مساله آلودگی نفتی نهتنها حیات انسان و دیگر جانداران اکوسیستم آلوده را در خطر قرار میدهد، بلکه تهدیدی برای زیربنای اجتماعی-اقتصادی نیز بهشمار میرود.
برخی گمانهها پس از حمله به مخازن نفتی تهران در ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ درباره آلودگی آب شرب مطرح شد؛ با این حال مسئولان شهری و شرکت آبفا اعلام کردند هیچ گزارشی از آلودگی آب تهران ثبت نشده و کیفیت آب در وضعیت مطلوب قرار دارد.
مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت زیستمحیطی آب و خاک سازمان محیط زیست کشور با بیان اینکه هر چه منطقهای صنعتیتر باشد آلودگی خاک هم در آن بیشتر خواهد بود، می گوید: در بسیاری از مناطق کشور، آلودگی خاک وجود دارد، طبیعتا شهرهایی که صنعتیتر هستند یا در شهرهایی که فاضلاب و پساب بهدرستی تصفیه نمیشود به نحوی که فاضلاب را وارد منابع پذیرنده میکند، شاهد آلوده خاک هستیم.
طی دهه گذشته، آلودگی ناشی از مواد شیمیایی سرسختی مانند PFAS به یکی از بزرگترین چالشهای زیستمحیطی جهان تبدیل شده است. این مواد که در طیف گستردهای از محصولات روزمره مانند ظروف نچسب، لباسهای ضدآب و فومهای آتشنشانی دیده میشوند، بهراحتی وارد طبیعت شده و در آب، خاک، حیوانات و حتی جریان خون انسان تجمع مییابند. از آنجا که این ترکیبات تقریبا تجزیهناپذیر هستند، جوامع در سراسر جهان با مشکل آلودگی طولانیمدت منابع آب آشامیدنی مواجهاند.
در حالیکه جهان با بحرانهای زیستمحیطی مختلفی از جمله گرمایش جهانی، کاهش تنوع زیستی و آلودگیهای گسترده دستوپنجه نرم میکند، اکنون یک هشدار جدید و نگرانکننده از دل اقیانوسها به گوش میرسد: اسیدی شدن اقیانوس ها. پدیدهای که شاید کمتر در مورد آن شنیده باشیم، اما به گفته دانشمندان، جهان در حال عبور از یک آستانه بحرانی است و میتواند ضربهای مرگبار به اکوسیستمهای دریایی و به دنبال آن، معیشت میلیونها انسان وارد کند.
یک پژوهشگر حقوق محیط زیست گفت: تماس مستقیم با شیرابه زباله یا مصرف آب و غذای آلوده به آن باعث بیماریهای مختلف و حتی ابتلا به سرطان میشود. استنشاق بخارات سمی ناشی از شیرابه میتواند باعث تحریک دستگاه تنفسی و بروز آسم و برونشیت شود. همچنین ترکیبات سمی این شیرابهها قادرند سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار داده و باعث اختلالات عصبی مانند کاهش حافظه، مشکلات یادگیری و اختلالات رفتاری شوند.»
یک کارشناس حوزه آب با بیان اینکه ورود فاضلاب به خزر منجر به افزایش فسفات و نیترات دریاچه شده است، گفت: اگر هنگام برداشت نفت آذربایجان؛ آلودگی نفتی وارد دریا شود به طور طبیعی وارد سواحل ایران میشود و این مسئله باید در مذاکرات دو کشور مورد توجه قرار گیرد.