به گزارش تجارت نیوز، امارات متحده عربی به عنوان مقصد اصلی برای سرمایهگذاری، به دلیل موقعیت استراتژیک خود در منطقه خاورمیانه و زیرساختهای پیشرفته، به یکی از قطبهای اقتصادی در سطح جهانی تبدیل شده است. این کشور با اتصال به بازارهای آسیایی، آفریقایی و اروپایی، به عنوان دروازهای برای تجارت جهانی عمل میکند. از دیگر مزایای امارات، میتوان به سیستم مالی کارآمد، شبکه حمل و نقل پیشرفته و بنادر دریایی فعال اشاره کرد که برای کسب و کارهای بینالمللی مزایای زیادی را فراهم میآورد. علاوه بر این، امارات سیاستهای اقتصادی متنوعی دارد که به سرمایهگذاران خارجی امکان بهرهبرداری از مزایای قابل توجهی مانند مالکیت ۱۰۰ درصد خارجی و معافیتهای مالیاتی را میدهد. این ویژگیها بهویژه در مناطق آزاد تجاری جذاب هستند، جایی که قوانین منعطف و مزایای مالیاتی شامل معافیتهای چند ساله از مالیات بر درآمد و درآمد حاصل از صادرات به چشم میخورد.
مختصات بازار کار امارات
امارات متحده عربی به عنوان اقتصادی پیشرفته و رقابتی، توانسته بازار کار پویا و مشارکت بالای نیروی کار ایجاد کند. طبق گزارشهای بانک جهانی که سال 2024 منتشر شد، ۸۹.۶ درصد از مردان و ۵۴.۱ درصد از زنان در امارات در بازار کار فعال هستند. این آمار به وضوح نشان میدهد که امارات موفق شده برای مردان و زنان محیطهای کاری مناسب ایجاد کند. این مشارکت بالا در بازار کار، همراه با نرخ بیکاری پایین، یکی از ویژگیهای برجسته اقتصاد امارات است.
همزمان براساس دادههای ارائه شده در گزارشCIA World Factbook ، نرخ بیکاری عمومی در امارات تنها ۲.۱ درصد است که نسبت به سایر کشورهای منطقه خلیج فارس رقم قابل توجهی به شمار میآید. این نرخ پایین بیکاری نشاندهنده رشد اقتصادی پایدار و ایجاد فرصتهای شغلی مناسب در بخشهای مختلف است.
همزمان Dubai Chamber of Commerce گزارش داده که میزان بیکاری در میان زنان در سالهای اخیر به طور چشمگیری کاهش یافته است. در حال حاضر، ۰.۴ درصد از زنان در امارات بیکار هستند، که این آمار بینظیر است و در مقایسه با سایر کشورهای منطقه، امارات را به یکی از کشورهای پیشرفته در زمینه ایجاد فرصتهای شغلی برای زنان تبدیل کرده است.
همچنین این آمار نشاندهنده موفقیت امارات در ایجاد فرصتهای شغلی در بخشهای مختلف از جمله خدمات عمومی، آموزش و سلامت است. با این حال، همچنان زنان در مقایسه با مردان کمتر در برخی از حوزههای شغلی کلیدی، به ویژه فناوری اطلاعات و مهندسی حضور دارند.
مشارکت زنان و مردان در بازار کار
مشارکت زنان در بازار کار امارات علیرغم پیشرفتهای قابل توجه در سالهای اخیر، هنوز به اندازه مردان نیست. طبق گزارشهای UN Women که سال 2024 منتشر شد نرخ مشارکت زنان در بازار کار امارات به ۵۴.۱ درصد رسیده، در حالی که برای مردان این رقم حدود ۸۹.۶ درصد ارزیابی شده است. این اختلاف نشاندهنده چالشهای برابری جنسیتی است که هنوز در برخی از بخشها، بهویژه در بخشهای تکنولوژی و مهندسی وجود دارد.
