به گزارش تجارت نیوز، برای اولین بار در چهار سال گذشته و در بحبوحه بحران در تنگه هرمز، ژاپن از روسیه نفت خریداری کرد؛ اقدامی که نخستین خرید این کشور از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ به شمار میرود. توکیو این تصمیم را با اشاره به شرایط پرریسک عبور نفت از خاورمیانه و دشواریهای فزاینده حملونقل از مسیر تنگه هرمز اتخاذ کرده است. این تحول نشان میدهد که روسیه، بار دیگر از تنشهای خلیج فارس سود میبرد.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، صادرات نفت خام و محصولات نفتی روسیه در ماه مارس با افزایش ماهبهماه ۳۲۰ هزار بشکه در روز، به ۷.۱ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که همزمان با آن، درآمدهای نفتی این کشور تقریباً دو برابر شد و از ۹.۷ میلیارد دلار به ۱۹ میلیارد دلار افزایش یافت؛ رشدی که به طور عمده به جهش قیمت جهانی نفت ناشی از بحرانهای ژئوپلیتیک منطقه گره خورده بود.
افزایش صادرات نفت روسیه در روزهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
پس از حمله مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران، عرضه نفت با اختلال روبهرو شد. با کنترل تنگه هرمز توسط ایران، بخش عمده نفتی که از خلیج فارس عبور میکرد پشت تنگه هرمز متوقف ماند و بسیاری از کشورهای آسیایی با کاهش عرضه نفت روبهرو شدند. در این میان، آمریکا نفت روی آب روسیه را از تحریمها خارج کرد تا با ورود این نفت به بازار، کمی از التهاب بازار کاسته شود. همین موضوع منجر به افزایش صادرات نفت روسیه شد.
آنطور که از گزارش آژانس بینالمللی انرژی پیداست، صادرات نفت خام روسیه با افزایش ۲۷۰ هزار بشکه در روز نسبت به ماه قبل، به ۴.۶ میلیون بشکه در روز رسید. صادرات فرآوردههای نفتی نیز با وجود نوسانات بازار، نسبتاً باثبات بود و با رشد ۵۰ هزار بشکه در روز به ۲.۵ میلیون بشکه در روز رسید.
جنگ در خلیج فارس همان ابتدا باعث جهش قیمت نفت خام روسیه به میزان ۳۲.۷۰ دلار در هر بشکه شد و قیمت را به ۷۸.۳۸ دلار رساند؛ افزایشی که درآمد صادرات نفت خام را به ۱۱.۵ میلیارد دلار رساند که حدود ۲.۲ میلیارد دلار بیشتر از مدت مشابه سال قبل است.
درآمد حاصل از صادرات فرآوردههای نفتی نیز روند مشابهی داشت و با رشد ۳.۹ میلیارد دلاری به ۷.۶ میلیارد دلار رسید، زیرا قیمت گازوئیل و سوخت در ماه مارس به ترتیب ۸۸ و ۹۳ درصد افزایش یافت و به ۱۴۳.۸۲ و ۱۶۱.۱۰ دلار در هر بشکه رسید.
افزایش خرید نفت روسیه توسط چین، هند و ژاپن
کشورهای واردکننده در مجموع روزانه ۴.۴ میلیون بشکه نفت خام روسیه دریافت کردند؛ هند روزانه دو میلیون بشکه و چین ۱.۸ میلیون بشکه وارد کردند. همچنین پس از آنکه ایالات متحده محدودیتها بر خرید محمولههای بارگیریشده پیش از ۵ مارس را لغو کرد، واردات نفت خام هند نسبت به ماه قبل ۹۳۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت.
برآورد میشود که در ماه مارس، هند حدود ۲۲ میلیون بشکه نفت خام روسیه را وارد کرده و چین نیز ۱۴ میلیون بشکه از نفتهای روسی موجود در دریا را تخلیه کرده است؛ اقدامی که باعث پاکسازی ذخایر نفتی شناور از اکتبر ۲۰۲۵ شد. در ماه مارس، ۱۲ پالایشگاه هندی مشغول فرآورش نفت روسیه بودند، در حالی که این رقم در فوریه تنها ۷ پالایشگاه بود.
در مجموع، مجموعهای از عوامل ژئوپلیتیک از بحران در تنگه هرمز و بازگشت خریدارانی چون ژاپن، تا جهش قیمت جهانی نفت و تغییر مسیرهای تجاری هند و چین، موجب شد روسیه در ماه مارس به بالاترین سطح درآمد نفتی خود طی سالهای اخیر برسد.
افزایش تقاضای آسیایی، رشد حملونقل دریایی و تخلیه ذخایر نفتی شناور نیز به تقویت موقعیت صادراتی مسکو کمک کرد و نشان داد که تنشهای منطقهای نهتنها ریسک بازار انرژی را افزایش میدهند، بلکه فرصتهای تازهای برای تولیدکنندگانی مانند روسیه ایجاد میکنند؛ فرصتی که در ماههای آینده نقش مهمی در معادلات عرضه جهانی نفت خواهد داشت. به بیان دیگر، با کاهش عبور و مرور از تنگه هرمز و تداوم تنش میان ایران و آمریکا، روسیه در این میان منافع زیادی کسب کرده است.
