احسان کشاورز_ بازار کار ایران در زمستان ۱۴۰۴ با کاهش اندک نرخ بیکاری به ۷.۶ درصد و افت مشارکت اقتصادی همراه شد. در نمای استانی، شمال و مرکز کشور فعالتر بودند و جنوب و غرب همچنان با چالش اشتغال مواجه هستند.
احسان کشاورز_ بازار کار ایران در زمستان ۱۴۰۴ با کاهش نرخ بیکاری به ۷.۶ درصد همراه شده است؛ اما همزمان، افت نرخ مشارکت اقتصادی و افزایش قابل توجه جمعیت غیرفعال نشان میدهد که این بهبود، بیش از آنکه ناشی از ایجاد فرصتهای شغلی باشد، تحت تأثیر خروج بخشی از جمعیت از بازار کار رخ داده است.
کارفرمایان آمریکایی قبل از جنگ خاورمیانه همچنان به دنبال استخدام کارکنان بیشتری بودند، به طوری که 400 هزار فرصت شغلی جدید در مقایسه با دسامبر ایجاد شد. با این حال، اخراجها و برکناریها در ماه ژانویه به میزان 183 هزار مورد افزایش یافت و به 2.1 میلیون نفر رسید.
با وجود نشانههایی از بهبود در شاخصهای کلیدی اقتصادی در آلمان، شرکتها بار دیگر در برنامههای اشتغال خود احتیاط نشان میدهند و تمایل به اخراج کارکنان دارند.
فرصتهای شغلی خالی مانده، اما کارگران بهدلیل دستمزد پایین، مسافت طولانی و نبود مسکن نزدیک محل کار تمایلی به ماندن در مشاغل مولد ندارند. معاون اشتغال وزارت کار میگوید ریشه بیمیلی نیروی کار، حقوق ناکافی است.
آنها «نسل زد» هستند؛ متولدین دهه ۱۳۸۰ به بعد که با رزومهای مملو از مهارتهای نرم و یک جهانبینی منحصربهفرد، پای به بازاری گذاشتهاند که برایشان ساخته نشده است. این گزارش، صدای این سربازان جوان میدان اقتصاد است.
نیمی از نیروی کار ایران بهدلیل پایین بودن مزدهای رسمی، به بخش غیررسمی پناه بردهاند؛ پدیدهای که با سهم ۵۷ درصدی، نشانه دوگانگی ساختاری در بازار کار و گسترش جمعیت فاقد بیمه است.
به گفته یک کارشناس بازار کار، با وجود اینکه بخش رسمی بازار کار کشور بهشدت تضعیف شده و فعالان اقتصادی در بخشهای صنعت، خدمات و کشاورزی با مشکلات اساسی مواجهاند هیچ نشانهای از اراده جدی دولت برای جبران عقبماندگیهای موجود در حوزه اشتغال مشاهده نمیشود.
نرخ بیکاری تابستان 1404 با کاهش 0.1 واحد درصدی به 7.4 درصد رسید. با وجود این، کاهش نرخ بیکاری، معمولا زمانی مثبت ارزیابی میشود که همزمان نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال بالا بروند یا حداقل ثابت بمانند اما این دو نرخ نیز در تابستان امسال کاهشی شدند.
براساس اعلام مسئولان وزارت کار، مکاتبه با استانداران برای جمع آوری اطلاعات دقیق تقاضای کار در بخشهای مختلف در دست انجام است و مقرر شده تا پایان شهریورماه اطلاعات نیاز واقعی بازار کار در سامانه جستوجوی شغل بارگذاری شود.
وجود حداکثری ریسکهای اقتصادی و سیاسی در یک سال گذشته، امکان ایجاد فرصتهای شغلی جدید و کاهش فقر توسط دولت را از بین برد. در یک سال گذشته وضعیت بازار کار رو به وخامت گذاشته و عوامل موجد فقر نیز تشدید شده است.
آنچه امروز در قالب نااميدي جوانان از ورود به بازار كار مشاهده ميشود، پيامد مستقيم سلطه سياستهاي خصوصيسازي، آزادسازي و عقبنشيني دولتها از مسووليتهاي اجتماعي است.»
ناترازی کنونی در حوزه آموزش منجر به ایجاد شکاف توانمندی مهارتی شده و از هر ۲ نفر یک نفر در بازار کار دچار فقر مهارتی هستند. پژوهشها حاکی از آن است که تنها ۲۸ درصد آموزشهای عالی و فنیوحرفهای با نیاز بازار کار منطبق و همراستا است.
معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور گفت:طبق آمارها سالانه حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در جستوجوی کار هستند در حالیکه تنها حدود یک میلیون فرصت شغلی وجود دارد و اگر عرضه و تقاضای بازار کار به تعادل برسد، اشتغال پایدار حاصل میشود.
بررسی بازار کار زنان نشان میدهد که نرخ اشتغال، بدون تغییر نسبت به دوره مشابه سال گذشته در 12.1 درصد باقی ماند اما نرخ بیکاری کاهش قابل توجه 1.3 درصدی را تجربه کرد. موضوعی که نشان میدهد که کاهش تعداد زنان بیکار، نه به دلیل افزایش اشتغال آنها، بلکه به علت دلسردی و خروج برخی زنان در جستوجوی شغل از بازار کار رخ داده است.
بر اساس گزارشهای جهانی ۴۴ درصد از مهارتهای کلیدی نیروی کار تا سال ۲۰۲۷ دستخوش تغییر خواهند شد و با استناد به دیدگاه کارفرمایان ۵ مهارت برتر تا سال ۲۰۲۵ هوش مصنوعی، سواد تکنولوژیک، تفکر خلاق، انعطافپذیری و یادگیری مادامالعمر خواهند بود.