه سیاستگذاران به صنعت فرش گفت: فرش دستباف باید در سیاستگذاری اقتصادی کشور جایگاهی مستقل و متناسب با ماهیت خود داشته باشد. فرش را نمیتوان با همان منطق کالاهای صنعتی و تولید انبوه مدیریت کرد؛ چراکه زمان تولید، میزان سرمایه درگیر، تعداد نیروی انسانی، شیوه فروش و بازار مصرف آن با بسیاری از کالاهای دیگر تفاوت دارد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران همچنین بر ضرورت هماهنگی سیاستهای ارزی با واقعیتهای تجارت فرش تأکید کرد و گفت: فرش کالایی نیست که بتوان برای آن یک نسخه واحد ارزی در نظر گرفت. زمان فروش، شیوه معامله، بازار هدف و حتی فاصله زمانی میان تولید تا صادرات در این صنعت متفاوت است و اگر مقررات ارزی با این واقعیتها هماهنگ نباشد، نتیجه آن کاهش صادرات خواهد بود، نه افزایش بازگشت ارز.
توکلی در ادامه بر ضرورت تقویت حضور بینالمللی ایران در بازار فرش تأکید کرد و افزود: حضور ایران در بازارهای جهانی نباید به حضور یک تاجر یا شرکت در یک یا دو نمایشگاه خارجی محدود شود. سیاست کشور باید بر حضور حرفهای، مستمر و هدفمند در بازارهای اصلی استوار باشد تا برند فرش ایرانی بار دیگر در عرصه جهانی جایگاه خود را پیدا کند.
وی اظهار کرد: بازگرداندن جایگاه جهانی فرش ایران تنها وظیفه صادرکنندگان نیست و نیازمند همکاری دولت، تشکلهای تخصصی و بخش خصوصی است. برای احیای جایگاه فرش ایران باید از ظرفیت همه این بخشها استفاده کرد و یک برنامه منسجم و بلندمدت برای حضور در بازارهای جهانی داشت.
به گفته توکلی، توجه به نسل جدید نیز یکی از الزامات آینده صنعت فرش است. اگر نسل جوان امروز فرش را صرفاً یک هنر قدیمی و متعلق به گذشته بداند، این صنعت در آینده با کمبود نیروی انسانی مواجه خواهد شد.
وی اضافه کرد: جوانان باید بتوانند در حوزههایی مانند طراحی، تولید، برندینگ، فروش دیجیتال و تجارت الکترونیک در صنعت فرش نقشآفرینی کنند. فرش برای ادامه حیات خود تنها به بافنده نیاز ندارد، بلکه به نسل جدیدی از طراحان، مدیران، کارآفرینان و فعالان حوزه تجارت و فناوری نیز نیازمند است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران، تغییر رابطه دولت و بخش خصوصی را از دیگر الزامات توسعه این صنعت دانست و گفت: بخش خصوصی نباید تنها در زمان برگزاری نمایشگاهها مورد توجه قرار گیرد. هرگاه قرار است درباره آینده یک صنعت تصمیمگیری شود، فعالانی که سالها در حوزه تولید و صادرات آن فعالیت کردهاند باید در فرآیند تصمیمگیری حضور داشته باشند.
وی تأکید کرد: بخش خصوصی آمادگی پذیرش مسئولیت دارد و قصد ندارد همه مشکلات را متوجه دولت کند، اما انتظار میرود دولت نیز بخشی از مسئولیت خود را بپذیرد. ما حمایت بلاعوض نمیخواهیم، بلکه به محیطی نیاز داریم که بتوانیم در آن فعالیت کنیم؛ این دو موضوع با یکدیگر تفاوت دارند.
توکلی ادامه داد: بخش خصوصی اگر مسیر روشن ببیند، سرمایهگذاری میکند؛ اگر ثبات ببیند، برنامهریزی میکند و اگر بازار ببیند، تولید را افزایش خواهد داد. اما زمانی که فعال اقتصادی هر روز با تصمیم جدیدی مواجه باشد، طبیعی است که رویکردی محتاطانه در پیش بگیرد.
