به گزارش تجارت نیوز، افزایش هزینههای دولت و بزرگ شدن حجم دولت، یکی از چالشهای مهم دولتها به شمار میرود که معمولاً با کسری بودجه مواجه میشوند و دولتها مجبور میشوند.
دولتها مجبورند برای تامین کسری بودجه خود، اصطلاحاً پول چاپ کنند یا از بانک مرکزی استقراض کنند که این کار باعث تورم و کاهش ارزش پول ملی میشود.
بنابراین باید هزینههای دولت باید کاهش پیدا کرد و اندازه دولت بهینه شود.
در این زمینه علی نقی مشایخی استاد اقتصاد و بنیانگذار دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه صنعتی شریف، این مسئله را مطرح کردیم که برای رفع ناترازی های دولت باید چه کاری کنیم، گفت: در مورد ناترازی ها، برعکس عدهای که میگویند باید نرخ ارز کنترل شود، من میگویم باید نرخ ارز آزاد شود تا ناترازی کمتر شود. ضمن اینکه مسئله پیچیده است و نمیتوان در دو سه جمله پاسخ دهیم که چگونه باشد، باید به سمت آزادسازی اقتصاد برویم و دولت و حکومت هزینههای جاری را کم کند. باید دولت بداند که بودجهها کجا هزینه میشود، منابع دولت کجا هزینه میشود چه دستاوردی داشته است، آنهایی که خروجی و دستاورد نداشتند، باید بودجه آنها را قطع کنیم و این شوخی نیست. باید در کاهش هزینههای دولت طوری عمل کنیم که بهینه باشد و اگر نه اگر قرار باشد، هزینه ها بدون نتیجه باشد و این روند ادامه داشته باشد، انگار سفرهای پهن شده و هیچ خروجی ندارد و هزینه در پی دارد.
مشایخی همچنین گفت: بنابراین اولاً باید کاهش هزینه های دولت کم شده و هزینه فعالیتهایی که ثمری ندارد، حذف شود. ثانیاً آزادسازی اقتصاد انجام شود تا فعالیتهای رقابتی شکل بگیرد و فعالیت رانتی و سفارشی که جلوی فعالیتهای رقابتی را میگیرد و مانع بهرهوری است، باید کنار زده شود. این فعالیت رقابتی است که باعث افزایش بهرهوری میشود و اقتصاد را به حرکت در میآورد.
این استاد اقتصاد همچنین گفت: موارد دیگری هم دیگری هم هست، از جمله اینکه هزینههای دولت هر سال افزایش پیدا میکند و باعث کسری بودجه میشود، توصیه این است که یا ردیفهای بودجه و موسساتی که از دولت بودجه میگیرند را باید نگاه کنیم، ببینیم چه خروجی دارند. اگر خروجی ندارند، باید بودجه آنها را قطع کنیم یا کاهش بدهیم، غیر از این راه حلی ندارد. موسسات ممکن است یک موسسه فرهنگی باشد یا موسسه تحقیقاتی یا اقتصادی باشد، اما اگر خروجی ندارد، باید بودجهاش را قطع کنیم، غیر از این نمیتوان مملکت را جمع کرد.
این استاد اقتصاد در پاسخ به اینکه اندازه دولت باید چه میزان باشد که بهینه شود، گفت: در برخی زمینهها شاید هم کم داریم، مانند آموزش پرورش که فقیر است، باید بودجه آن زیاد شود، معلمان باید تامین شوند، از طرف دیگر برخی جاها داریم که بودجه میگیرند و هیچ خاصیتی هم ندارند، باید بودجه آنها حذف شود.
وی همچنین گفت: در مورد خدمات بهداشت و درمان هم که برای مردم لازم است، نمیتوان آنجا را فشرده کرد، ممکن است بیمه های درمانی را توسعه دهیم و بخشی از مخارج آنها بدهند. بنابراین نمیشود بخش بهداشت را تعطیل کرد. آموزش و بهداشت را نمیتوان متوقف کرد و مهم است.
به گفته این استاد اقتصاد، دفاع هم مهم است و آیا اینکه هزینههای دفاعی کارآمد هست یا نه، اینکه چون صرف دفاع مهم است، فکر کنیم هرچه میخواهیم پول بریزیم، بنابراین باید ببینیم چقدر بهرهوری و کارایی دارد. برخی از موسسات هستند که کارایی ندارند، باید تعطیل کنیم.
استاد اقتصاد دانشگاه شریف در مورد اینکه در حال حاضر سهم دولت در اقتصاد چقدر است، گفت: اگر دولت را به معنای حاکمیت را در نظر بگیریم، حداقل ۸۰ درصد است.
وی در مورد این که مقدار بهینه اندازه دولت باید چقدر باشد، گفت: الان موسساتی مانند بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام، شستا و بانکهای دولتی را اگر حساب کنیم، بین ۸۰ تا ۸۵ درصد از اقتصاد دست دولت هستند و در حالی که مدیران و مدیریت آن ارزیابی نمیشود که چه خروجی دارد، بنابراین باید اینها بهینه شود.
منبع: فارس
