ژئوپلتیک یا ژئواکونومیک؛ جنگ، معاملات خلیج فارس را هوا می‌کند؟

در مقابل، سرمایه‌گذاران جهانی که سفرشان به منطقه به دلیل درگیری مختل شده، گفتند که قدردان تلاش مقامات عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی برای اطمینان خاطر دادن به آن‌ها در مورد آینده هستند.

حال‌وهوای متفاوت؛ شدیدتر از آثار کووید

اما در پشت صحنه این رویداد با عنوان «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده، اولویت میامی»، حال و هوای آن به طور قابل توجهی متفاوت بود. افرادی که به طور خصوصی با مقامات خلیج فارس ملاقات کردند، گفتند که لحن حاکم بر این گردهمایی بسیار نگران کننده‌تر بود. برخی هشدار دادند که اگر جنگ فراتر از ماه آوریل ادامه یابد، می‌تواند تأثیر بیشتری بر اقتصاد پادشاهی سعودی و توانایی آن برای ادامه سرمایه‌گذاری در خارج از کشور با همان سرعت داشته باشد.

محمد الجدعان، وزیر دارایی عربستان سعودی، اذعان کرد که این درگیری باید به سرعت حل شود. جدعان با اشاره به توقف تقریبی ترافیک از طریق تنگه استراتژیک هرمز گفت: «بدیهی است که نفت از نظر پوشش رسانه‌ای در مرکز توجه قرار گرفته، اما فقط نفت نیست که به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار گرفته است. محصولات تصفیه شده، کودهای شیمیایی، آلومینیوم و خوراک دام و پتروشیمی نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.» او افزود: «این تأثیری شدیدتر از آن چیزی است که حتی پس از کووید دیده‌ایم… اگر این روند ادامه یابد، فکر می‌کنم شاهد تأثیر شدیدتری خواهیم بود».

چه زمانی تمام می‌شود؟

نمودار خطی نفت خام برنت، دلار در هر بشکه که نشان می‌دهد قیمت نفت به بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۲ نزدیک شده است. در طول برگزاری این کنفرانس سه روزه، سوالی که در ذهن همه بود این بود: دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، چه زمانی به جنگ پایان خواهد داد.

به گفته یکی از سرمایه‌داران حامی ترامپ «هیچ نشانه روشنی وجود ندارد که ترامپ بداند این جنگ چگونه پایان می‌یابد. بهترین گزینه‌ای که داریم این است که آن‌ها کوتاه بیایند، یک معامله اقتصادی انجام دهیم و از آن‌جا خارج شویم… اما اجرای آن ممکن است دشوار باشد».

یکی دیگر از رهبران تجاری طرفدار ترامپ گفت از این‌که دولت او تأثیر اقتصادی حمله به ایران را در نظر نگرفته، شگفت‌زده شده است. به گفته او «باورنکردنی است که او چقدر در این مورد بی‌تفاوت است. او در انتخابات میان‌دوره‌ای به دموکرات‌ها کمک می‌کند و هیچ‌کس اینجا نمی‌خواهد دموکرات‌ها در قدرت باشند… ما قرار است نسخه‌ای از [شهردار نیویورک، زهران] ممدانی را در کاخ سفید داشته باشیم. این بد است».

سایر سرمایه‌گذاران آمریکایی – که بسیاری از آن‌ها به‌طور گسترده از دستور کار طرفدار کسب‌وکار کاخ سفید حمایت می‌کنند – ادعا کردند که این مداخله می‌تواند مزایای استراتژیک بلندمدتی به همراه داشته باشد. بیل فورد، رئیس جنرال آتلانتیک، شرکت سهام خصوصی جهانی با محوریت رشد، گفت: «من به یک توافق از طریق مذاکره‌ امیدوارم که منجر به صلح با ایران شود که بخواهد به [شورای همکاری خلیج فارس] بپیوندد تا یک اکوسیستم اقتصادی جذاب‌تر در خاورمیانه ایجاد کند. اگر آن‌ها به هم بپیوندند به گونه‌ای که به یک منطقه اقتصادی وسیع‌تر خاورمیانه متصل می‌شوند، این می‌تواند مکان بسیار جذابی برای سرمایه‌گذاری باشد. این می‌تواند یک محل توسعه اقتصادی باشد و این چیزی است که ما در 10 سال گذشته در شورای همکاری خلیج فارس دیده‌ایم».

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، در این کنفرانس ادعا کرد که رویارویی با ایران در نهایت می‌تواند پس از دستیابی به توافق، به ثبات منطقه‌ای بیشتری منجر شود. او گفت که منطقه با «خطر ویژه» ناشی از تهدید زیرساخت‌هایی مانند «منفجر کردن» مراکز داده مواجه شده است. ویتکاف افزود که این جنگ نمونه‌ای از رهبری ترامپ است. او گفت: «ما از طریق تنگه هرمز ترافیک زیادی نداریم… ما این کار را برای همه انجام می‌دهیم. گاهی اوقات برای رئیس جمهور عجیب است که او این سطح از رهبری را نشان می‌دهد و ما از همه همکاری نمی‌بینیم، زیرا واقعاً مسئله ما نیست، خیلی دور است».

تا کی می‌شود ادامه داد؟

برخی از سرمایه‌داران نزدیک به ترامپ که در این کنفرانس حضور داشتند، گفتند که همچنان از کمپین نظامی او حمایت می‌کنند، اما اذعان کردند که درد ناشی از افزایش قیمت کالاها، از جمله نفت و گاز، که از تنگه عبور می‌کنند و سقوط بازارهای سهام نمی‌تواند برای مدت طولانی ادامه یابد.

مقامات خلیج فارس علناً درباره اتحاد بین عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صحبت کردند، اما اذعان داشتند که تحت تأثیر این درگیری قرار گرفته‌اند. یک بانکدار ارشد در میامی گفت: «قطری‌ها بیش از آنچه انتظار داشتند رنج می‌برند و نمی‌توانند مدت زیادی به این شکل ادامه دهند. همین امر در مورد ابوظبی نیز صادق است».

محمد العبار، بنیانگذار شرکت عظیم املاک اماراتی ۴۳ میلیارد دلاری اعمار، با پیامی اینترنتی نمایشی از انعطاف‌پذیری و اعتماد به نفس ارائه داد و به سرمایه‌گذاران گفت که کشورهای خلیج فارس «سه و نیم برابر بیشتر از اسرائیل موشک و پهپاد دارند».

ژئوپلتیک یا ژئواکونومیک؛ معاملاتی که هوا می‌شود؟

اما نگرانی‌هایی وجود داشت که برخی از معاملات انجام شده توسط صندوق‌های تحت حمایت خلیج فارس با شرکت‌های آمریکایی، مانند خرید الکترونیک آرتز توسط PIF یا تأمین مالی خرید ۱۱۰ میلیارد دلاری پارامونت از وارنر برادرز دیسکاوری، در صورت ادامه درگیری ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد. فردی که از منطقه برای شرکت در کنفرانس سفر کرده بود، گفت: «در حال حاضر همه چیز بدون تغییر به نظر می‌رسد، اما در مقطعی اگر نوبت به تصمیم‌گیری بین دفاع و حمایت از مردم خود یا حمایت از یک معامله بازی ویدیویی برسد، خیلی طول نخواهد کشید که آنها تعهدات موجود را به تأخیر بیندازند یا لغو کنند».