به گزارش تجارت نیوز، در حالی که میلیونها هوادار فوتبال مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ را دنبال میکنند، کارشناسان اقلیم نسبت به پیامدهای افزایش دمای هوا در شهرهای میزبان هشدار دادهاند. بر اساس نتایج تحقیقات گروه بینالمللی World Weather Attribution (انتساب آبوهوای جهانی)، گرما و رطوبت شدیدی که این روزها بخشهای وسیعی از آمریکا و کانادا را فرا گرفته، ارتباط مستقیمی با تغییرات اقلیمی ناشی از انتشار گازهای گلخانهای و استفاده گسترده از سوختهای فسیلی دارد.
دانشمندان این گروه تأکید میکنند که چنین شرایط آبوهوایی در گذشته بسیار نادر بوده، اما با ادامه روند گرمایش زمین، وقوع موجهای گرمای شدید به رویدادی تکرارشونده تبدیل خواهد شد؛ موضوعی که میتواند سلامت ورزشکاران و تماشاگران را بیش از گذشته تهدید کند.
بازی پاراگوئه و فرانسه در آستانه ورود به منطقه خطر گرمایی
یکی از مسابقاتی که بیشترین نگرانی را میان کارشناسان ایجاد کرده، دیدار تیمهای پاراگوئه و فرانسه در شهر فیلادلفیا است.
این مسابقه قرار است ساعت ۵ عصر به وقت شرق آمریکا برگزار شود؛ زمانی که پیشبینیها نشان میدهد شاخص گرما از محدوده توصیهشده توسط اتحادیه جهانی بازیکنان فوتبال (FIFPRO) فراتر خواهد رفت.
بر اساس استانداردهای این اتحادیه، زمانی که دمای حباب مرطوب به حدود ۲۸ درجه سانتیگراد یا بیشتر برسد، خطر بروز گرمازدگی و فشار حرارتی برای بازیکنان به شکل قابل توجهی افزایش پیدا میکند و در چنین شرایطی باید زمان مسابقه تغییر کند یا حتی به تعویق بیفتد.
کارشناسان معتقدند اگرچه فیفا در برخی مسابقات استراحت برای نوشیدن آب و اقدامات خنککننده را در نظر گرفته است، اما این تدابیر ممکن است در برابر موجهای گرمای بیسابقه آینده کافی نباشد.
گنبد گرمایی؛ پدیدهای که بخش بزرگی از آمریکا را دربر گرفته است
عامل اصلی گرمای شدید این روزهای آمریکای شمالی، پدیدهای موسوم به گنبد گرمایی (Heat Dome) است.
این سامانه پرفشار باعث میشود هوای بسیار گرم در نزدیکی سطح زمین محبوس شود و امکان جابهجایی آن کاهش یابد. در نتیجه، دما برای چندین روز متوالی در سطحی بسیار بالا باقی میماند و رطوبت نیز شرایط را دشوارتر میکند.
سازمان ملی هواشناسی آمریکا (NWS) هشدار داده است که شاخص گرما در برخی مناطق غرب میانه و سواحل شرقی آمریکا طی روزهای اخیر به ۱۰۵ تا ۱۱۵ درجه فارنهایت، معادل حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتیگراد رسیده است.
چندین شهر میزبان مسابقات جام جهانی نیز در محدوده همین شرایط جوی قرار دارند؛ موضوعی که نگرانیها درباره برگزاری ایمن مسابقات را افزایش داده است.
گرمای شدید فقط فوتبال را تهدید نمیکند
موج گرمای کمسابقه تنها بر مسابقات جام جهانی تأثیر نگذاشته است. همزمان با برگزاری جشنهای دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا و تعطیلات چهارم ژوئیه، مقامات آمریکایی نسبت به افزایش فشار بر شبکه برق، احتمال قطعی برق، افزایش مصرف انرژی و خطرات ناشی از حضور طولانیمدت مردم در فضای باز هشدار دادهاند.
کارشناسان مدیریت بحران معتقدند موجهای گرمای شدید اکنون به یکی از مهمترین مخاطرات اقلیمی برای شهرهای بزرگ تبدیل شدهاند؛ زیرا علاوه بر تهدید سلامت انسان، زیرساختهای شهری، حملونقل و شبکههای انرژی را نیز تحت فشار قرار میدهند.
دانشمندان: بدون تغییرات اقلیمی چنین گرمایی تقریباً رخ نمیداد
یکی از مهمترین نتایج مطالعه جدید، نقش مستقیم گرمایش جهانی در شکلگیری این موج گرماست.
فریدریکه اتو، استاد علوم اقلیمی در کالج امپریال لندن، تأکید کرده است که امروز شرایط آبوهوایی با گذشته تفاوت اساسی دارد و افزایش انتشار گازهای گلخانهای باعث شده وقوع چنین رویدادهایی بسیار محتملتر شود.
به گفته او، زمانی که جشنهای ملی و مسابقات مهم ورزشی به دلیل گرمای شدید دچار اختلال میشوند، این موضوع نشان میدهد تغییرات اقلیمی دیگر یک تهدید آینده نیست، بلکه اکنون بر زندگی روزمره مردم تأثیر مستقیم گذاشته است.
