اختلال در عرضه نفت و گاز در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بازار انرژی جهان را با شوکی تازه روبهرو کرده است؛ شوکی که در کوتاهمدت به نفع صنعت زغالسنگ تمام شده است. از ژاپن و کره جنوبی گرفته تا بنگلادش، تایلند و پاکستان برخی کشورها برای جبران کمبود گاز و نفت بار دیگر به زغالسنگ روی آوردهاند.
با توقف درگیریها میان ایران و اسرائیل و پایان حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، مرحلهای تازه در خاورمیانه آغاز خواهد شد؛ مرحلهای که در آن بازسازی تأسیسات نفت و گاز، پالایشگاهها، خطوط لوله، بنادر، شبکه برق و زیرساختهای آب میتواند به یکی از بزرگترین بازارهای پروژههای مهندسی و انرژی تبدیل شود.
شکاف روزافزون میان نفوذ اقتصادی چین و نقش امنیتی آمریکا، کشورهای خاورمیانه را به سمت ایجاد یک نظم امنیتی منطقهای و کاهش وابستگی به قدرتهای خارجی سوق داده است.
بر اساس نتایج تازه نظرسنجیها، جنگ ایران به نامحبوبترین جنگ تاریخ آمریکا تبدیل شده و اکثریت آمریکاییها، از جمله بخش قابلتوجهی از جمهوریخواهان، خواستار پایان سریع آن از طریق توافق هستند.
رویارویی اخیر میان ایران و اسرائیل نشان داد که برخلاف ادعاهای ترامپ، ابتکار عمل در بحران ایران و لبنان بیش از پیش در اختیار بازیگران منطقهای قرار گرفته و قدرت مدیریت واشنگتن بر تحولات خاورمیانه رو به افول است.
جاهطلبی امارات برای تبدیل شدن به یک قدرت جهانی، همزمان وابستگی امنیتی این کشور به آمریکا و اسرائیل و حضور آن در رقابتهای ژئوپلیتیکی منطقه و آفریقا را عمیقتر کرده، گزارهای که میتواند برای این بازیگر هزینههای بالایی به همراه داشته باشد.
برتری نظامی جهانی آمریکا بیش از آنکه بر توان رزمی متکی باشد، به دسترسی به خاک و پایگاههای متحدانش وابسته است؛ مزیتی که در حال فرسایش است. حملات ایران نشان داد توان مداخله جهانی آمریکا به همکاری کشورهای میزبان گره خورده و افزایش هزینههای این همکاری میتواند هژمونی نظامی واشنگتن را به چالش بکشد.