اما در عین حال، طبق گزارش وزارت منابع انسانی و اماراتیسازی در سال 2024، رشد مشارکت زنان در نیروی کار در سال ۲۰۲۴ به ۲۰.۹۵ درصد رسیده است که این نشاندهنده گامهای مثبت دولت امارات در ارتقای جایگاه زنان در بازار کار است. به عبارت دیگر، روند افزایش مشارکت زنان به طور قابل توجهی در حال تسریع است و به نظر میرسد که در آیندهای نزدیک زنان سهم بیشتری از بازار کار امارات را به خود اختصاص خواهند داد.
در همین راستا سعید مرادی، تحلیلگر اقتصادی، در ارزیابیاش از این روند گفته: «امارات در مسیر ارتقای مشارکت زنان در بازار کار گامهای بزرگی برداشته، اما برای رسیدن به برابری جنسیتی در تمام بخشها همچنان به تلاشهای بیشتری نیاز است.»
مرادی معتقد است که باید سیاستهای حمایتی در جهت افزایش فرصتهای شغلی زنان در حوزههای فنی و مهندسی به کار گرفته شود تا زنان بتوانند در تمامی حوزهها به میزان مردان مشارکت داشته باشند.
چالشها و فرصتها برای زنان در بازار کار امارات
نرخ مشارکت زنان در بازار کار امارات با وجود افزایش چشمگیر، همچنان به بیش از ۳۰ درصد کمتر از مردان است. طبق تحلیل گزارشهای جهانی، شکاف جنسیتی در برخی از بخشها همچنان وجود دارد و زنان به ویژه در بخشهای فنی و مهندسی به اندازه مردان حضور ندارند. یکی از دلایل این شکاف، وجود موانع فرهنگی و اجتماعی است که ممکن است از ورود زنان به مشاغل فنی و مهندسی جلوگیری کند. اما دولت امارات به خوبی درک کرده است که برای ایجاد اقتصاد پایدار و رقابتی، باید برابری جنسیتی در نیروی کار را ارتقا دهد.
ناهید فاضلی، تحلیلگر حوزه زنان، در این زمینه معتقد است: «برای رسیدن به برابری جنسیتی در بازار کار، امارات نیازمند پیشرفتهای بیشتر در سیاستهای آموزشی و حمایت از زنان در بخشهای فنی است.» از منظر او باید «برنامههای بیشتری برای توانمندسازی زنان در مشاغل فنی و مهندسی ایجاد شود.»
در نهایت باید گفت بازار کار امارات به دلیل نرخ بیکاری پایین و مشارکت بالای مردان و زنان، یکی از بازارهای جذاب برای نیروی کار داخلی و خارجی است. با این حال، برای برابری جنسیتی در بازار کار، هنوز چالشهایی مانند شکاف جنسیتی در برخی مشاغل و عدم حضور زنان در مشاغل فنی وجود دارد. روند افزایش مشارکت زنان در سالهای اخیر مثبت بوده و نشاندهنده گامهای مثبت امارات در زمینه توانمندسازی زنان و ایجاد فرصتهای شغلی برابر است.
تقسیمبندی مشاغل بر اساس جنسیت و تحصیلات
امارات متحده عربی به دلیل تنوع مشاغل و فرصتهای شغلی در بخشهای مختلف، بستر مناسبی برای اشتغال افراد با جنسیتهای مختلف و تحصیلات متنوع فراهم کرده است. طبق آمارهای لینکدین در سال 2024، مردان در مشاغل مهندسی و مالی و بانکی بیشترین حضور را دارند. در این مشاغل، تخصصهایی مانند مهندسی عمران، برق و مکانیک و همچنین تحلیل مالی، حسابداری و مدیریت ریسک از محبوبترین زمینهها برای مردان به شمار میروند.