وی با اشاره دوباره به حضور گسترده فعالان صنعت در سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف ایران بیان کرد: برپایی بیش از ۱۰ هزار مترمربع غرفه را باید فراتر از یک رویداد نمایشگاهی دید. این حضور، رای اعتماد بخش خصوصی به آینده فرش ایران است و وظیفه ما این است که این «هنوز هستیم» را به «دوباره رشد میکنیم» تبدیل کنیم.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران همچنین گفت: شرایط امروز نباید به قطع ارتباط فرش ایران با جهان منجر شود، بلکه باید از این دوره برای بازنگری، برنامهریزی و آمادهسازی استفاده کنیم. زمانی که شرایط بازارهای جهانی عادیتر شود، باید از امروز بدانیم با چه محصولی، چه طرحی، چه برندی و با چه برنامهای میخواهیم به بازارهای جهانی بازگردیم.
وی افزود: نباید زمانی که بازارهای جهانی دوباره در دسترس قرار گرفت، تازه شروع به فکر کردن کنیم. باید از امروز برای فردای صادرات آماده باشیم و برنامهای روشن برای بازگشت قدرتمند فرش ایران به بازارهای جهانی داشته باشیم.
توکلی با اشاره به مزیت فرهنگی و تاریخی ایران در حوزه فرش خاطرنشان کرد: ایران همچنان یک مزیت بزرگ دارد که هیچ کشوری نمیتواند آن را بهطور کامل کپی کند و آن، هنر و دانش ریشهدار در حافظه فرهنگی ایران است. با این حال، این مزیت زمانی به قدرت اقتصادی تبدیل خواهد شد که بتوانیم آن را بهدرستی مدیریت، معرفی و تجاریسازی کنیم.
وی تصریح کرد: نباید تنها به گذشته پرافتخار فرش ایرانی افتخار کنیم، بلکه باید برای آینده آن برنامه داشته باشیم. پشت هر فرش دستباف، ماهها و گاهی سالها تلاش یک خانواده، کارگاه و بافنده قرار دارد و به همین دلیل، فرش تنها یک محصول لوکس یا اثر هنری نیست، بلکه بخشی از اقتصاد هزاران خانواده ایرانی است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران ادامه داد: فرش با زندگی بسیاری از خانوادهها، بهویژه در مناطق روستایی، پیوند خورده و برای برخی روستاها همچنان یکی از معدود منابع درآمدی محسوب میشود. همچنین زنان نقش مهمی در حفظ و تداوم این هنر داشتهاند و این ظرفیت میتواند در صورت مدیریت صحیح، به اشتغال و ارزش افزوده پایدار برای کشور تبدیل شود.
توکلی تأکید کرد: امسال نباید تنها بر این جمله تأکید کنیم که «فرش ایران بینظیر است»؛ همه فعالان این حوزه به این موضوع باور دارند. شعار و هدف امروز باید این باشد که «فرش ایران باید دوباره سهم شایسته خود را از بازارهای جهانی پس بگیرد.»
وی خاطرنشان کرد: تحقق این هدف با شعار امکانپذیر نیست، بلکه به تصمیمهای درست، ثبات اقتصادی، همکاری دولت و بخش خصوصی، اصلاح مقررات، بازاریابی مدرن و شجاعت در تصمیمگیری نیاز دارد.
وی در پایان با قدردانی از فعالان صنعت فرش که در شرایط دشوار برای برگزاری این نمایشگاه حضور یافتهاند، گفت: از مسئولان کشور که امروز در کنار خانواده فرش حضور دارند، درخواست مشخصی داریم؛ موانع را از مسیر این صنعت بردارید، فعالان این حوزه مسیر بازار را پیدا خواهند کرد.
