بازار خرید و اجاره مسکن زیر فشار رشد قیمتها قرار دارد و دولت با ارائه طرحهای حمایتی سعی میکند کمی از این فشار را کاهش دهد. اما آیا این سیاستها میتوانند بحران مسکن را حل کنند؟ بیتالله ستاریان، کارشناس بازار مسکن به تجارتنیوز میگوید، بحران مسکن در اقتصاد و کمبود عرضه ریشه دارد.
پروژههای نهضت ملی مسکن پس از گذشت چند سال از آغاز اجرا، تا کنون تنها حدود ۳۰ درصد پیشرفت داشتهاند؛ برآوردها نشان میدهد در صورت تداوم روند فعلی، تکمیل واحدهایی که دولت وعده داده، بیش از ۱۳ سال زمان خواهد برد. اما در چنین شرایطی، دولت باید چه اقدام مؤثری برای کاهش زمان ساخت و تسریع اجرای این طرح انجام دهد؟ محمود فاطمیعقدا، کارشناس اقتصاد مسکن در این باره به تجارتنیوز گفته است که با توجه به محدودیت منابع عمومی، دولت ناچار است به جای اتکا به بودجه عمومی کشور، سازوکارهای تازهای برای جذب سرمایه و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه و بخش خصوصی طراحی کند.
آمارها نشان میدهد بخشی از پروژههای نهضت ملی مسکن، بهجای آنکه به جامعه هدف و متقاضیان مصرفی برسد، در عمل به دهکهای بالای جامعه تخصیص یافته و وارد بازار املاک شده است. اما چرا نهضت ملی مسکن از مسیر اصلی خود فاصله گرفته و چه عواملی باعث شده واحدهایی که قرار بود برای نیازمندان ساخته شوند، در بازار املاک معامله میشوند؟ منصور غیبی کارشناس بازار مسکن، به تجارتنیوز گفته است که دولت به پیمانکار و مجری ساخت تبدیل شده و حمایت از ذینفعان را نیمهکاره رها کرده است. همین موضوع باعث شده تا مسیر این طرح معکوس و باعث شکلگیری رفتارهای سوداگرانه در بازار شود.
معاونت مسکن و ساختمان اعلام کرد که برنامهریزی شده تمامی واحدهای مسکن حمایتی که هماکنون ۸۵۴ هزار واحد هستند، حداکثر طی سه سال آینده تکمیل و تحویل متقاضیان شود.
دور جدید ثبت نام طرح نهضت ملی مسکن بهتازگی آغاز و تا کنون ظرفیت ثبت نام برای ۴۱ شهر باز شده است. با این حال، آمارها نشان میدهد که حدود ۷۰ درصد از این ظرفیت، خالی مانده است. منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن به تجارتنیوز گفته است که طرحهای مسکن حمایتی از جمله نهضت ملی مسکن چه در حوزه مصرفی و چه در حوزه سرمایهگذاری، هیچ رغبتی برای متقاضیان ایجاد نکرده و تحویل ندادن به موقع پروژهها باعث ثبت نام نکردن متقاضیان شده است.
اگرچه تامین زمین ۹۹ ساله مطابق برنامه محقق نشد، اما دولت میتواند از ظرفیت زمینهای فریزشده در داخل شهرها برای ساخت مسکن در کشور استفاده کند، ماده ۱۲ قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها که در اردیبهشت ۱۴۰۳ ابلاغ شد؛ ظرفیتهای خوبی برای فریززدایی از زمینهای رها شده از سوی مالکان حقیقی و حقوقی، خصوصی و غیرخصوصی درنظر گرفته است.
احمد مرزبان مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید پردیس پس از این بازدید در نشست مشترکی که در محل سالن اجتماعات فرمانداری شهر جدید پردیس برگزار شد با اعلام خبر امکان اتمام و تحویل کلیه مسکن حمایتی شهر پردیس (حدود ۱۱ هزار واحد) در صورت تامین اعتبار اظهار کرد: شهر جدید پردیس میزبان یکی از بزرگترین کارگاههای ساختمانی کشور است که در مقیاس ۸۴ هزار واحد مسکن برنامهریزی و ثبت تعهد شده و تاکنون بیش از ۷۲ هزار مسکن به متقاضیان تحویل داده شده است.
نماینده مجلس گفت: یکی از موفقترین مدلهای ساخت مسکن حمایتی، عرضه زمین به مردم و ساخت مسکن تکطبقه توسط خود مردم است که در سریعترین زمان و بدون معطلی برای آورده دیگران، مردم خانهدار میشوند.
معاون مسکن شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در بیان اقدامات آن بنیاد برای احداث مسکن محرومان، از شروع به ساخت هفتهزار و ۷۰۰ واحد این بخش با تخصیص ۱۰۰ میلیارد تومان کمک بلاعوض از منابع داخلی بنیاد به جامعه هدف خبر داد.
شورای عالی مسکن طی روزهای گذشته، بر اساس مصوبهای وامهای مسکن را از ۵۵۰ میلیون تومان به ۶۵۰ میلیون تومان افزایش داد. وزیر راه نیز وام ۸۰۰ میلیون تومانی را که در دولت قبل هدفگذاری شده بود، غیراصولی خواند. بهاین ترتیب پرونده وامهای۸۰۰ میلیونی مسکن بسته شد؛ اما آیا وام مسکن 650 میلیونی کارآمد خواهد بود؟ مجید گودرزی، کارشناس بازار مسکن به تجارتنیوز گفته است که وامهای مسکن ایران بدترین نوع در میان تسهیلات پرداختی دنیاست و در عمل کفاف مبلغ ساخت را نمیدهد.
عرضه «واحدهای حمایتی» به تنهایی پاسخگوی شرایط فعلی بازار مسکن نخواهد بود، دولت و وزارت راه و شهرسازی باید سیاستهای دیگر از جمله کنترل وضعیت بازار اجارهبها را در دستور کار خود قرار دهند.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در روزهای اخیر طی یک گفتوگوی تلویزیونی اعلام کرده که دولت متعهد به ساخت ۱.۵ میلیون واحد مسکونی طی پنج سال آینده است. این در حالی است که قانون جهش تولید مسکن، دولت را موظف کرده است سالی یک میلیون واحد مسکونی بسازد. آیا وزارت راه دچار خطای محاسباتی شده یا به قانون جهش تولید بیتوجهی کرده است؟ سیدمحمد مرتضوی، رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی اظهارات وزیر راه پرداخته و تاکید کرده است رفع ناترازی بازار مسکن به چشماندازی 20ساله نیاز دارد.
امروز تصور می شود اگر بانک ها جریمه شوند، همکاری آنها افزایش پیدا می کند اما چنانچه سازمان، نقشه های راهبردی و اهداف بانک ها زیر و رو شود نتیجه آن عدم موفقیت آنها در حوزه تخصصی خود و در حوزه مسکن خواهد بود