کاهش تولید و صادرات نفت ایران از موضوعاتی است که بسیاری از آمارهای بینالمللی آن را تایید میکنند. با این حال علل متعددی در مورد چرایی کاهش صادرات مطرح میشود که شاید مهمترین آنها را میتوان شرایط کلی خلیج فارس در پساجنگ و البته رویکرد چین در مورد واردات نفت در مقطع کنونی جستوجو کرد.
صفهای طولانی کامیونها در برخی جایگاههای گازوئیل استان فارس، مساله کمبود و سهمیهبندی عرضه گازوئیل را مطرح کرده است. این در حالی است که به تازگی وزیر نفت از افزایش تولید گازوئیل و توقف واردات آن خبر داده بود.
با وجود اظهارنظرهای رسمی در مورد پایان خاموشیهای برنامهریزیشده، بررسی جدولهای منتشرشده از سوی شرکتهای توزیع برق برخی از استانها نشان میدهد خاموشیها همچنان در برخی استانها ادامه دارد.
مجموع تولید نفت کشورهای عضو اوپک مطابق آمار آژانس بینالمللی انرژی در ماه آگوست نسبت به ماه جولای کاهشی بوده است. اما در آمار منتشرشده توسط خود سازمان اوپک این روند افزایشی است. همچنین برآورد آژانس بینالمللی انرژی و اوپک از کاهش تولید نفت ایران حکایت دارد.
یکی از متغیرهای پنهان در مورد افزایش مصرف بنزین در کشور، کیفیت سوخت و روغن موتور است. در شرایطی که بنزین بیکیفیت توسط دولت توزیع میشود و روغن موتور نیز کیفیت مطلوب را ندارد، مردم هزینه این وضعیت را با مصرف سوخت بیشتر و پرداخت هزینههای سنگین برای تعمیرات میپردازند.
حمله به خط لوله حیاتی شرق به غرب عربستان، مساله شکنندگی مسیرهای جایگزین تنگه هرمز را نشان داد. با این حال، تلاش کشورهای منطقه برای احداث شبکهای از کریدورهای نفتی و ترانزیتی نشان میدهد که استراتژی دور زدن تنگه هرمز به یک مسیر محدود نیست.
نرخ کارت سوخت جایگاهها از بامداد سهشنبه 17 شهریور، 10 هزار تومان میشود. عبداله باباخانی، کارشناس انرژی، در مورد پیامدهای این طرح گفت: بنزین در اقتصاد ایران یک «قیمت علامتدهنده» است و تغییر آن میتواند انتظارات تورمی ایجاد کند؛ حتی در بخشهایی که سهم واقعی بنزین در هزینه تولید ناچیز است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز از سیستمهای گرمایشی و سرمایشی قدیمی به عنوان یکی از مهمترین عوامل هدررفت گاز سخن به میان آورده است. جالب آنجاست که مطابق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، بر خلاف تصور عمده، مصارف بالا در بخش خانگی مربوط به کسانی است که لوازم پرمصرف دارند و لزوما پردرآمد نیست.
در حالی که کاهش مصرف بنزین و کنترل ترافیک به یکی از چالشهای جدی حوزه سوخت و حملونقل تبدیل شده، سیاستگذاریها همچنان به طور عمده حول محور خودروسازان انحصاری میچرخد. این در حالی است که توسعه صنعت موتورسیکلت و فراهمکردن زیرساخت مناسب میتوانست بخشی از راهحل باشد.
روحالله اسپنانی، معاون توسعه طرحهای برق حرارتی، عنوان کرد: واحد بخار نیروگاه دالاهو راهاندازی شروع شده و تا پایان روز این واحد ۲۹۰ مگاواتی به ظرفیت شبکه برق کشور افزوده میشود. در مجموع برنامه احداث 5000 مگاوات واحد بخار نیروگاههای سیکلترکیبی در دستور کار قرار دارد.