توکلی تأکید کرد: ما نه از آینده فرش ایران ناامید هستیم و نه مشکلات موجود را انکار میکنیم. میدانیم شرایط دشوار است، اما دقیقاً به همین دلیل امروز بیش از همیشه به تصمیمهای بزرگ و آیندهنگرانه نیاز داریم.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران در پایان اظهار امیدواری کرد: سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف ایران، نقطهای برای بازنگری و آغاز مسیری تازه باشد تا در آینده، بار دیگر شاهد حضور قدرتمند فرش ایرانی در بازارهای جهانی باشیم و درباره بازگشت فرش ایران به جایگاه شایسته خود در جهان سخن بگوییم؛ جایگاهی که شایسته هنر، فرهنگ و توانمندی ایرانی است.
صادرات فرش ایران از سه میلیارد دلار به ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار کاهش یافته است
فتح الله توسلی، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به نقش فرش دستباف در تأمین معیشت خانوادهها اظهار کرد: با افتخار میگویم که مادرم با فرشبافی ما را بزرگ کرد و اقتصاد خانواده ما را تأمین میکرد. از نزدیک سختیها و دشواریهای این کار را دیدهام و به همین دلیل، اهمیت و جایگاه فرش دستباف را بهخوبی درک میکنم.
وی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان سیوسومین نمایشگاه بینالمللی فرش دستباف ایران افزود: از همه دستاندرکاران و برگزارکنندگان این نمایشگاه که در شرایط دشوار همچنان برای حفظ و تقویت جایگاه فرش ایران تلاش میکنند، تشکر میکنم.
سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به سابقه فعالیت خود در مجلس و وزارت امور خارجه تصریح کرد: به عنوان فردی که دو دوره در مجلس شورای اسلامی حضور داشتهام و پیش از آن نیز به عنوان دیپلمات در وزارت امور خارجه فعالیت کردهام و بخش قابل توجهی از عمر و تجربه کاری و زندگیام را در خارج از کشور گذراندهام، مطالبی که درباره فرش مطرح میکنم، حاصل تجربه کاری و زندگی من است.
توسلی با تأکید بر پیوند عمیق فرش با هویت ایرانی گفت: فرش هویت ملی ایران است و با تمدن ایرانی در طول هزاران سال تاریخ این سرزمین گره خورده است. فرش تنها یک محصول نیست، بلکه بخشی از فرهنگ ملی ماست و روابط اجتماعی، زندگی خانوادهها و بسیاری از مفاهیم فرهنگی و تاریخی ایران در طرحها و نقوش فرشهای ایرانی انعکاس یافته است.
وی ادامه داد: فرش در عین حال که بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی است، یک هنر نیز محسوب میشود. هر بافنده متناسب با ذوق و سلیقه خود فرش میبافد و هنر و نگاه شخصی خود را در آن به نمایش میگذارد. همین ویژگی باعث شده است که فرش ایرانی به یکی از مهمترین جلوههای میراث فرهنگی کشور تبدیل شود.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: فرش ایرانی در عرصههای بینالمللی و حتی در سازمان ملل متحد میدرخشد و در بازارهای مختلف جهان شناخته شده است. بنابراین باید توجه داشت که فرش صرفاً یک هنر یا میراث فرهنگی نیست، بلکه یک صنعت، یک ظرفیت اقتصادی و بخشی از اقتصاد ملی و اقتصاد خانوادههای ایرانی نیز به شمار میرود.
توسلی با اشاره به نقش فرش در ایجاد اشتغال و انسجام اجتماعی اظهار کرد: حدود ۲.۵ میلیون نفر در بخش فرش فعالیت دارند و این صنعت از نظر اقتصادی و اجتماعی ظرفیت قابل توجهی برای کشور ایجاد کرده است. به همین دلیل، حمایت از فرش در واقع حمایت از میلیونها نفر و خانوادهای است که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم با این صنعت ارتباط دارند.
