چین در حال آزمایش فناوری جدیدی است که گازهای آلاینده نیروگاههای زغالسنگ را به کود کشاورزی تبدیل میکند؛ روشی که علاوه بر کاهش انتشار دیاکسید کربن، میتواند هزینه کود برای کشاورزان را تا ۵۰ درصد کاهش دهد و همزمان بهرهوری محصولات کشاورزی را نیز افزایش دهد.
پژوهشگران چینی موفق شدهاند با استفاده از هوش مصنوعی و یک کاتالیزور پیشرفته، نیترات موجود در فاضلابهای آلوده را به آمونیاک تبدیل کنند؛ مادهای ارزشمند که نقش اصلی در تولید کودهای شیمیایی دارد. این فناوری جدید میتواند هم آلودگیهای زیستمحیطی را کاهش دهد.
رئیس انجمن واردکنندگان سم و کود ایران با اشاره به دلایل گرانی و کمبود کود مورد نیاز کشاورزان در فصل زراعت و آسیب آن به بخش کشاورزی، گفت: یکی از عواملی که بر گرانی کود در داخل دامن زد، جنگ، عدم ثبت سفارش و تخصیص ارز و دشواری واردات آن از چین و هند به این حوزه بود.
با توجه به اهمیت روزافزون بخش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی و نقش حیاتی آن در شرایط اقتصادی و بینالمللی کنونی، این پرسش مطرح است که تأمین کود کشاورزان در حال انجام است؟ آیا کمبودی در کود و ماشینآلات کشاورزان وجود ندارد؟
در حالی که جنگها و تنشهای ژئوپلیتیکی معمولا با تمرکز بر پیامدهای نظامی و سیاسی تحلیل میشوند، اثرات اقتصادی و انسانی آنها اغلب گستردهتر و عمیقتر است. در جدیدترین نمونه، درگیری نظامی به رهبری آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نهتنها بازار انرژی، بلکه امنیت غذایی جهان را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
با آغاز جنگ در خاورمیانه و اختلال در زنجیرههای تامین جهانی، قیمت انواع کودهای شیمیایی در فیلیپین جهشهای دو رقمی ثبت کرد و زنگ خطر را برای امنیت تولید محصولات کشاورزی به صدا درآورد.
تنشها در تنگه هرمز حالا به بازار کودهای شیمیایی هم سرایت کرده است. گزارشها از افزایش قیمت اوره و آمونیاک و نگرانی از تأثیر آن بر تولید کشاورزی جهان حکایت دارد.
در حالی که برخی فعالان کشاورزی از کاهش تولید و سهمیه کود شیمیایی و پیامدهای آن بر تولید محصولات خبر میدهند، برخی دیگر تأکید دارند در سطح کلان، کمبودی وجود ندارد و برنامه توزیع کود طبق روال در حال اجراست. این تفاوت دیدگاهها، پرسشهایی درباره وضعیت واقعی بازار کود در کشور ایجاد کرده است
کشاورزی ایران، که زمانی ضامن اشتغال و امنیت غذایی کشور بود، حالا در گرداب گرانی و بیتوجهی گرفتار شده است. قیمت کود شیمیایی اوره تنها در یک سال ۷۴ درصد جهش داشته و دولت نیز از مطالبات ۱۵۴ هزار میلیارد تومانی گندمکاران، هنوز کمتر از نصف را پرداخت کرده است. آنچه امروز بیش از همه این بخش را زمینگیر کرده، نه کمبود بارندگی، بلکه عقبماندگی در دانش و تکنولوژی و سیاستهای ناکارآمد قیمتی است.
در شرایطی که نه ارز کافی اختصاص مییابد و نه مواد اولیه تامین شده، صنایع تولید کود شیمیایی با کاهش تولید و کمبود شدید مواجهاند؛ وضعیتی که به گفته فعالان بخش خصوصی، میتواند امنیت غذایی کشور را تهدید کند.
رئیس انجمن تولیدکنندگان کود شیمیایی کشور،گفت: شرکتهایی نظیر شرکت ملی مس ایران، شرکت ملی پتروشیمی ایران و شرکت ملی نفت ایران که عمده تأمینکنندگان مواد اولیه کود شیمیایی هستند در چهار ماه اخیر قیمت محصولات خود را تا ۱۲ برابر افزایش دادهاند.
پس از انتشار گزارش افزایش چهار برابری قیمت کود و سم، کشاورزان واکنشهای مختلفی به این موضوع نشان دادند و به موضوعات مختلفی مانند کاهش کیفیت کودهای موجود در بازار، کمیاب شدن کود، تشکیل بازار سیاه برای کود و فروش آن تا یک میلیون و 500 هزار تومان اشاره کردند.
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس گفت: پتروشیمی مرودشت یکی از پتروشیمیهای قدیمی و تنها تولیدکننده کود اوره در منطقه است که بیشترین تولید کود اوره در بحث کشاورزی را بر عهده دارد. متاسفانه نزدیک به دو ماه است که این پتروشیمی با ۷۰ درصد تعطیلی مواجه و خط تولید کود اوره آن به طور کامل تعطیل شده است.
تامین مواد اولیه تولید کالای اساسی کود سولفات پتاسیم با عدم تامین ارز در ۱۰ ماه گذشته متوقف شده و این صنعت را در معرض تعطیلی قرار داده، درحالی که واردات کودهای آماده مصرف در جریان است.
طبق اعلام رئیس اتحادیه مواد اولیه کشاورزی، بهداشتی و دامی تهران، مدتی است اتباع غیرقانونی افغانستانی ساکن در اطراف تهران در تلاشاند با تولید کود و سمهای تقلبی این بازار را تحت تاثیر قرار دهند. حال سوال اینجاست که چه اقداماتی باید برای رفع این شرایط انجام داد؟
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران گفت: عدم تأمین بهموقع، بهاندازه و ترکیبی کودهای شیمیایی بهویژه کودهای پتاسه فسفاته به اصطلاح «نوش دارو پس از مرگ سهراب» است.