به گزارش تجارت نیوز، فارین پالسی با انتشار یادداشتی نوشت: ولادیمیر پوتین برای انجام گفتوگوهایی به پکن رفت تا بستر را برای افزایش قابلتوجه صادرات انرژی روسیه به چین فراهم کرده و روابطی را که کرملین میگوید هماکنون در «سطحی بیسابقه و عالی» قرار دارد، بیش از پیش تقویت کند.
تنها شانس پوتین برای صادرات از دست رفته
این نشریه در ادامه آورد: سفر پوتین به چین که وزارت خارجه پکن اعلام کرد بیستوپنجمین سفر او به این کشور بود، نشاندهنده روابط نزدیک رئیسجمهوری روسیه با شی (جینپینگ) است؛ آن هم تنها چند روز پس از آنکه دونالد ترامپ به عنوان نخستین رئیسجمهوری آمریکا بعد از ۹ سال وارد پکن شد.
همزمان کرملین اعلام کرد که خط لوله ۵۰ میلیارد متر مکعبی «قدرت سیبری ۲» که مدتهاست به تعویق افتاده و قرار است گاز میادین روسیه (که زمانی به اروپا صادر میشد) را به سمت شرق و چین هدایت کند، محور بحثهای «جدی» و «بسیار دقیق» میان پوتین و شی جینپینگ بود. با این حال تحلیلگران میگویند مشکلات اقتصادی فزاینده روسیه، چهار سال پس از تهاجم تمامعیار به اوکراین، احتمال اینکه پوتین و شی برای پیشبرد خط لوله PS2 به توافق برسند را بیشتر کرده؛ پروژهای که بهعنوان تنها شانس واقعی مسکو برای جبران بخشی از صادرات ازدسترفتهاش به اروپا قلمداد میشود.
روسیه و چین سپتامبر گذشته یک «یادداشت تفاهم ساخت» برای این خط لوله امضا کردند و پس از آن مهندسان گازپروم کار بر روی طراحیهای فنی را آغاز کردند. اما دو کشور همچنان بر سر قیمتی که پکن باید برای گاز بپردازد و حجمی که متعهد به خرید آن شود، در بنبست ماندهاند.
پوتین در ماه جاری گفت که روسیه و چین برای برداشتن «گام جدی و بسیار اساسی رو به جلو در حوزه نفت و گاز» به یکدیگر نزدیک هستند. با این حال الکساندر گابویف، مدیر مرکز کارنگی روسیه-اوراسیا در برلین، در این باره به فارین پالسی گفت: «این بهترین زمان ممکن برای این کار است؛ چین بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد و روسیه به دنبال یافتن منابع تازه برای درامد خود است».
این در حالی است که روسیه هماکنون بزرگترین منبع تامین نفت خام چین است و ۲۰ درصد واردات این کشور را تشکیل میدهد. چین در سالهای اخیر همچنین بزرگترین خریدار نفت خام ایران بوده است. یکسوم نفت و ۲۵ درصد گاز وارداتی چین از طریق تنگه هرمز عبور میکند که از زمان آغاز جنگ، تقریبا محدود شده است.
شکافهایی که عریان شد
واسیلی کاشین، استاد دانشکده عالی اقتصاد مسکو، در این باره به فارین پالسی گفت جنگ در خلیج فارس، انگیزه چین برای تنوعبخشی به منابع انرژیاش را افزایش داده است. به گفته او اختلال در تامین نفت خاورمیانه ناشی از جنگ آمریکا-اسرائیل علیه ایران نیز میتواند به کاهش نگرانیهای چین درباره وابستگی بیش از حد به انرژی روسیه کمک کند.
با افزایش کمبود انرژی، چین در ماه آوریل گزارش داد که تورم بهطور چشمگیری افزایش یافته و فعالیتهای اقتصادی داخلی به شکلی ناگهانی تضعیف شده است.کاشین معتقد است در حالی که پوتین به صادرکنندگان انرژی دستور داده تا بازارهای آسیایی را گسترش دهند، روسیه قادر نخواهد بود بهطور کامل جایگزین واردات نفت چین از خاورمیانه شود. همزمان یک منبع آگاه نسبت به رسیدن چین و روسیه به توافق بر سر قیمت گاز خط لوله قدرت سیبری ۲ تردید دارد، زیرا پکن خواهان قیمتی مشابه نرخهای بهشدت یارانهای در بازار داخلی روسیه است.
این منبع افزود که چین همچنین نگران است که مصرف گاز به «سقف» خود رسیده باشد و این بازیگر ناچار شود تا از چنین تعهد بلندمدتی سر باز بزند. با این حال رهبران دو کشور قصد دارند سه بار دیگر در سال جاری و در اجلاسهای چندجانبه با یکدیگر ملاقات کنند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی رئیسجمهور روسیه، به خبرنگاران گفت که مواضع سیاست خارجی روسیه و چین «اساسا یکسان» است و روابط آنها در «سطحی بیسابقه» قرار دارد.
اوشاکوف اصرار داشت که زمانبندی سفر پوتین – تنها چند روز پس از خروج ترامپ از پکن – تصادفی بوده است. او گفت که روابط قوی روسیه با چین میتواند به تثبیت امور بینالمللی کمک کند.
به گزارش اینترفاکس، او خاطر نشان کرد: «در پسزمینه بحران در خاورمیانه، روسیه نقش خود را بهعنوان تامین کننده قابل اعتماد منابع انرژی و چین بهعنوان مصرفکننده مسئول حفظ میکند.»دونالد ترامپ هفته گذشته نیز در مجتمع رهبری انحصاری ژونگنانهای در مرکز پکن، ضمن نوشیدن چای با شی، از باغی بازدید کرد که رهبر چین گفت قبلا میزبان پوتین در آنجا میزبانی بود.
پشت پرده نیاز روسیه به چین
رابطه روسیه و چین در سالهای اخیر تقویت شده که ماحصل تلاش دو بازیگر برای رقابت با ایالات متحده است. پکن با افزایش خرید انرژی روسیه و تامین قطعات حیاتی برای تلاش جنگی پوتین، و همچنین کمک به روسیه برای دور زدن تحریمهای غرب که با هدف قطع ارتباط آن از بازارهای مالی جهانی و زنجیرههای تامین انجام شده، برای مسکو به سان «نفسگیر اقتصادی» عمل کرده است.
کسری بودجه روسیه در سال جاری، در بحبوحه تورم افسارگسیخته، هزینههای فزاینده جنگ در اوکراین و کاهش ۳۸ درصدی سالانه درآمدهای صادرات انرژی، به شدت افزایش یافته است. این در حالی است که چین واردات نفت روسیه خود را در سال جاری ۳۵ درصد افزایش داده، در حالی که کل تجارت دو کشور در همین دوره نزدیک به ۲۰ درصد افزایش یافته و به بیش از ۸۵ میلیارد دلار رسیده است.
گابویف یادآور شد که بخش عمدهای از این رشد احتمالا ناشی از وابستگی روسیه به واردات قطعات چینی برای تلاش جنگیاش بوده است.به گفته او: «چین در موقعیت بسیار مساعدی قرار دارد زیرا روسیه مجبور است بارها و بارها به این بازیگر روی بیاورد. این مساله ضروری است.»