وی با طرح این پرسش که چرا فرش ایران مورد توجه و تحریم آمریکا قرار گرفته است، گفت: پنج رئیسجمهور آمریکا در مقاطع مختلف فرش ایران را تحریم کردهاند و این موضوع نیازمند بررسی جدی است. در اوج صادرات فرش، میزان صادرات این محصول به حدود ۲.۵ تا ۳ میلیارد دلار در سال ۱۳۷۲ میرسید، اما امروز این رقم به حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار کاهش یافته است.
سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: وقتی اقتصاد آمریکا حدود ۳۲ تریلیون دلار تولید ناخالص داخلی دارد و حجم صادرات جهانی در حوزههای مختلف به حدود ۱۴ تریلیون دلار میرسد، این پرسش مطرح است که چرا باید فرش ایرانی با چنین ظرفیت اقتصادی و فرهنگی، هدف تحریم قرار گیرد و چرا برای محدود کردن این صنعت برنامهریزی شده است.
توسلی با اشاره به ویژگیهای فعالان صنعت فرش بیان کرد: بر اساس اسناد و بررسیهای انجامشده، یکی از ویژگیهای مهم حدود ۲.۵ میلیون نفر فعال در این حوزه، تابآوری بالای آنهاست. بافت یک فرش ممکن است ماهها یا حتی سالها زمان ببرد و همین فرآیند به صبر، حوصله و استقامت نیاز دارد.
وی اضافه کرد: به نظر میرسد همین ویژگی و قدرت تابآوری فعالان فرش مورد توجه آمریکاییها قرار گرفته است. افرادی که سالها برای تولید یک محصول وقت میگذارند، طبیعتاً از صبر و تحمل بالایی برخوردارند و این ویژگی میتواند یکی از عوامل مهم در ماندگاری این صنعت در شرایط دشوار باشد.
این نماینده مجلس با انتقاد از برخی تصمیمات داخلی درباره جایگاه فرش گفت: متأسفانه در داخل کشور نیز در مقاطعی رویکردهایی اتخاذ شد که به تضعیف جایگاه فرش منجر شد. مرکز ملی فرش منحل و جایگاه آن در ساختار اداری کشور تغییر کرد و فرش ذیل عنوان صنایع خلاق قرار گرفت؛ این اقدامات بهتدریج از جایگاه و شأن این صنعت کاست.
توسلی تأکید کرد: ما با دشواری و تلاش فراوان توانستیم مرکز ملی فرش را به جایگاه خود بازگردانیم و در این مسیر از همه افرادی که برای احیای جایگاه فرش ایران تلاش کردند، قدردانی میکنم. این تلاشها صرفاً برای یک صنعت نیست، بلکه برای حفظ بخشی از غرور، هویت و سرمایه فرهنگی کشور است.
وی با تأکید بر ضرورت رفع موانع داخلی اظهار داشت: برای تقویت صنعت فرش باید موانع موجود در داخل کشور برطرف شود. نظام بانکی باید از فعالان این حوزه حمایت کند و دولت و بخش خصوصی نیز باید در کنار یکدیگر برای حل مشکلات و ایجاد مسیر توسعه این صنعت همکاری داشته باشند.
سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: حمایت از صنعت فرش نباید صرفاً بر عهده دولت و بخش خصوصی باشد، بلکه نهادها و مجموعههای بزرگ اقتصادی و اجتماعی کشور از جمله سازمان اوقاف، آستان قدس رضوی، ستاد اجرایی فرمان امام و سایر مجموعههای دارای ظرفیت اقتصادی نیز میتوانند در این زمینه نقشآفرینی کنند.
توسلی در پایان گفت: اقتصاد ایران فقط به صنایع سنگین، فولاد و بخشهای بزرگ صنعتی محدود نمیشود. فرش نیز بخشی از اقتصاد، فرهنگ و هویت کشور است و باید متناسب با ظرفیتهای آن مورد توجه قرار گیرد. از همه کسانی که در این مسیر ایستادهاند و برای حفظ و تقویت جایگاه فرش ایرانی تلاش میکنند، تشکر میکنم و امیدوارم با رفع موانع داخلی و تقویت همکاری میان دولت و بخش خصوصی، این صنعت بار دیگر جایگاه شایسته خود را در اقتصاد و بازارهای جهانی به دست آورد.
