روسیه و ایران در تلاش هستند تا در رقابت با یکدیگر تخفیفهای بیشتری به پالایشگاههای مستقل چین به عنوان مهمترین بازار فروش نفت خود ارائه دهند. آنطور که کپلر گزارش داده، تخفیف نفتی ایران به چین به 10.5 دلار به ازای هر بشکه رسیده است.
قیمت نفت در هفته گذشته روند صعودی را طی کرد که به طور کلی مربوط به افزایش تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا بود. روند ماهانه قیمت نفت نیز نشان میدهد که نفت به طور کلی ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی و تنشهای نظامی روند صعودی داشته است.
محمود خاقانی، مدیرکل پیشین امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت، عنوان کرد: مافیا و تراستیها در این آب گلآلود و اقتصاد غیرشفاف برای خود کاسبی میکنند و پول نفت را به امارات میبرند و به کشور باز نمیگردانند. رقم ۱۱ میلیارد دلاری که گفته میشود تراستیها به کشور بازنگرداندهاند، به مراتب بیشتر است. اگر حسابرسی کامل انجام شود ابعاد بیشتری روشن خواهد شد.
آنطور که کپلر گزارش داده، ناوگان موسوم به «سایه» با نخستین افت جدی تقاضای خود از زمان شکلگیری در حدود یک دهه گذشته روبهرو شده است. پس از در اختیار گرفتن رهبری ونزوئلا توسط ایالات متحده، نفت خام این کشور در حال انتقال به کشتیهای تجاری غیرتحریمی است. این تحول عملا نیاز به استفاده از ناوگان سایه را از میان میبرد. همچنین این موضوع میتواند نشان از تحولی جدی در بازار نفت داشته باشد. به نظر میرسد دیگر بازیگران در تلاش هستند که روندهای غیرمعمول را از این بازار حذف کنند.
در روزهای گذشته، دو خبر اخذ مجوز دریافت نفت توسط پیمانکاران بنیاد مستضعفان و واردکنندگان نهادههای دامی خبرساز شدهاند. فروش نفت توسط نهادهایی که تخصصی در این زمینه ندارند، این سوال را به وجود میآورد که چه علتی پشت این سیاستها نهفته است؟
دادههای کپلر نشان میدهد ذخایر شناور نفت ایران در حال حاضر حدود ۴۵ میلیون بشکه است که نسبت به اوج ۶۱ میلیون بشکهای اوایل ژانویه کاهش چشمگیری داشته، اما همچنان دو برابر سطح مدت مشابه سال گذشته است.
548 همت منابع حاصل از فروش بنزین وارداتی به نرخ غیریارانهای در بودجه در نظر گرفته شده است که همین موضوع احتمال افزایش قیمت بنزین در سال آینده را بالا میبرد. با این حال رئیس مجلس، ادعاها در مورد افزایش قیمت بنزین را رد میکند. اما باید گفت در آذرماه، شاهد بودیم که مساله سه نرخی شدن بنزین ابتدا تکذیب و سپس اجرا شد. در همین مصوبه، مجوز تغییر فصلی قیمت بنزین نیز داده شده است. آیا همچنان میتوان احتمال افزایش قیمت بنزین در سال آینده را رد کرد؟
مدیر اسبق امور بینالملل شرکت ملی نفت ایران در مورد سپردن بخشی از محمولههای نفتی به واردکنندگان نهادههای دامی عنوان کرد: واردکنندگان نهادههای دامی، اولا تخصص لازم برای ورود به بازار نفت را قاعدتا ندارند و ناچارند به همان تریدرهای نفتی قبلی یا افراد متخصص مراجعه کنند. این موضوع باعث میشود هزینههای آنها افزایش پیدا کند و از طرف دیگر، طبیعتا در بازار بهاصطلاح «دست زیاد میشود» و رقابت افزایش پیدا میکند. این موضوع میتواند منجر به کاهش قیمتها و مشکلات دیگری شود.
شنیدههای خبرنگار تجارتنیوز حاکی از آن است برای تراستیها محدودیت زمانی مشخصی در نظر گرفته شده و به طور معمول بین دو تا سه ماه فرصت دارند تا تعهدات خود را ایفا کنند. از آنها ضمانتنامه دریافت میشود و داراییهایی مانند املاک یا منابع مالی بهعنوان تضمین اخذ میگردد. اگر تراستیها پول نفت را بازنگردانند داراییهای آنها ضبط میشود.