وی هشدار داده است که هرگونه تأخیر در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و حرکت به سمت انتشار خالص صفر (Net Zero)، شدت و فراوانی این موجهای گرمایی را در سالهای آینده افزایش خواهد داد.
هشدارهای FIFPRO درباره سلامت بازیکنان
اتحادیه جهانی بازیکنان فوتبال (FIFPRO) از سال گذشته بارها نسبت به خطرات گرمای شدید برای بازیکنان هشدار داده است.
پس از تجربه مسابقات جام باشگاههای جهان در آمریکا، این اتحادیه از فیفا خواست معیارهای سختگیرانهتری برای برنامهریزی مسابقات در شرایط گرمایی تدوین کند.
FIFPRO اگرچه از تلاشهای فیفا برای هماهنگی بیشتر میان زمانبندی مسابقات و شرایط آبوهوایی استقبال کرده، اما معتقد است هنوز برخی دیدارها در شرایطی برگزار میشوند که میتواند سلامت بازیکنان را به خطر بیندازد.
این اتحادیه اعلام کرده است با ادامه روند گرمایش زمین، شرایط اقلیمی باید به یکی از مهمترین عوامل تصمیمگیری درباره زمان و محل برگزاری مسابقات فوتبال در آینده تبدیل شود.
فیفا هنوز قانون مشخصی برای تعویق مسابقات ندارد
با وجود افزایش نگرانیها، فیفا همچنان مقررات الزامآوری برای تعویق خودکار مسابقات در شرایط گرمای شدید ندارد.
در حال حاضر، تصمیم درباره تغییر زمان آغاز مسابقه، توقف موقت بازی یا تعویق آن بر اساس ارزیابی مسئولان برگزاری و کمیته پزشکی مسابقات اتخاذ میشود.
کارشناسان پزشکی ورزشی معتقدند با افزایش دمای جهانی، این رویکرد ممکن است دیگر پاسخگوی شرایط نباشد و لازم است قوانین دقیقتری برای حفاظت از سلامت بازیکنان، داوران و هواداران تدوین شود.
تغییرات اقلیمی، چالش جدید رویدادهای ورزشی جهان
افزایش دمای هوا اکنون تنها یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه به یکی از چالشهای مهم صنعت ورزش نیز تبدیل شده است.
برگزاری مسابقات در فضای باز، افزایش احتمال گرمازدگی، کاهش عملکرد جسمانی ورزشکاران، افزایش مصرف انرژی برای سرمایش ورزشگاهها و حتی تغییر زمان مسابقات، تنها بخشی از پیامدهای گرمایش جهانی برای رویدادهای ورزشی محسوب میشود.
کارشناسان پیشبینی میکنند اگر روند کنونی ادامه یابد، بسیاری از رقابتهای بینالمللی ناچار خواهند شد زمان برگزاری خود را به فصلهای خنکتر یا ساعات شب منتقل کنند تا خطرات ناشی از گرمای شدید کاهش یابد.
آینده جام جهانی در عصر گرمایش زمین
جام جهانی ۲۰۲۶ شاید نخستین تورنمنتی باشد که آثار تغییرات اقلیمی به این اندازه در آن دیده میشود، اما احتمالاً آخرین مورد نخواهد بود.
دانشمندان هشدار میدهند افزایش میانگین دمای زمین، وقوع موجهای گرمای طولانیتر و شدیدتر را به بخشی از واقعیت اقلیم جهان تبدیل خواهد کرد؛ موضوعی که نهتنها ورزش، بلکه اقتصاد، سلامت عمومی، گردشگری و سبک زندگی میلیونها نفر را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
از این رو، بسیاری از متخصصان معتقدند برنامهریزی رویدادهای ورزشی آینده باید بر اساس سناریوهای اقلیمی جدید انجام شود؛ سناریوهایی که در آن حفظ سلامت ورزشکاران و تماشاگران در اولویت قرار گیرد.
تحقیقات تازه دانشمندان اقلیم نشان میدهد موج گرمای شدید همزمان با جام جهانی ۲۰۲۶ ارتباط مستقیمی با تغییرات اقلیمی ناشی از مصرف سوختهای فسیلی دارد. گنبد گرمایی گسترده، شاخص گرمای ۱۰۵ تا ۱۱۵ درجه فارنهایت (حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتیگراد)، هشدارهای مکرر FIFPRO درباره عبور دمای حباب مرطوب از آستانه ایمن ۲۸ درجه سانتیگراد و نگرانی از سلامت بازیکنان و هواداران همگی نشان میدهد بحران اقلیمی دیگر صرفاً یک موضوع علمی نیست، بلکه مستقیماً بر بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان اثر گذاشته است.
کارشناسان تأکید میکنند اگر انتشار گازهای گلخانهای کاهش نیابد و کشورها با سرعت بیشتری به سمت انرژیهای پاک و اقتصاد کمکربن حرکت نکنند، برگزاری مسابقات بینالمللی در دهههای آینده با چالشهای اقلیمی بیشتری روبهرو خواهد شد.