اراده ملی برای احیای فرش وجود ندارد
روحالله عباسپور، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر جایگاه فرش در هویت، فرهنگ و تمدن ایرانی، گفت: هنر فرش حاصل خلاقیت و نوآوری زنان و مردان این سرزمین است که با دستان هنرمند خود، عزت، کرامت و افتخار را برای کشور به ارمغان آوردهاند.
وی افزود: همانطور که مقام معظم رهبری نیز بر جایگاه هنر در فرهنگ ایرانی تأکید کردهاند، فرش یکی از جلوههای مهم هنر ایرانی است و زمانی که انسان به این هنر زیبا با چشم دل نگاه میکند، درمییابد که فرش با فطرت، خمیره و سرشت انسان ارتباط برقرار میکند.
نایبرئیس اول مجلس با بیان اینکه امروز اراده جدی و ملی برای احیای صنعت فرش در کشور مشاهده نمیشود، اظهار کرد: اقدامات و پیگیریهای آقای دکتر توسلی برای بازگرداندن مرکز ملی فرش به جایگاه واقعی خود قابل تقدیر است، اما واقعیت این است که برای حل مشکلات این صنعت، باید ارادهای جدی از سوی دولت، مجلس و سایر ارکان نظام شکل بگیرد.
عباسپور تصریح کرد: اگر اراده ملی و جدی برای حمایت از فرش وجود داشت، وضعیت این صنعت به شرایط فعلی نمیرسید و امروز شاهد چنین مشکلاتی در حوزه تولید، صادرات و جایگاه بینالمللی فرش ایران نبودیم.
وی ادامه داد: وزارت امور خارجه باید در قبال جایگاه فرش ایران در عرصه بینالمللی پاسخگو باشد؛ چراکه یکی از مهمترین ظرفیتهایی که میتواند جایگاه فرش ایران را در بازارهای جهانی احیا و تقویت کند، دستگاه دیپلماسی کشور و بهویژه معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه است.
نایبرئیس اول مجلس خاطرنشان کرد: دیپلماسی اقتصادی میتواند ظرفیتها و قابلیتهای کشور در حوزه فرش را به بازارهای هدف معرفی کند و از سوی دیگر، صادرکنندگان ایرانی را برای حضور مؤثرتر در بازارهای جهانی همراهی و زمینه معرفی محصولات آنها را فراهم کند.
عباسپور با اشاره به ظرفیتهای گسترده بازارهای منطقهای و جهانی گفت: با وجود تحریمها و محدودیتهای موجود، همچنان بازارهای بزرگی مانند چین با جمعیتی حدود یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون نفر در اختیار کشور قرار دارد و بخش قابل توجهی از ظرفیتهای منطقه شانگهای نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد. همچنین دسترسی ایران به منطقه اوراسیا و خلیج فارس همچنان برقرار است و این ظرفیتها نباید نادیده گرفته شود.
وی افزود: تحریمها در حوزههای مختلف، از جمله نظامی، نفتی، سوئیفت و ارتباطات بانکی، محدودیتهایی برای کشور ایجاد کردهاند و طبیعتاً صنعت فرش نیز از برخی این مشکلات متأثر شده است، اما بخش قابل توجهی از ظرفیتهای صادراتی کشور همچنان میتواند فعال شود و فرش یکی از مهمترین حوزههایی است که قابلیت ایجاد درآمدهای غیرنفتی برای کشور را دارد.