قیمت نفت در هفتهای که گذشت به طور کلی روند نزولی را تجربه کرد. نوسانات ژئوپلیتیک ناشی از تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا، به نوسانات قیمت نفت انجامید اما در نهایت روند قیمت نفت همچنان نزولی باقی ماند.
با وجود آنکه عربستان سعودی یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان بهشمار میرود و روزانه حدود 6.5 میلیون بشکه نفت خام به بازارهای جهانی عرضه میکند. برآوردها نشان میدهد تعداد نفتکشهای درگیر در صادرات نفت این کشور بهمراتب کمتر از ناوگان موسوم به «سایه» ایران است. این تفاوت آماری، پرسشهایی را درباره نسبت میان تعداد نفتکشها، ظرفیت حمل و میزان واقعی صادرات نفت دو کشور مطرح میکند.
وضعیت سدهای تهران به شدت بحرانی است. اکنون پنج سد مهم تهران به حجم مرده رسیدهاند و برداشت آب از چهار سد متوقف شده است. این موضوع در کنار افزایش قطعی آب شهروندان، بیانگر وخیمتر شدن وضعیت آبی پایتخت است.
سیاست انرژی هند بیش از گذشته با معادلات ژئوپلیتیکی گره خورده است. هند تلاش میکند از تشدید تنش با آمریکا جلوگیری کند. در این میان کشورهایی مانند روسیه و ایران زیر ضرب قرار گرفتهاند و هند به خرید نفت از ونزوئلا روی آورده است.
یک کارشناس انرژی عنوان کرد: وزارت نفت قصد داشت که این گازها را به کسی که میخواهد فلر را تبدیل به برق یا فرآوردههای نفتی یا هر چیز دیگری کند، بفروشد. اما گفته میشد چون این انفال است، نمیتوان آن را رایگان داد. وقتی حساب میکردند، میدیدند با سرمایهگذاری و پولی که باید برای گاز پرداخت شود، صرفه اقتصادی ندارد. به همین دلیل دولت خودش میخواسته این کار را انجام دهد و از این رو، طبیعتا این کار بهکندی پیش میرود.
گزارشهای متعددی از تداوم قطعی آب در تهران وجود دارد. گرچه مسئولان قطعی آب را انکار میکنند و از سیاست افت فشار خبر میدهند، اما روایتهای مردمی به وضوح نشان میدهد که این سیاست برای بسیاری از مردم معنایی جز قطعی ندارد.
بعد از مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط در روز جمعه 17 بهمن، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، از اعمال تحریمهای نفتی جدید و وضع تعرفه 25 درصدی علیه هر کشوری که با ایران تجارت کند، خبر داد.
ناوگان تاریک یا سایه به شبکهای گفته میشود که در فروش نفت تحریمی نقش ایفا میکند. بر اساس گزارش موسسات بینالمللی حدود 155 تا 170 نفتکش با ظرفیت 34.2 میلیون تا 35.7 میلیون تن معادل حدود 251 میلیون تا ۲۶۲ میلیون بشکه نفت در تجارت نفتی ایران دخیل هستند.
کپلر با انتشار گزارشی نوشت: صنعت دریانوردی برای مقابله با ناوگان سایه ۳۳۰۰ فروندی و تاکتیکهای پیچیده فریب، رسما از نظارت سنتی عبور کرده و به ست مدلهای تحلیل ریسک رفتاری روی آورده است. چراکه دیگر نظارت سنتی بر نفت کشورهای تحریمی کار نمیکند و آنها همچنان به فروش نفت خود ادامه میدهند. با وجود جهش ۷۷ درصدی تحریم کشتیها در سال ۲۰۲۵، جریان تجارت نفت قطع نشده و با تکیه بر واسطههای نوظهور و انباشت نفت روی آب، تابآوری بالایی نشان داده است. صادرات نفت ایران نیز بهرغم تمام فشارها ثابت مانده و چشمانداز آینده آن برای سال ۲۰۲۶ بین سناریوهای «توافق محدود»، «عقبگرد مدیریتشده تحریمها» یا «تشدید تحریمهای ثانویه» در نوسان است.