هامان هاشمی، نائب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، عنوان کرد: میزان آسیبی که از قطعی برق به بخش کشاورزی وارد میشود، قابل مقایسه با هیچیک از بخشهای دیگر نیست. قطعا با کاهش تولید در بخش کشاورزی مواجه میشویم. دولت باید ضرورت تفاوت قائل شدن برای بخش کشاورزی را بهصورت ویژه درک کند.
معاون پژوهشهای زیربنایی و تولیدی مرکز پژوهشهای مجلس میزان ناترازی بنزین را چهار میلیون تا پنج میلیون اعلام کرد. سوال این است که چرا باید برای جبران تنها چهار یا پنج میلیون لیتر کسری، در شرایطی که مردم با تورم سنگین و فشار اقتصادی ناشی از جنگ دستوپنجه نرم میکنند، احتمال افزایش قیمت مطرح میشود؟
تعطیلی برخی از جایگاههای سوخت و ایجاد صفهای طولانی، بیش از آنکه نتیجه رفتار مردم باشد، محصول سیاستگذاری متناقضی است که از یک سو خواستار کاهش مصرف است و از سوی دیگر، با خبر کاهش سهمیه و احتمال افزایش قیمت، اضطراب مردم را افزایش داده و با کاهش کیفیت بنزین نیز به افزایش مصرف دامن زده است.
حمله به تاسیسات پارس جنوبی در حالی بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور را از مدار خارج کرده که ایران پیش از این نیز با کسری روزانه حدود 400 میلیون مترمکعب گاز در پیک مصرف مواجه بود. حال با افزایش ناترازی، نگرانیها بابت تشدید محدودیتها در زمینه قطعی برق و گاز صنایع و شبکه خانگی جدیتر شده است.
با وجود توقف طرح چهارنرخی شدن بنزین و در نظر گرفتن سهمیه آزاد 87 هزار تومانی در کرمان، همچنان رقم 87 هزار تومان در ذهن مردم حک شده است. باید دید عدد 87 هزار تومان چگونه به دست آمده است؟
ماجرای بنزین 87 هزار تومانی در کرمان، تنها چند ساعت پس از آغاز متوقف شد تا بار دیگر آشفتگی در سیاستگذاری در زمینه سوخت را عیان کند. اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود و قرار است این طرح با سناریوها یا طرحهای متناقض دیگر جایگزین شود.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق مشترک ایران و چین، عنوان کرد: حدود پنج میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات نفت توسط تراستیها بازگردانده نشد. رقمی که مقام قضایی عنوان میکند آن بخشی است که قطعی شده است؛ یعنی آن بخشی که فعلاً قابل دریافت در کوتاهمدت نیست. چراکه طرفین برای مذاکره حاضر نیستند و فرار کردهاند.
هشت غول نفتی در سه ماه پس از جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل بیش از 90 میلیارد دلار سود به دست آوردند. این در حالی است که قیمت نفت در بازارهای جهانی جهش چشمگیری پیدا کرده است و بسیاری از مردم با پیامدهای شوک نفتی ناشی از بستهشدن تنگه هرمز مواجه هستند.
برآوردهای مطابق با اظهارنظر مسئولان و کارشناسان نشان میدهد که اگر کسری ناشی از حملات اسرائیل به صنعت گاز کشور و نیازهای واقعی شبکه بهطور همزمان محاسبه شود، ناترازی گاز کشور در زمستان میتواند به حدود 580 میلیون مترمکعب تا 840 میلیون مترمکعب در روز برسد.
احتمال افزایش دوباره قیمت بنزین، بحث درباره ریشههای ناترازی بنزین و علل تشدید بحران را مطرح کرده است. مرتضی بهروزیفرد، کارشناس انرژی، در همین زمینه میگوید: تا پیش از جنگ، کسری 20 میلیون لیتری بنزین از طریق واردات تامین میشد، اما اکنون با توجه محاصره دریایی امکان واردات وجود ندارد.