نایبرئیس اول مجلس همچنین بر ضرورت ورود جدی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به موضوع فرش تأکید کرد و گفت: مگر میراثی بالاتر از فرش در کشور داریم؟ فرش بخشی از هویت، فرهنگ و تمدن ایران است و وزارت میراث فرهنگی و گردشگری باید در زمینه حفظ، معرفی و توسعه جایگاه این هنر و صنعت نقش فعالتری ایفا کند.
عباسپور اضافه کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز میتواند در این حوزه نقشآفرین باشد و دستگاه دیپلماسی کشور، وزارت میراث فرهنگی و سایر دستگاههای مرتبط باید برای بازگرداندن جایگاه واقعی فرش ایران در بازارهای جهانی تلاش کنند.
وی با تأکید بر ضرورت احیای اراده ملی برای حمایت از صنعت فرش اظهار کرد: مسئولان دولت باید حمایت از این صنعت را بهصورت جدی در دستور کار قرار دهند؛ چراکه امروز فرش ایران یکی از پایینترین موقعیتهای خود را در حوزه صادرات تجربه میکند.
نایبرئیس اول مجلس بیان کرد: تولید پایدار زمانی امکانپذیر است که صادرات پایدار نیز وجود داشته باشد. پایداری تولید به بازار صادراتی وابسته است و اگر زمینه لازم برای صادرات فراهم نشود، استمرار تولید نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
عباسپور با اشاره به سابقه حضور خود در مجلس شورای اسلامی و عضویت در کمیسیون صنایع و معادن گفت: در چهار دورهای که در مجلس حضور داشتهام، در دورههای یازدهم و دوازدهم، ضعیفترین ارتباط را میان متولیان حوزه فرش و کمیسیون صنایع و معادن شاهد بودهام.
وی ادامه داد: کمیسیون صنایع و معادن متولی بخش مهمی از حوزه صنعت است و لازم است ارتباط مرکز ملی فرش و متولیان این حوزه با مجلس تقویت شود. اقدامات آقای دکتر توسلی در این زمینه قابل تقدیر است و از همه افرادی که برای حل مشکلات فرش ورود کردهاند باید حمایت کرد.
عباسپور خطاب به مسئولان مرکز ملی فرش و متولیان این حوزه گفت: از آقای فرشی و سایر مسئولان این حوزه تشکر میکنم، اما درخواست من این است که ارتباط با مجلس را قطع نکنند و این ارتباط را بیش از گذشته تقویت کنند؛ چراکه بخش مهمی از سرنوشت امور کشور در مجلس شورای اسلامی رقم میخورد.
وی خاطرنشان کرد: در گذشته، متولیان حوزه فرش در جلسات کمیسیونها حضور پیدا میکردند و بهویژه در فصل بررسی بودجه، برای تأمین منابع مورد نیاز رایزنی و پیگیریهای لازم را انجام میدادند، اما متأسفانه امروز چنین ارتباط و پیگیری مؤثری را شاهد نیستیم.
نایبرئیس اول مجلس با اشاره به ضرورت پیشبینی حمایتهای مالی از صنعت فرش در لوایح دولت گفت: در لوایح و مصوبات دولت باید حمایتهای لازم از توسعه صنعت فرش و مرکز ملی فرش دیده شود. اگر در این زمینه توجه کافی صورت نمیگیرد، لازم است در فصل بودجه، متولیان این حوزه با مجلس و کمیسیون صنایع و معادن رایزنی کنند تا منابع مورد نیاز پیشبینی شود.
عباسپور افزود: آقای دکتر توسلی ارتباط مناسبی با مجلس دارد و میتواند در این زمینه رایزنیهای لازم را انجام دهد. بنده نیز آمادگی دارم برای فراهم کردن بستر و زمینههای مالی مورد نیاز مرکز ملی فرش ایران کمک کنم.
وی تأکید کرد: در شرایطی که بخش مهمی از درآمدهای نفتی و فرآوردههای نفتی کشور تحت فشار و محدودیتهای ناشی از تحریم قرار دارد، باید به ظرفیت درآمدهای غیرنفتی توجه بیشتری داشته باشیم و فرش میتواند یکی از مهمترین این ظرفیتها باشد.