در مقابل، زنان بیشتر در حوزههای آموزشی، خدمات بهداشتی، و خدمات عمومی فعالیت دارند. طبق گزارشهای وزارت منابع انسانی و امارات سازی که سال 2024 منتشر شد، زنان بهویژه در بخشهای دولتی، آموزش و پرورش و سلامت به فعالیت میپردازند. این بخشها برای زنان فرصتهای شغلی متعددی را فراهم کرده است و زنان بهویژه در مشاغل دولتی و آموزشی حضوری فعال دارند.
جان اسمیت، تحلیلگر مسائل کار در ارزیابی خود از بازار کار امارات تاکید دارد: «اشتغال تحصیلکردگان در بخشهای فناوری اطلاعات و مهندسی در امارات افزایش یافته است و این کشور به مقصدی جذاب برای متخصصان ماهر تبدیل شده است. با این حال، برای افزایش شمولیت و تنوع بیشتر در بخشهای دیگر مانند هنر و فرهنگ، باید تلاش بیشتری انجام شود.»
همزمان براساس گزارشهای لینکدین در حالی که مردان بیشترین مشارکت را در حوزههای فنی و مالی دارند، زنان در حوزههای آموزشی، سلامت و خدمات عمومی فعالتر هستند. این تفاوت نشاندهنده تمایلات متفاوت در انتخاب شغلها است که میتواند به دلایل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی باشد.
سطح سواد و اشتغال
در بازار کار امارات، تفاوتهای قابل توجهی در نرخ اشتغال میان افراد با تحصیلات رسمی و کسانی که تحصیلات کمتری دارند، وجود دارد. طبق گزارش وزارت منابع انسانی در سال 2024، افرادی که دارای تحصیلات دیپلم یا بالاتر هستند، به ویژه در بخشهای دولتی، فناوری اطلاعات، مهندسی و آموزش مشغول به کار هستند و نرخ اشتغال در این گروهها بسیار بالا است. این افراد معمولا در مشاغل با درآمد بالا و فرصتهای شغلی با ارزش مشغول به کار هستند. به طور خاص و براساس دادههای گزارشHealy Consultants ، بازار کار فناوری اطلاعات و مهندسی در امارات بهویژه در دبی و ابوظبی به شدت در حال گسترش است. این بخشها نیاز به متخصصان ماهر در زمینههایی مانند امنیت سایبری، توسعه نرمافزار و مهندسی برق و مکانیک دارند که به دلیل نیاز روزافزون به فناوریهای نوین و بهبود زیرساختها در امارات، فرصتهای شغلی بیشتری را ایجاد کرده است.
در مقابل، افرادی که فاقد تحصیلات رسمی هستند، بیشتر در بخشهای غیررسمی و خدماتی مشغول به کار میشوند. طبق گزارش سازمان بینالمللی کار که سال 2024 منتشر شد، این افراد به طور معمول در مشاغل موقت یا غیررسمی مانند خدمات نظافتی، مراکز خدماتی و حملونقل مشغول به کار هستند. با توجه به اینکه این مشاغل از درآمد کمتری برخوردارند، تلاش برای بهبود شرایط شغلی در این بخشها همچنان ضروری است.
در همین راستا مریم هاشمی، تحلیلگر اقتصادی، براین باور است که: «امارات با ایجاد فرصتهای شغلی در بخشهای فناوری اطلاعات و مهندسی به جذب افراد با تحصیلات بالا پرداخته است، اما در بخشهایی مانند خدمات و کارهای غیررسمی همچنان به ایجاد شرایط بهتر نیاز دارد.»
در نهایت باید گفت بازار کار امارات با توجه به تنوع مشاغل و فرصتهای شغلی موجود، برای افرادی با تحصیلات بالا به ویژه در بخشهای فناوری اطلاعات و مهندسی جذاب است. در عین حال، زنان هنوز در برخی حوزهها مانند فناوری و مهندسی کمتر از مردان حضور دارند، ولی روند افزایش مشارکت زنان در بازار کار مثبت و قابل توجه بوده است. بهطور کلی، توجه به شرایط کار در بخشهای غیررسمی و خدماتی و فراهم کردن فرصتهای شغلی بیشتر برای افراد با تحصیلات کمتر، یکی از چالشهای آینده بازار کار امارات خواهد بود.
