به گزارش تجارت نیوز، ایران با جمعیتی حدود ۸۹ میلیون نفر، با اقتصادی که سالها تحت تأثیر تحریمهای بینالمللی و بهتازگی جنگ با رژیم صهیونیستی و ایالات متحده قرار گرفته، با بحرانهای عمیقی مانند ابرتورم و سقوط آزاد ارزش پول ملی مواجه شد و همین موضوع، شور و اشتیاق معمول جام جهانی را در میان مردم این کشور به شدت کاهش داد.
با این حال، حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، فراتر از یک رویداد ورزشی، به آزمونی برای سیاستهای بینالمللی و چالشهای لجستیکی تیم ملی تبدیل شد؛ جایی که فوتبال در میانه درگیریهای ژئوپلیتیک، جایگاه خود را بهعنوان ابزاری برای دیپلماسی عمومی و انسجام ملی به سختی حفظ میکند.
ارزانترین ترکیب جام جهانی؛ فرصتی برای جهش در بازار نقل و انتقالات
بر اساس جدیدترین گزارش رصدخانه فوتبال CIES در ژوئن ۲۰۲۶، تیم ملی ایران با ارزش ترکیب تنها ۱۲ میلیون یورو، ارزانترین تیم حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ محسوب میشود و پس از آن عراق با ۱۳ میلیون یورو و اردن با ۱۵ میلیون یورو قرار دارند.
این ارزش پایین که عمدتاً ناشی از حضور اکثر بازیکنان در لیگهای داخلی و حاشیهای و نیز محدودیتهای ناشی از تحریمها برای انتقال به باشگاههای معتبر جهانی است، در تضاد کامل با قدرتهای مالی فوتبال جهان مانند انگلیس (۱.۴۵۴ میلیارد یورو)، فرانسه (۱.۴۳۶ میلیارد یورو) و اسپانیا (۱.۴۰۷ میلیارد یورو) قرار دارد .
با این حال، نکته قابل تأمل در این گزارش، اشاره به این است که عملکرد قدرتمند در جام جهانی میتواند به بازیکنان تیمهای کمارزش کمک کند تا به باشگاههای رقابتیتر نقل مکان کنند و این فرصتی است که ایران میتواند از آن برای ارزآوری و افزایش ارزش بازار بازیکنان خود استفاده کند و به نوعی فوتبال را به یکی از معدود مسیرهای صادرات سرمایه انسانی تبدیل نماید .
درآمد تضمینی و برنامه جبران خدمات باشگاهی؛ فرصتی برای فدراسیون
ایران بهعنوان یکی از ۴۸ تیم حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶، از بسته مالی بیسابقه فیفا بهرهمند خواهد شد. مجموع جوایز نقدی این دوره با افزایش ۵۰ درصدی به ۷۲۷ میلیون دلار رسیده که از این مبلغ، ۶۵۵ میلیون دلار به جوایز عملکردی تیمها اختصاص یافته است.
بر اساس ساختار توزیع، تیمهای حاضر در رده ۳۳ تا ۴۸ (که ایران در آن قرار دارد) حداقل ۹ میلیون دلار دریافت خواهند کرد و بهعلاوه، هر تیم ۱.۵ میلیون دلار نیز برای هزینههای آمادهسازی دریافت میکند که جمعاً تضمین درآمدی ۱۰.۵ میلیون دلاری را برای فدراسیون فوتبال ایران به همراه خواهد داشت. با توجه به شرایط اقتصادی ایران و محدودیتهای مالی فدراسیون، یک منبع ارزی قابلتوجه محسوب میشود که میتواند به سرمایهگذاری در زیرساختهای فوتبال پایه و توسعه آکادمیهای استعدادیابی کمک کند.
این مبلغ در صورت صعود به مراحل بالاتر به ۱۱، ۱۵، ۱۹ و در نهایت ۵۰ میلیون دلار (قهرمانی) افزایش مییابد، اگرچه ایران با حذف از مرحله نخست رقابتها این فرصت را عملا از دست داد.
چالشهای لجستیکی و سیاسی؛ سایه سنگین جنگ بر فوتبال
حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ با چالشهای بیسابقهای همراه بوده که ریشه در تحولات سیاسی و نظامی منطقه دارد. ابتدا، سهمیه بلیت ایران برای مسابقات مرحله گروهی توسط مقامات آمریکایی به دلیل تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC) لغو شد و این اقدام، واکنش شدید فدراسیون فوتبال ایران و سازمان شورای ملی ایرانیان آمریکا را به دنبال داشت که آن را «اقدامی خردهپایه و انتقامجویانه» و مغایر با روح قوانین بینالمللی توصیف کردند .
سپس، تیم ملی ایران که قرار بود اردوی آمادهسازی خود را در توسان، آریزونا برگزار کند، به دلیل عدم تمایل آمریکا برای میزبانی، مجبور شد اردوی خود را به شهر تیخوانا در مکزیک منتقل کند و بر اساس شرایط ویزا، بازیکنان باید در روزهای مسابقه وارد و خارج از خاک آمریکا میشدند.
بهعلاوه، ۱۵ تن از اعضای کادر پشتیبانی تیم ملی نیز با محرومیت از دریافت ویزا مواجه شدند و فدراسیون ایران برای حضور در این مسابقات، لیستی از ۱۰ شرط را به فیفا ارائه کرد که شامل اجازه حضور بازیکنان و کادرهایی بود که خدمت سربازی خود را در سپاه پاسداران گذراندهاند، موضوعی که با مخالفت وزیر امور خارجه آمریکا مواجه شد.
در نهایت، تهدید ایران به انصراف از حضور در جام جهانی در اوایل سال ۲۰۲۶، بر نگرانیها افزود و نشان داد که فوتبال در این دوره، بیش از هر زمان دیگری درگیر مناقشات فراتر از مستطیل سبز است.
اقتصاد هواداری؛ فروش پیراهنهای خارجی در سایه جنگ و تورم
هواداری فوتبال در ایران که معمولاً با شور و هیجان گستردهای همراه است، در جام جهانی ۲۰۲۶ به شدت تحت تأثیر جنگ و بحرانهای اقتصادی قرار گرفت. گزارشهای میدانی از تهران نشان میداد فروش پیراهن تیمهای خارجی مانند پرتغال، اسپانیا و برزیل از البسه تیم ملی بیشتر است و این نشاندهنده کاهش اشتیاق عمومی نسبت به تیم ملی در شرایط کنونی بود.
هواداران معتقد بودند که «هیچکس در ایران واقعاً به فوتبال اهمیت نمیدهد و این احساس ناامیدی، از سالی پر از جنگ ناشی شده است.
گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