نایبرئیس اول مجلس در پایان گفت: کمیسیون صنایع و معادن مجلس آمادگی دارد هر زمان که متولیان حوزه فرش اراده کنند، جلسهای برای بررسی مشکلات این صنعت برگزار کند و حتی در صورت نیاز، وزیر صنعت، معدن و تجارت و سایر مسئولان مرتبط نیز برای بررسی چرایی وضعیت فعلی فرش کشور به این جلسات دعوت شوند تا برای برونرفت از شرایط موجود تصمیمهای جدی و عملیاتی اتخاذ شود.
تسهیل صادرات و ورود موقت مواد اولیه فرش در دستور کار وزارت صمت است
محمدصادق مفتح، جانشین وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بازرگانی، با تأکید بر جایگاه فرش در فرهنگ و هنر ایران گفت: نباید به فرش صرفاً به عنوان یک کالای تجاری نگاه کنیم؛ چراکه فرش هم پیامآور فرهنگ ما و هم اسطوره هنر ایرانی است و هر دو جنبه در این هنر و صنعت بهخوبی متجلی شده است.
وی افزود: ردپای فرهنگ ایرانی و فرهنگ اسلامی را میتوان در نقشها و نگارههای فرش مشاهده کرد و کمتر کالایی را میتوان یافت که تا این اندازه مزیت، نقش و جایگاه فرهنگی، هنری و اقتصادی را بهصورت همزمان در خود داشته باشد.
مفتح اظهار کرد: در طراحی و تولید فرش، مجموعهای از هنر، صنعت و زیبایی در کنار یکدیگر قرار گرفته و تمامی این مؤلفهها در بافت و تولید فرش تجلی پیدا میکند؛ با این حال، متأسفانه به نظر میرسد فرش در دهههای گذشته جایگاهی را که شایسته آن بوده، در تصمیمات کلان کشور نداشته است.
جانشین وزیر صمت در امور بازرگانی تصریح کرد: بدون تردید ظرفیت بسیار بیشتری برای توسعه صنعت فرش در کشور وجود دارد و باید از این ظرفیتها برای رونق تولید، توسعه کارگاهها، افزایش صادرات و بازگشت فرش ایران به جایگاه واقعی خود در بازارهای جهانی استفاده کنیم.
وی ادامه داد: در وزارت صنعت، معدن و تجارت کارگروهی برای پیگیری مسائل و توسعه صنعت فرش تشکیل شده و برخی از دوستان نیز در جلسات این کارگروه حضور داشتهاند. مسئولیت این کارگروه بر عهده آقای آلاسحاق است که با توجه به سابقه فعالیت در حوزه بازرگانی و همچنین مسئولیتی که در اتاقهای بازرگانی دارد، از تجربه و آشنایی مناسبی با این حوزه برخوردار است.
مفتح خاطرنشان کرد: این کارگروه در دو بخش اصلی فعالیت میکند؛ نخست در زمینه تولید فرش و ایجاد مراکز و زیرساختهای لازم برای توسعه کارگاههای تولیدی که در این زمینه طرحهایی تدوین شده و بخشی از آنها اجرا شده و بخش دیگری نیز در دست اجراست.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده برای تسهیل صادرات فرش گفت: بخش دیگر فعالیت کارگروه به تسهیل صادرات و برطرف کردن موانع موجود در این حوزه اختصاص دارد. در همین راستا، مذاکرات و جلسات جدی با دوستان در گمرک داشتهایم و تاکنون دو جلسه برگزار شده است که این جلسات برای پیگیری موضوع و رسیدن به راهکارهای اجرایی ادامه خواهد داشت.
