با تشدید تحریمهای نفتی و پایدارتر شدن محاصره دریایی، سیاست «حذف نفت» از منابع درآمدی دولت بیش از پیش، مورد توجه مردان اقتصادی دولت پزشکیان قرار گرفته است. سیاست کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی از برنامه اول توسعه کلید خورد. اما هیچوقت این سیاست بهطور کامل اجرا نشد
مرتضی عزتی با اشاره به احتمال تشدید تنشها، کنترل نرخ ارز، حمایت از تولید و بهبود روابط با کشورهای همسایه را سه اقدام ضروری برای افزایش تابآوری اقتصاد ایران دانست و گفت افت تولید و کاهش درآمد اقتصادی مردم در ۱۵ سال گذشته، از مهمترین نقاط ضعف اقتصاد کشور است.
یک کارشناس اقتصادی با تأکید بر اینکه تداوم شرایط پرتنش میتواند تورم، رکود و بیکاری را تشدید کند، گفت: تقویت تابآوری اقتصاد ایران به تغییر راهبرد، تنشزدایی با همسایگان و اصلاح ساختار هزینهها و درآمدهای دولت نیاز دارد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در دیدار با دکتر محمد سلیمان الجاسر، رئیس بانک توسعه اسلامی، بر ضرورت تسریع در تعیین تکلیف طرحهای مصوب، رفع موانع اجرایی و استفاده از ظرفیتهای تأمین مالی این بانک برای تکمیل طرحهای اولویتدار کشور تأکید کرد.
معاون روابط بین الملل بانک مرکزی بر ضرورت تقویت همکاریهای اقتصادی، افزایش تابآوری اقتصادها و اصلاح نهادهای بینالمللی برای مقابله با پیامدهای یکجانبهگرایی تاکید کرد.
فرشاد مومنی، نظام فعلی تصمیمگیریهای کلان کشور را فاقد قدرت تشخیص میان منافع ملی و مناسبات رانتی دانست و گفت: نظام تصمیمگیری اقتصادی ما با محدود کردن دسترسی به دادهها و پنهانکاری آماری، عملا نهاد علم را از کارکرد انداخته و مسیر را برای یکهتازی مافیا هموار کرده است.
رئیسکل بانک مرکزی با تشریح اقدامات این بانک در حوزه کنترل نقدینگی، تورم و بازار ارز گفت: بانک مرکزی برای سناریوهای مختلف فشار اقتصادی برنامه دارد و اجازه نمیدهد نااطمینانی سیاسی و فشارهای ناشی از جنگ اقتصادی به نااطمینانی و ناترازی اقتصادی بلندمدت تبدیل شود.
رئیس مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد با انتقاد از تداوم برخی سیاستهای اقتصادی، گفت: در کشور سازوکاری روشن برای تشخیص زمان توقف سیاستهای شکستخورده وجود ندارد و حتی تکرار نتایج نامطلوب نیز گاهی مانع ادامه آنها نمیشود.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در واکنش به اظهارات اخیر وزیر خزانهداری آمریکا درباره تشدید تحریمها و فشار اقتصادی علیه ایران گفت: تصور اینکه بتوان با فشار بر اقتصاد ایران، تصمیمات یک ملت را تغییر داد، اشتباه است.
یک استاد دانشگاه گفت: اقتصاد ایران هنوز دچار ابرتورم به معنای دقیق اقتصادی نشده است، اما تداوم تورم بالا، افزایش شدید قیمت برخی کالاهای اساسی و نبود سیاست مؤثر برای مهار تورم میتواند شرایط را برای اقتصاد و معیشت خانوارها دشوارتر کند.
همزمان با بر هم خوردن توافق ایران و آمریکا و آغاز مجدد محاصره دریایی ایران، فشار اقتصادی بر دولت و مردم دوچندان شده است. مرتضی عزتی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی نقش نهادهای حاکمیتی در این شرایط بحرانی و ضرورت الزام آنها به ایفای وظایف خود پرداخته است.
تازهترین گزارش فصلی اقتصاد ایران نشان میدهد، نقدینگی ایران در پایان زمستان ۱۴۰۴ با رشد ۵۳.۳ درصدی از ۱۵ هزار همت عبور کرده است؛ همزمان، پایه پولی سریعتر افزایش یافت و اعتبار بانکی عمدتا به خدمات و صنعت رسید.
تازهترین گزارش فصلی اقتصاد ایران نشان میدهد، اگرچه بورس تهران زمستان ۱۴۰۴ را با افت شاخصها سپری کرده، اما افزایش ارزش معاملات را نیز در کارنامه داشته و پول از تالار معاملات خارج نشده است. همزمان، فشار بر سهام کوچکتر شدیدتر بوده و بازارهای کالایی مسیر متفاوتی را پیمودهاند.
در حالی که کشور با پشت سر گذاشتن دو جنگ، با کسری بودجه و تورم دستوپنجه نرم میکند، نقش نهادهای حاکمیتی با وجود برخورداری از منابع عظیم مالی در مدیریت این بحران نامشخص است. محمدتقی فیاضی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی این موضوع پرداخته است.
کمبود منابع مالی در پساجنگ، دست دولت را برای افزایش مبلغ کالابرگ بسته است. یوسف کاووسی، کارشناس اقتصادی، به تجارتنیوز گفته است، نهادهای اقتصادی حاکمیتی با وجود منابع عظیم، نه مالیات میدهند و نه شفافیت مالی دارند. به گفته او، ادغام خزانه این نهادها با دولت، راهکار تامین منابع کالابرگ است.
مهدی حاجیوند، کارشناس اقتصاد ورزش- ایران از جمله کشورهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶، یکی از تیمهای حاضر در بزرگترین رویداد ورزشی جهان، بهعنوان نمونهای منحصربهفرد از پیوند میان «اقتصاد تحریمزده و در حال گذار» و «صنعت فوتبال با چالشهای سیاسی و لجستیکی بیسابقه» بود.
نهادهای اقتصادی حاکمیتی با وجود داراییهای عظیم، در مدیریت بحرانهای اقتصادی نقش مبهمی داشتهاند. حسین راغفر، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با تجارتنیوز معتقد است که آنها توانایی کمک به اقتصاد را دارند اما خارج از حوزه ماموریت اصلی خود فعالیت میکنند.