شکاف در دستمزد براساس جنسیت
یکی از چالشهای عمده در بازار کار امارات، شکاف دستمزد براساس جنسیت است که بهویژه در میان مردان و زنان برای انجام کار مشابه به وضوح مشاهده میشود. طبق گزارش سازمان زنان ملل متحد، زنان ۸۵ درصد از دستمزد مردان را دریافت میکنند. این شکاف در برخی مشاغل، به ویژه در بخشهایی که به تحصیلات و تخصصهای فنی نیاز دارند، بیشتر به چشم میخورد.
علاوه بر این، طبق گزارشهای سازمان زنان ملل متحد، شکاف جنسیتی در دستمزد برای کار مشابه در امارات ۷۵ درصد است. به این معنی که زنان برای انجام مشاغل مشابه، ۷۵ درصد از حقوق مردان را دریافت میکنند. این شکاف نشاندهنده تفاوتهای قابل توجه در پرداختها بین زنان و مردان است که به طور مستقیم به مسائل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مرتبط است.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که تفاوتهای فرهنگی و انتظارات اجتماعی ممکن است از عواملی باشند که زنان را بیشتر به حوزههای خاص مانند آموزش و بهداشت محدود کرده و باعث میشود دستمزد کمتری نسبت به مردان دریافت کنند. همچنین، عدم حضور زنان در بخشهای فنی و مهندسی میتواند موجب شود که فرصتهای شغلی با حقوق بالا کمتر در دسترس آنان قرار گیرد.
در این میان لورا ویلیامز، کارشناس مسائل اجتماعی، در تحلیل خود از شکاف دستمزد مدعی است: «با اینکه امارات تلاشهای قابل توجهی برای افزایش مشارکت زنان در بازار کار انجام داده است، شکاف دستمزد همچنان بهعنوان یک چالش اساسی باقی مانده و نیاز به اصلاحات در زمینه برابری جنسیتی در حقوق وجود دارد.»
ویلیامز ادامه داد: «اگرچه در سالهای اخیر زنان بیشتری به شغلهای حرفهای در بخشهای دولتی، آموزش و خدمات بهداشتی وارد شدهاند، اما برای برابری جنسیتی در دستمزدها و فرصتهای شغلی باید اقدامات بیشتری انجام شود.»
در مجموع باید گفت گرچه در سالهای اخیر مشارکت زنان در بازار کار امارات افزایش یافته، چالشهای برابری جنسیتی هنوز بهطور ملموس در بخشهای مختلف شغلی وجود دارد. یکی از چالشهای اصلی شکاف جنسیتی در دستمزد است که به طور ویژه در مشاغلی که نیاز به تحصیلات فنی یا متخصصین ماهر دارد، مشاهده میشود. بر اساس گزارشهای جهانی 2024، زنان در حوزههای غیرفنی مانند آموزش و بهداشت حضور بیشتری دارند، در حالی که در حوزههای فنی مانند مهندسی و فناوری اطلاعات، مردان غالب هستند.
سعید مرادی در تحلیل وضعیت اشتغال زنان در امارات بیان کرد: «افزایش مشارکت زنان در بازار کار امارات چشمگیر است، اما هنوز شکاف جنسیتی در دستمزد و حضور زنان در مشاغل فنی یک چالش جدی به شمار میرود. برای توسعه پایدار و برابری جنسیتی باید به جذب زنان در حوزههای مهندسی و فناوری اطلاعات توجه بیشتری شود.»
به اعتقاد مرادی، «پیشرفت در سیاستهای اماراتی برای حمایت از زنان در مشاغل فنی میتواند به کاهش شکاف جنسیتی در دستمزد کمک کند. این سیاستها باید شامل آموزشهای تخصصی و برنامههای توانمندسازی در زمینههای فناوری و مهندسی باشد.»