جانشین وزیر صمت در امور بازرگانی تأکید کرد: معتقدیم اگر فرشی برای تعمیر از کشور خارج شده یا قرار است برای تعمیر به داخل کشور بازگردد، باید بدون تشریفات پیچیده و اضافی امکان ورود مجدد آن فراهم شود و پس از انجام تعمیرات نیز بتواند به صاحب اصلی خود بازگردد یا مجدداً صادر شود.
مفتح با اشاره به مشکلات گمرکی موجود در این زمینه بیان کرد: متأسفانه در حال حاضر از نظر مقررات و فرآیندهای گمرکی با مشکلات جدی در زمینه ورود فرش برای تعمیر مواجه هستیم و باید این موانع برطرف شود تا فعالان این صنعت بتوانند بدون تحمل هزینهها و تشریفات غیرضروری فعالیت کنند.
وی افزود: موضوع دیگری که در حال پیگیری آن هستیم، واردات مواد اولیه مورد نیاز صنعت فرش از جمله انواع پشم و ابریشم است که میتواند در قالب «ورود موقت در مقابل صادرات» انجام شود.
مفتح توضیح داد: اجرای این طرح میتواند هزینه تولید فرش را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در همین زمینه، طرح مشترکی میان وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه شده و برای تصویب در دولت در حال پیگیری است.
وی ادامه داد: امیدواریم این طرح به تصویب برسد تا از یک سو امکان ورود آسان فرشهایی که برای تعمیر به کشور آورده میشوند فراهم شود و پس از تعمیر نیز بدون مشکل مجدداً صادر شوند و از سوی دیگر، تولیدکنندگانی که قصد دارند فرش را از ابتدا با هدف صادرات تولید کنند، بتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را در قالب ورود موقت وارد کنند.
جانشین وزیر صمت در امور بازرگانی خاطرنشان کرد: در صورت اجرای این سازوکار، برای مواد اولیهای که مشخصاً برای تولید فرش صادراتی وارد کشور میشود، نیازی به طی فرآیندهای طولانی، پرداخت هزینههای گمرکی و ترخیص معمول نخواهد بود و این موضوع میتواند هزینه تمامشده تولید را کاهش داده و به اقتصادیتر شدن فرآیند تولید و صادرات کمک کند.
مفتح با اشاره به همکاری مجلس شورای اسلامی در این زمینه گفت: در مجلس نیز جلساتی با نمایندگان و مسئولان مرتبط برگزار کردهایم و موضوعات مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. دوستان در مجلس نیز با این رویکرد موافق هستند و انتظار داریم حمایت لازم از سوی مجلس برای پیشبرد این اقدامات انجام شود.
وی همچنین از پیشکسوتان و تشکلهای فعال در صنعت فرش قدردانی کرد و گفت: از تمامی پیشکسوتان و تشکلهای فعال در این حوزه، از تشکلهای مرتبط با تأمین مواد اولیه گرفته تا تشکلهای تولیدی و صادراتی، تشکر میکنم و حضور و مشارکت آنها را در مسیر حل مشکلات صنعت فرش ضروری میدانم.
مفتح در پایان اظهار کرد: امیدواریم نمایشگاه فرش فرصتی برای تحقق این اقدامات، بیان مشکلات و بررسی راهکارهای عملیاتی باشد و بتوانیم با همکاری همه دستگاههای مسئول، فعالان، تشکلها و پیشکسوتان، زمینه بازگشت فرش ایران به جایگاه شایسته خود را فراهم کنیم.
در پایان مراسم افتتاحیه سیوسومین نمایشگاه فرش دستباف ایران، از جمعی از پیشکسوتان حوزه هنر ـ صنعت فرش تجلیل و قدردانی شد. این مراسم با حضور محمدمهدی فرشچی، رئیس مرکز ملی فرش ایران، مفتح، جانشین وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بازرگانی، علانور توکلی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران و عباسپور، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی برگزار شد.
در این بخش از مراسم، از تلاشها و سالها فعالیت پیشکسوتان در حوزههای مختلف فرش دستباف، از تولید و بافت تا تجارت و صادرات، تقدیر شد.
