حمیدرضا صالحی، نائب رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، عنوان کرد: تعلیق تحریمهای نفتی به مدت ۶۰ روز انجام شده و امید است تا در بستر آن بتوان به سمتی حرکت کرد که مشتریان بیشتری جذب کنیم و تنوع بیشتری در مشتریان داشته باشیم تا بتوانیم حجم بیشتری از محصولات خود را در بازارهای جهانی عرضه کنیم.
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق ایران، در مورد میزان ناترازی برق در سال جاری عنوان کرد: ناترازی برق در سال جاری کمتر از حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار مگاوات نخواهد بود. حتی این برآورد را نیز باید خوشبینانه و ایدهآل تلقی کرد. نشانههای این وضعیت هماکنون قابل مشاهده است.
وابستگی به گاز طبیعی در اقتصاد ایران مشکلات متعددی ازجمله افزایش ناترازی و البته تهدید امنیت انرژی در کشور را به وجود آورده است. در همین زمینه، تنوعبخشی به سبد انرژی کشور و توسعه صنایعی که به گاز طبیعی وابسته نباشند، میتواند امری مهم در زمینه امنیت انرژی و توسعه اقتصادی باشد.
در راستای اخلال در روند عبور و مرور از تنگه هرمز، کشورهای منطقه برای تداوم صادرات و کاهش آسیب اقتصادی، به تکاپوی یافتن راههای جایگزین تنگه هرمز افتادند. در همین زمینه راههایی توسعه داده شدهاند که هر کدام ظرفیت محدود و مشخصی دارند.
در گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی نکات مهمی در مورد آینده بازار نفت وجود دارد. ذخایر نفت کاهش چشمگیری پیدا کردهاند و از سوی دیگر به دلیل امکان صلح میان ایران و آمریکا، روند بهبود تقاضای نفت در آینده پیشبینی شده است. در این میان، روند تولید نفت کشورها نیز تغییرات قابل توجهی داشته است.
با اعلام توافق میان ایران و آمریکا، قیمت نفت با کاهش بیش از پنج درصدی مواجه شد. با این حال، اثرات شوک نفتی به وجود آمده ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، نمیتواند به سرعت جبران شود و به روزهای پیش از جنگ بازگردد.
پس از بستن تنگه هرمز توسط ایران و کاهش واردات و صادرات از طریق این آبراه، کشورهای منطقه به دنبال ایجاد یا توسعه روشهای جایگزین برای احیای صادرات و دور زدن تنگه هرمز هستند.
وابستگی بالای تجارت و حملونقل کشور به تنگه هرمز، میتواند یکی از چالشهای راهبردی در حوزه لجستیک و امنیت اقتصادی محسوب شود. از این رو، توسعه شبکههای حملونقل ترکیبی به ضرورتی اجتنابناپذیر برای افزایش تابآوری و کاهش ریسکهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است.
سخنگوی نظامی انصارالله یمن، صبح دوشنبه 18 خرداد پس از تشدید تنشها و حملات نظامی میان ایران، اسرائیل، یمن و لبنان، ممنوعیت کامل و جامع ناوبری دریایی اسرائیل در دریای سرخ را اعلام کرد. باید دید میزان وابستگی به این گذرگاه چقدر است؟
میزان تولید نفت کشورهای خلیج فارس نسبت به پیش از آغاز جنگ کاهش قابلتوجهی یافت. در میان این کشورها، کویت با کاهش 77 درصدی بیشترین درصد کاهش تولید نفت را تجربه کرد و عربستان سعودی با کاهش 3.42 میلیون بشکهای متحمل بیشترین میزان کاهش تولید شد.
یک کارشناس حوزه آب عنوان کرد: متوسط بارشی که تا امروز ثبت شده، نسبت به متوسط درازمدت تقریبا نزدیک بوده است. اما فلات مرکزی، یعنی تهران، قم، قزوین، مشهد، اصفهان و این مناطق، بارش بسیار کمی داشتهاند؛ یعنی حدود ۳۰ درصد کمتر از نرمال بوده است.
بسته شدن تنگه هرمز با کاهش شدید صادرات نفت خلیج فارس، بازار جهانی را مختل کرده است، اما تغییر مسیر صادرات از اقیانوس اطلس، برداشت از ذخایر و کاهش واردات آسیا، اثرات اولیه را تعدیل کردهاند. با این حال با طولانی شدن درگیریها، پیشبینیها حاکی از تداوم محدودیت عرضه در آینده است.
از اواسط اسفندماه، سقف سوختگیری از طریق کارت جایگاه به 15 لیتر رسید. علاوه بر این، در برخی از استانهای جنوبی کشور محدودیتهای دیگری در زمینه سوختگیری اعمال شده که منجر به ایجاد صفهای طولانی شده است.
بسته شدن تنگه هرمز، منجر به تحولات بسیاری در بازار جهانی نفت شد. در این میان یک موضوع مورداهمیت مساله دسترسی به مسیرهای انتقال نفت است که میتواند کشورها را در مقاطع بحران از یکدیگر متمایز کند.
امارات متحده عربی قصد دارد برای صادرات نفت خود از مسیر تازهای استفاده کند تا وابستگی به تنگه هرمز را کاهش دهد. این کشور میخواهد با یک طرح زیرساختی جدید، نفت را از طریق دریای عمان صادر کند.
تحرکات تازه در سوریه، از احیای خطوط ریلی مرزی با ترکیه تا طرح «چهار دریا»، نشان میدهد سوریه در آستانه تبدیلشدن به هاب راهبردی اتصال خلیج فارس، مدیترانه و اروپا قرار گرفته است. موضوعی که به طور مستقیم به حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بستهشدن تنگه هرمز مربوط میشود.
بازار جهانی نفت در طول هفته گذشته تحتتاثیر تنشها میان ایران و آمریکا و نگرانیها درباره وضعیت تنگه هرمز با نوسانات شدید روبهرو شد و قیمتها تا بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ صعود کردند. هرچند در پایان هفته نشانههایی از کاهش نسبی قیمتها دیده شد.
کارشناس نفت و انرژی، عنوان کرد: اگر از یک چاه نفت به مدت طولانی استفاده نشود، میتواند تبعات بلندمدت داشته باشد و بخشی از تولید از دست برود. با روشهای فنی، میتوان این تبعات را به حداقل رساند. اما این موضوع که پرشدن ظرفیت منجر به انفجار میشود، ادعای نادرستی است.
قیمت نفت تحت تاثیر آتشبس شکننده ایران و آمریکا در هفته گذشته به طور کلی روندی صعودی تجربه کرد. با این که همچنان خبرهایی از مذاکره میان ایران و آمریکا توانست از انفجار قیمتها جلوگیری کند، اما همچنان کنترل تنگه هرمز توسط ایران و محاصره دریایی ایران توسط آمریکا، مهمترین عامل افزایش قیمت نفت بود.
صادرات نفت ایران به چین از مسیر ریلی آغاز شده است. این اقدام ایران در راستای توسعه راههای جدید برای فروش نفت و دور زدن محاصره دریایی آمریکاست. اقدامی که ذیل توسعه جاده ابریشم نوین قرار میگیرد. نکته مهم آن است که کریدورهای رقیب نیز در تلاش برای توسعه راههای جدید فروش نفت هستند.